5 መትከላት ምጥቃም ጽፍሪ ውሽጢ ሜዱላሪን ሜላታት መጥባሕትን!

መሰረታዊ መትከላት ናይ ኢንትራሜዱላሪ መስማር

1. ታሪኽ ምጽማር ውሽጢ ቆርበት (intramedullary nailing)

ኣብ 1910፡ ሊሊንታል ኣሉሚንየም ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ፡ ንመስበር ሻምብቆ ፌሞራል ንምፍዋስ ተጠቒሙ።

ብ1913 ሾን ንዝተሰብረ ቅድመ-ቅልጽም ንምፍዋስ ብሩር ዝዓይነቱ ውሽጣዊ ጽፍሪ ተጠቒሙ። 

ኩንቸር (1900-1972) ኣብ ምጽናዕ ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ ዓቢ ኣበርክቶ ገይሩ። 

1960ታትን 1970ታትን ቅልጡፍ ምዕባለ ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ (intramedullary nails) ዝረኣየሉ እዋን እዩ። 

ሃገረይ ካብ 1990ታት ጀሚራ ብብዝሒ ክትጥቀመሎም ጸኒሓ እያ።

2. ክፉት ምንካይን ዕጹው ምንካይን።

1. ስብራት ኣካላት ብመጥባሕቲ ኣብ ትሕቲ ቀጥታዊ ምርኣይ ክቕንስ ወይ ድማ ኣብ ትሕቲ ምክትታል ራጂ ክዕጾ ይኽእል።

2. ክፉት ምንካይ ናይ ስብራት ምሕዋይ ግዜ ብተዛማዲ ነዊሕ እዩ፣ ኣብ ውሽጢ መጥባሕቲ ዝፍጠር ምፍሳስ ደም ይበዝሕ፣ ክፉት ምንካይ ድማ ነቲ ናብ መወዳእታ ስብራት ዝበጽሕ ቀረብ ደም ዝያዳ የጥፍኦ።

3. ብዝተኻእለ መጠን ዕጹው ምጉዳል ምጥቃም ይምከር። ስሕበት ዝቕንስ መሳርሒ ክጥቀም ይከኣል፣ ወይ ድማ ኣብቲ ናይ ስብራት ነፋሪት ንእሽቶ ምቑራጽ ብምግባር ንምፍራይን ንምንካይን ይከኣል፣ በዚ ድማ ኣብቲ ናብ ጫፍ ስብራት ዝግበር ቀረብ ደም ምትእትታው ይቕንስ።

4. ንዕጹው ምጉዳል ውድቀት፡ ቁርጽራጽ ዓጽሚ ምግልባጥ ወይ ኣብ ከባቢ ቲሹታት ምውጋእ፡ ከምኡ’ውን ዓበይቲ ዝተመዛበሉ ቁርጽራጽ ስብራት፡ መጥባሕታዊ ክፉት ምንካይ ክጥቀሙ ይኽእሉ።

3. ናይ ምጽናዕ ኣገባብ ናይ... ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ

1. ኣገባብ ውሽጣዊ ምትዕርራይ ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ ሲሜትሪካዊ ማእከላይ ውሽጣዊ ምትእስሳር ስፕሊንት እዩ።

2. ምጽናዕ ስብራት ብኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ጸቕጢ ዝዝርግሕ ምትዕርራይ እምበር ንጸቕጢ ዝከላኸል ምትዕርራይ ኣይኮነን፣ እዚ ድማ ንቅርጺ ካሉስ ምቹእ እዩ።

3. ማእከላይ ምትዕጽጻፍ ብክልሰ-ሓሳብ ካብ ኮርቲካል ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝበልጽ ኮይኑ፡ እዚ ድማ ነቲ ናይ ሓይሊ ቅልጽም ከጉድሎ፡ ንኽስተት ቫልጉስ ኣንጉላሽንን ውሽጣዊ ምትዕጽጻፍ ውድቀትን ከጉድል ይኽእል።

4. ምጽናዕ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ንዕጹው ምንካይ ወይ ውሱን ክፉት ምንካይ መሰረት ይኸውን።

4.ብልጫታት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ

1. ውሑድ ጸገማት

2. ዝተሰፍሐ ስፍሓት ናይ መጥባሕቲ ምልክታት

3. ጽኑዕ ምትዕርራይ

4. ብኣግኡ ስልጠና ስራሕ መላግቦ

5. ብኣግኡ ክብደት ምጽዋር

6. ምስ ካልኦት ውሽጣዊ ምትዕጽጻፍ ተደሚሩ ክጥቀመሉ ይኽእል።

መሰረታዊ ዓይነታትን ሜላታትን

1. ምዕጻውን ዘይዕጾን ውሽጣዊ ጽፍሪ ጽፍሪ

2. ዳይናሚካውን ስታትቲካውን ምዕጻው ውሽጣዊ ጽፍሪ

3. ሜዱላሪ ምስፍሕፋሕን ዘይ-ሜዱላሪ ፊክሰሽንን ሜላታት

4. ክፉትን ዕጹውን ናይ ምጽናዕ ሜላታት

ምትእስሳርን ዘይተሓዋወሰን

ተራ ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ ድኹም ኣክሲያላዊ ምርግጋእን ብተዛማዲ ትሑት ጥንካረ ምጥዋይን ኣለዎም፡ እንተኾነ ግን ዝተወሰነ ተጣጣዕነት ስለዘለዎም ድሕሪ ምቕያር ቅርጺ ክምለሱ ይኽእሉ፡ እዚ ድማ ውሑድ መጠን ኣብ ውሽጢ ዓጽሚ ምዝንባል ጥራይ የስዕብ።

ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝተኣሳሰሩ ጽፍሪታት ዝሓሸ ጸረ-ዙርን ጸረ-ምጽቃጥን ውጽኢት፡ ጽቡቕ ምርግጋእ ምትካል፡ ከምኡ’ውን ምስ መትከል ስነ-ህይወታዊ ምትዕጽጻፍ ዝሰማማዕ እዩ። ኣብ ነዊሕ ኣዕጽምቲ ኣካላት ብሰፊሑ ይጥቀሙ። ብፍላይ ንብዙሕ ክፋላትን ዝተቖርጹን ስብራት ካብ ተራ ውሽጣዊ ጽፍሪ ዝሓሸ ምርግጋእ ኣለዎም።

ዳይናሚዜሽን ናይ ስታትቲክ ምትዕርራይ

ስታቲክ ሎኪንግ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ኣዝዩ ውሑድ ጸቕጢ ማስኪንግ ዘፍርዩ ኮይኖም ኣብዚ እዋን’ዚ መብዛሕትኡ ግዜ ንዘይስሩዕ ተግባር ዳይናማይዜሽን ይጣበቑ።

ድሕሪ መጥባሕቲ ካብ 6 ክሳብ 8 ኣዋርሕ ንዘይሓወየ ስብራት፡ ኣብ ቦታኡ ምትካል ዓጽሚ ወይ ንዝተዘርግሐ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ብዳይናማይዜሽን ምትካእ ልሙድ እዩ።

ዳይናማይዜሽን ከም መሳርሒ ንሕውየት ስብራት ንምድንፋዕ ክውዕል ይኽእል። ምሕጻር ኣካላትን ምዝዋር ምጉዳልን ከስዕብ ስለ ዝኽእል ብስሩዕ ኣይምከርን።

ምስፍሕፋሕ ምሕዋስን ዘይምስፋሕ ምሕዋስን

ምስፍሕፋሕ ምሕዋስ ዝዓበየ ዲያሜትርን ዝዓበየ ሓይልን ዘለዎም ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ ከእቱ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ንኣግኡ ንናይ ስራሕ ልምምድ ምቹእን ንፍጥነት ዝተሰብረ ጽፍሪ ዝቕንስን እዩ።

ምስፍሕፋሕ ምሕዋስ ንኦስቲዮኢንዳክቲቭ ውጽኢት ዘለዎ ብዙሕ ፍርስራስ ዓጽሚ ከስዕብ ይኽእል፡ እዚ ድማ ንሕውየት ስብራት ምቹእ እዩ።

ምስፍሕፋሕ ምሕዋስ ንቐረብ ደም ሰራውር መኣዛታትን ሽፋን ኢንዶስቲያልን ክጎድእ እዩ፣ ሰራውር ደም ግን ኣብ ጎድኒ ጕድጓድ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ክሕደሱ ይኽእሉ። ምስፍሕፋሕ ምሕዋስ ኣብ ከባቢኡ ኣብ ዝርከቡ ጭዋዳታት ልስሉስ ቲሹ ዑደት ደም እውን ክውስኽ ይኽእል እዩ፣ በዚ ድማ ንሕውየት ስብራት የደንፍዕ።

ምስፍሕፋሕ ምሕዋስ ብተዛማዲ ናይ ረኽስን ኤምቦሊዝምን ዕድል ይውስኽ፣ ንክፉት ስብራት፣ ብዙሕ መጉዳእትን ዝተሓላለኸ መጉዳእትን ድማ ብጥንቃቐ ክውዕል ይግባእ።

ብልጫታት ምስፍሕፋሕ ሜዱላሪ

1 ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ሜዱላሪ ኣብ መንጎ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪን ዓጽምን ዘሎ ርክብ ይውስኽ፡ እዚ ድማ ምርግጋእ ምትዕጽጻፍ የመሓይሽ። 

2 ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ጽፍሪ ሜዱላሪ ዝዓበየ ዲያሜትር ዘለዎ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ምጥቃም ይከኣል፡ እዚ ድማ ንሓይሊ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ይውስኽን ፍጥነት ዝተሰብረ ጽፍሪ ይንክዮን። 

3 ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ሜዱላሪ ዝፍጠር ፍርስራስ ዓጽሚ ሓድሽ ምፍጣር ዓጽሚ ክድርኽ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ንሕውየት ስብራት ምቹእ እዩ።

ምስ ሜዱላሪ ኤክስፓንሽን ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ክነጻጸር እንከሎ፡ ዘይተዘርግሐ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ እዞም ዝስዕቡ ብልጫታት ኣለዎም።

1 ዝሓጸረ ናይ መጥባሕቲ ግዜን ውሑድ ምፍሳስ ደምን። 

2 ኣብ ከቢድ መጉዳእቲ ልስሉስ ቲሹ ኣብ ዘለዎም ጉዳያት ኣብ ዋሕዚ ደም ኢንዶስቲያል ውሑድ ምትእትታው።

ኣተገባብራ ናይ... ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ

ሑመራል ኢንትራሎኪንግ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ምልክታት ንጽፍሪ ሑመራ

ኣብ ምፍዋስ ስብራት ሻፍት ሑመራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ዝሕብሩ ምልክታት፡ ስንብራት ምስ ጉድኣት ሰራውር ደምን ነርቭን፡ ብዙሕ መጉዳእቲ፡ ዘይርጉእ ስብራት፡ ፓቶሎጂካዊ ስብራትን ፕሮክሲማል ስንብራት ሑመራን እዮም።

እቲ ክእረም ዝኽእል ደረጃ ካብ 2cm ትሕቲ ርእሲ humeral ክሳብ 3cm ልዕሊ olecranon fossa እዩ። ካብ መንኵብካ ብኣንቲግሬድ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ወይ ካብ ብርኪ ብሬትሮግሬድ ጽፍሪ ከተዐርዮ ትኽእል ኢኻ።

ባህርያት ጽፍሪ ሑመራ

ንመጥባሕታዊ ምትዕጽጻፍ ሜላታት ንስንብራት ሻፍት ሑመራ ብመሰረቱ ምጽናዕ ጽላትን ምጽናዕ ጽፍሪ ውሽጢ ሜዱላሪን እዮም።

ምጽናዕ ጽላት ሓያል ጸረ-ምዝዋርን ጸረ-ምጥዋይን ባህርያት ዘለዎን ብጽኑዕ ዝጸንዕን ኮይኑ፡ እቲ ናይ መጥባሕቲ ስንባደ ግን ዓቢ እዩ፡ ናይ ምልካፍ ተኽእሎ ልዑል እዩ፡ ራድያል ነርቭ ድማ ብቐሊሉ ይጉዳእ።

ዘመናዊ ጽፍሪ ሑመራል ምትእስሳርን ባዕሉ ዝዕጾን ጽፍሪ ንጉድለታት ተራ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ከም ኣክሲያላዊ ዘይምርግጋእ፡ ድኹም ምቁጽጻር ምዝዋርን ኣድላይነት ተወሳኺ ምትዕርራይን ስለ ዝሰዓሩ፡ እቲ ስብራት ብጽኑዕ ይጸንዕ፡ እቲ ዝጠፍእ ደም ንእሽቶ ይኸውን፡ እቲ ምቕንጣጥ ልስሉስ ቲሹ ይውሕድ፡ እቲ ምስፍሕፋሕ ሜዱላሪ ድማ ምስ ከባብያዊ ምትካል ዓጽሚ ማዕረ ይኸውን፡ እቲ ጽዕነት ብማዕረ ይኸውን። ተዘርጊሑ፡ እቲ ካሉስ ብኣግኡ ይረአ፡ ድሕሪ መጥባሕቲ ድማ ተግባራዊ ምንቅስቓስ ክጅምር ይኽእል።

ፌሞራል ኢንትራሎኪንግ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ምልክታት ናይ ፌሞራል ምትእስሳር ጽፍሪ

ኩሉ ዓይነት ስብራት 2cm ትሕቲ ትሮካንተሪክ ቨርተብራን ልዕሊ 9cm ካብ መላግቦ ብርኪን።

ኣረጊት ስብራት ማእከላይ ክፋል ሻምብቆ ፍረነብሲ።

ፍሹል ውሽጣዊ ምትዕርራይ ጻሕሊ ዘለዎም ሕሙማት።

ባህርያት ናይ ፌሞራል ዝተሓዋወሰ ጽፍሪ

መካኒካዊ ብልጫታት

ስንብራት ንምጽጋን ዝሕግዝ ናይ ፌሞራል ኢንትራሎኪንግ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ናይ ሓይሊ ቅልጽም ካብቲ ናይ ሓጺን ጽላት ዝነውሐ ኮይኑ፡ እቲ ሓይሊ ኣብ ማእከላይ መስመር ምሉእ ዓጽሚ ብማዕረ ተዘርጊሑ ኣሎ፡ እዚ ድማ ንምጥዋይን ንምቕያርን ቀሊል ኣይኮነን።

ኣብ ክልቲኡ ጫፋት ናይቲ ውሽጣዊ ጽፍሪ ዝርከቡ መዕጸዊ ጽፍሪ ነቲ ዓጽሚ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ምሉእ ከም ዝፈጥር ይገብርዎ፣ ኣብ ርሑቕ ጫፍ ዝርከቡ መዕጸዊ ጽፍሪ ድማ ነቲ ኣብቲ ዓጽሚ ዘሎ ቶርኬት ቅልጽም ናይቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ ክቕንሱ ይኽእሉ፣ ምሕጻርን ምዝዋርን ክከላኸሉ ይኽእሉ፣ ከምኡ’ውን ንመትሓዚ ስብራት ዝለዓለ ምርግጋእን ጽንዓትን ክረኽቡ ይኽእሉ።

ጋማ ኢንትራሎኪንግ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ምልክታት ጽፍሪ ጋማ

ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስብራት ፐሪትሮካንተሪክ ብፍላይ ድማ ኣብ ትሕተ-ትሮካንተሪክ ስብራት ዝምልከት።

ዝተናውሐ ጽፍሪ ጋማ (ጽፍሪ ዳግመ ህንጸት) ምልክታት

ልዑል ትሕተ-ትሮካንተሪክ ስብራት፣ ትሮካንተሪክ ምስ ፌሞራል ሻፍት ስብራት ተደሚሩ።

ብልጫታት ጽፍሪ ጋማ

ስላይድ ሂፕ ስክሩ ምስ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ቴክኖሎጂ ብምውህሃድ ዝተማዕበለ እቲ ቀንዲ ጽፍሪ ካብቲ ዳይናሚክ ሂፕ ፕሌት ናብ ውሽጢ ሜዱላሪ ካቪቲ ዝቐርብ ስለዝኾነ፡ ጋማ ጽፍሪ ክብደት ናይቲ ሕሙም ካብቲ ዳይናሚክ ሂፕ ፕሌት ንላዕሊ ናብ ፌሞራል ካልካር ይቐርብ፡ እዚ ድማ መካኒካዊ ሓይሊ ናይቲ ምትካል ይውስኽ። ንሚድያል ኮርቲካል ኮሚኑሽን ዘጠቓልል ሳብትሮካንተሪክ ስብራት፡ ጽፍሪ ጋማ ንኣድላይነት ዳግመ ህንጸት ኣናቶሚ ስብራት የወግድ፡ ስለዚ ንኢንተርትሮካንተሪክ ስብራት ወይ ትሕተ-ትሮካንተሪክ ስብራት ጠቓሚ እዩ።

ንድሕሪት ዝምለስ ኢንትራሜዱላሪ ፌሞራል መስማር

ምልክታት ንድሕሪት ዝምለስ ጽፍሪ ፌሞራል

ብቐንዱ ንሱፕራኮንዲላር ፌሞራል ፍራክቸር ዝውዕል ኮይኑ፡ ሱፕራኮንዲላር ኮሚኑትድ ፍራክቸራትን ኢንተርኮንዲላር 'T'ን 'Y'ን ኮሚኑትድ ፍራክቸራትን ንኣርቲኩላር ገጽ ዘጠቓልል እዩ።

ኣብ ትሕቲ ኢስትመስ ፌሙር ንዝፍጠር ስንብራት ፌሞራል እውን ክውዕል ይኽእል።

ፌሞራል ሻፍት፣ ሱፕራኮንዲላር ፌሞራልን ኢንተርኮንዲላርን ስንብራት ኣብ ውሽጢ 20CM ካብ መላግቦ ብርኪ።

እቶም ፕሌት ፊክስሽን ዝፈሸሉ።

ባህርያት ንድሕሪት ዝምለስ ምጽማር ፌሞራል

ሱፕራኮንዲላር ፌሞራል ፍራክቸር ብቐዳምነት ኣብ ምንካይ ካልኣይ ድማ ኣብ ሓያል ውሽጣዊ ምትዕጽጻፍ ጸገም ዘለዎ ከቢድ ስንብራት እዩ። ከም ስብራት ዘይምትእስሳርን ምድንጓይ ምሕዋይን ዝኣመሰሉ ጸገማት ልዑል ተርእዮ ኣሎ።

ሬትሮግሬድ ኢንትራሎኪንግ ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ንዝፍጠር ዲስታል ፌሙር ፍሬክቸር ንምፍዋስ ልሙድ ዝኾነ ሜላ ኮይኑ፡ ጽቡቕ መካኒካዊ ምርግጋእ ዘለዎ፡ ድሕሪት ምዝንባልን ምዝዋር ምዝንባልን ናይቲ ርሑቕ ጫፍ ናይቲ ስብራት ብኣድማዒ መንገዲ ክቆጻጸር ዝኽእል፡ ከምኡ’ውን ኣብ መጀመርታ ምንቅስቓስ መላግቦ ዝሕግዝ እዩ።

ሱፕራኮንዲላር ዝተዋሃሃደ ስብራት ስቴም ፌሞራል ብዝተናውሐ ሱፕራኮንዲላር ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ ይጸንዕ፣ እዚ ድማ ነቲ ብኢንትራሜዱላሪ መስማር ፌሙር ብዝተኣሳሰረ ንምፍታሕ ኣጸጋሚ ዝኾነ ጸገም ይፈትሖ። እቲ መሳርሒ ንመጥባሕቲ ቀሊል፡ ኣብ ኣቀማምጣ ቅኑዕ፡ ኣብ ምትካል ዘተኣማምን ኮይኑ፡ እቲ ሕሙም ድሕሪ መጥባሕቲ ብኣጋኡ ተግባራዊ ምንቅስቓስ ብርኪ ክገብር ይኽእል።

ቲብያል ዝተሓዋወሱ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ጽፍሪ

ምልክታት ንመስማር ቲብያ

ኣብ ማእከላይ 1/3 ቲብያ ርጉእ ስንብራት: ስግረ-ዶባዊ ስንብራት: ሓጺር ሸንኮለል ዝበለ ስብራት: ስውር ኣርትሮሲስ.

ኣብ ውሽጢ 60% ንውሓት ማእከላይ ቲብያ ዘይርጉእ ስብራት: ኣብ ጥቓ ሜታፊሲስ ዝፍጠር ስብራት: ነዊሕ ስፓይራል ስብራት: ሴግመንታል ስብራት: ዝተበታተነ ስብራት: ስንብራት ምስ ጉድለት ዓጽሚ።

ባህርያት ምጽማር ቲብያ

Interlocking intramedullary nailing of tibia መብዛሕትኡ ግዜ ንናይ mid tibia fractures ይጥቀመሉ።

ዋላ እኳ ንፕሮክሲማልን ዲስታልን ቲብያ ስንብራት እውን ክውዕል ይኽእል እንተኾነ፡ እቲ ደረጃ ሕልኽላኽ ዝለዓለ እዩ፣ ማልዩኒዮን ብብዝሒ ይፍጠር፣ እቲ ጫፍ ስብራት ኣብ 1/2 ካብቶም ሕሙማት ≧1cm ምንቅስቓስ ኣለዎ፣ 1/4 ናይቲ ምትዕርራይ ድማ ይፈሽል።

ጽሑፋት ድሕሪ ስሩዕ ምጽናዕ ፋይቡላ ካብ ስንብራት ፕሮክሲማል ቲብያ ዝሓሸ ውጽኢት ስንብራት ዲስታል ቲብያ ከም ዝረኸበ ይሕብር።

ሜላታት መጥባሕቲ

ቅድሚ መጥባሕቲ ፍሉይ መሳርሒታት ምድላው

ዓራት ኣካላት (ትራክሽን ዓራት) ወይ ስታንዳርድ ፍሎሮስኮፒክ መጥባሕቲ ዓራት፤ ሪትራክተር፤ ምስሊ ዘሐይል።

ቅኑዕ ምምራጽ ንውሓት ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ ንቅድሚ መጥባሕቲ ንዝግበር ኢንዶፕሮስቴዝ

ሬድዮግራፍ

ንውሓት መሓውር ተጻራሪ ምዕቃን።

ዲያሜትር ጽፍሪ ውሽጢ ሜዱላሪ

ስፍሓት ኢስትመስ ራጂ

ምልካዕ ንውሓት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ

1.Translucent ገዛኢ ውሳነ ኣብ ትሕቲ C-arm ማሽን

ርሑቕን ቀረባን ጫፋት ናይቲ ዓጽሚ ኣብ ማእከላይ መስመር ናይቲ ጩራ እዩ ነይሩ፤ እቲ ገዛኢ ምስቲ ዳያፊሲስ ማዕረ እዩ ነይሩ።

2.ንውሓት ምዕቃን ብመሰረት ምልክታት ገጽ ኣካላት

ፌሙር: ጫፍ ዓቢ ትሮካንተር → ጎናዊ ቦታ ብርኪ ወይ ላዕለዋይ ዋልታ ፓቴላ፤ tibia: medial-lateral knee space → ቅድመ-ገጽ መላግቦ ቁርጭምጭሚት ኣብ ዶርሲፍሌክሽን እግሪ።

ሜላ ምእታው ጽፍሪ ውሽጢ ሜዱላሪ - ኣቀራርባ መእተዊ ነጥቢ

ንውሓት ዘለዎ ኣክሲስ ናይ ሜዱላሪ ካቪቲ ኣብ ትኽ ዝበለ መስመር

ናብቲ መእተዊ ነጥቢ ኣዝዩ ቀረባ ኣይኮነን።

ግቡእ ንውሓት: ዝተዘርግሐ - ነዊሕ፤ ዘይተዘርግሐ - ሓጺር

(ተዘዋዋሪ ምርግጋጽ መእተዊ ነጥቢ፤ ምዝርጋሕ ፓልፕ የለን፣ መከላኸሊ ልስሉስ ቲሹ ኣየድልን)

ምዕራባዊ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መእተዊ ነጥቢ

ምድላው ናይቲ መእተዊ ነጥቢ ንሓደ ምዕራባዊ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ምዕጻፍ ጭሕሚን ኣዳክሽንን

ንውሓት ምቑራጽ ናብ ዓቢ ትሮካንተር ቀረባ

ንድሕሪት ብዙሕ ኣይኮነን።

ኣቀማምጣ ናይቲ መምርሒ ፒን

ምቕማጥ ናይቲ ልስሉስ ቲሹ ዋልታ

ንድሕሪት ዝምለስ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መእተዊ ነጥቢ

30° ምዕጻፍ ብርኪ

ነዊሕ ኣክሲስ ናይቲ መምርሒ ፒን ብተመሳሳሊ ኣንፈት ምስቲ ሜዱላሪ ካቪቲ ናይ ዲስታል ፌሞራል ስቴም

ምእታው ናይቲ ኪርሽነር ፒን ብመንገዲ ፓተላር ሊጋመንት ብመንገዲ እቲ መከላኸሊ ስሊቭ ናብ ዲስታል ፌሙር: ኦርቶጎናል - ማእከል ኢንተርኮንዲላር ፎሳ ናይ ፌሙር፤ lateral - መስመር ብሉመንሳት

መበገሲ ነጥቢ ፒሲኤል ብዘይ መጉዳእቲ

ምዕራባዊ ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መእተዊ ነጥቢ

ኣብ ማእከላይ መስመር ናይቲ ሜዱላሪ ካቪቲ

ቅድመ ወሰን ናይ ቲብያል ፕላቶ

ነቲ ፕላቶ ከይጎድአ ብዝተኻእለ መጠን ልዕል ኢሉ

ዝለዓለ ምዕጻፍ ብርኪ

ምቑራጽ ቲብያል ቱቤሮሲቲ-ታሕተዋይ ዋልታ ናይ ፓቴላ ኣብ ጎኒ ሜዱላሪ ካቪቲ

ንሜዱላሪ ካቪቲ ክፈቶ: መምርሒ ፒን ኣብ 15° ናብቲ ሳጂታል ፕላን ናይቲ ንውሓት ዘለዎ ኣክሲስ ናይ ቲብያል ስቴም

ኣቀማምጣ ናይቲ ምስሊ ዘሐይል

ሜላታት ምሕዋስ ምሕዋስ

ብኤሌክትሪክ ዝሰርሕ ምጉዳል

ፍሩይ ስብራት

ብኢድ ምጉዳል

ኣረጊት ስብራት ምስ ስውር ኣርትሮሲስ፣ ስክለሮሲስ ኣብ ሜዱላሪ ካቪቲ

ኣብ ትሕቲ ዋጋታት ንብረት ቱርኒኬት የለን

ዑደት ደም እቲ ዝበለጸ መዝሓሊ እዩ።

ዳግመ-ምቕማጥ ሜላታት

ምዕራባዊ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ መስማር

ምኽንያታት ስንብራት ፌሞራል ንምምላስ ዘጋጥሙ

ረጒድ ልስሉስ ቲሹ ምጥቕላል ብቐጥታ ናብቲ ዓጽሚ ምእታው ኣየፍቅድን እዩ።

መርፍእ መእተዊ ነጥቢ ብቐጥታ ብስእሊ ክርአ ኣይክእልን እዩ።

ምሕጻብ መላግቦ ጭሕሚ → ምውጥዋጥ ፋስያ ኢሊያክ → ምሕጻር ስብራት

ምጉዳል ስብራት ቲብያል

ምትላል ምግባር

መብዛሕትኡ ኣብ ትሕቲ ቆርበትን ንምትንካፍ ቀሊልን እዩ።

ዝተረጋግአ ስብራት - ማእከላይ ወይ ርሑቕ Aን Bን ዓይነት ስብራት

ስሉስ ስብራት - ልዕሊ ዓቐን ምቕታል

ኣብ ውሽጢ ሜዱላሪ ምጽማር→መሳርሒታት ምዝንባል

ተሓጋገዝቲ ስጉምትታት ምንካይ

ነጥቢ ምጉዳል ፎርሰስ

ቲብያ፤ ብቆርበት ወይ ብቑስሊ ምጥቃም

ዓበይቲ ሪትራክተራት (ብሬስ) .

ምድንጓይ ምጉዳል፤ ምሕጻር ኣካላት

ግዝያዊ ሻንዝ ሽጉጥ

1 ፌሙር፡ ቲብያ

2 ብዝተኻእለ መጠን ናብቲ ናይ ስብራት መስመር ቀረባ

3 ቅርበት ስብራት ንጽል ኮርቲካል ኣጠቓቕማ

4ንቐሊል ምዝዋር ዝኸውን ዩኒቨርሳል ቻክ ምስ ቲ-ሃንድል ተጠቐም

ፖለር ጽፍሪ

1ሜታፊዝያል ፍራክቸር (መስመር ሓይሊ ምእራም፣ ነቲ ምሕዳስ ምርግጋእ፣ ነቲ ስርሒት ምምላስ)

2 ሸንኮለል ዝበለ ስብራት ዲስታል ቲብያ ወይ ፌሙር (ናይ ምቑራጽ ጸቕጢ → ጸቕጢ) .

3 ድኹም ኣቀማምጣ ዘለዎም ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ኣብ እዋን ካልኣይ መጥባሕቲ ናብቲ ኣረጊት ቻነል ሜዱላሪ ይኣትዉ

4 ድኹም መእተዊ ነጥቢ፣ ድኹም ኣሰላልፋ ፕሮክሲማል ፍራክቸር (ምስ ክህሉ ዝኽእል ምዝንባል ናይቲ ኢንዶፕላንት ንቕድሚት ዝተቐመጠ ሽጉጥ)

ተወሳኺ ገፊሕ ቱርኒኬት

1 ቲብያ

2 ብትራክሽን ወይ ሪትራክተር ዝተመላእ እዩ።

3 ኣብ ከቢድ መጉዳእቲ ልስሉስ ቲሹ ብጥንቃቐ ምጥቃም

4 ሓጺር ግበሮ

5 ኣብቲ ዝተነፍሐ ኩነታት ምዝርጋሕ ሜዱላሪ ምኽልካል

መስርዕ ምዕጻው ጽፍሪ: ዲስታል ድሕሪኡ ፕሮክሲማል

ብልጫታት

ምቕሉልነት ምምላስ፣ ምጽቃጥ ናይ ስብራት ምብታኽ፤ ምፍልላይ ምውጋድ፤ ናይ ምንካይ ስርሓት።

ንዝተደናጐየ & ዘይተጠርነፈ መጥባሕቲ ዝኸውን ናይ ምንካይ ሜላታት

ምስ ምድንጓይ መጥባሕቲ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ጸገማት

ኣክሲያላዊ ምጉዳል (ምሕጻር፣ ኩርናዕን ወይ ምዝንባልን)

ዕብየት ኣብ ናይ ግራኑሌሽን ቲሹ

ብኣጋኡ ዝመጽእ ቆርበት ዓጽሚ

ስክለሮሲስ ናይ ስብራት ምስ ምዕጻው ሜዱላሪ ካቪቲ ይስበር

ምጉዳል ዕንጨይቲ

ኣብ ውሽጢ መጥባሕቲ ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማት

ምዝንባል ናይቲ ኤክስፓንደርን ውሽጣዊ ጽፍሪን → ምእታው ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ናይ ኮርተክስ

ኩርናዓዊ ምጉዳል → ሪትራክተር

ምፍንጫል ዝተቖርጹ ጫፋት → ጽፍሪ ፖለር፣ ምጽናዕ ጽላት

ዘይንቡር መስመራት ሓይሊ ንምክልኻል ዝሕግዙ ሜላታት

ቅርበት - ቅኑዕ መእተዊ ነጥቢ

ዲስታል - ኣብ ማእከል ሜዱላሪ ካቪቲ ዝርከብ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ጸገማት ናይ ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ

★ረኽሲ

★ጉድኣት ነርቭ

★ዝተዛበዐ ምሕዋይ ስብራት

★ሕክምናዊ ስብራት

ግዳማዊ ምዝዋር፣ ምጥዋይ፣ ቫልጉስ፣ ውሽጣዊ ምዝዋር፣ ኩርናዕ

★ቃንዛ መላግቦ ተቐራረብቲ

★ስብሒ ኤምቦሊዝም

★ሄተሮቶፒክ ኦሲፊኬሽን

★ናይ ሳንቡእ ኤምቦሊዝም

★ዳግማይ ስብራት

★ትሮምቦሲስ ዝበሃል ሕማም

★ምትራር መላግቦ

★ዘይምትእስሳር ናይ ስብራት፣ ናይ ዓጽሚ ዘይምትእስሳር

★ውሽጣዊ ምትዕርራይ ምፍሻል

★ምሕጻር ኣካላት

★ካልኦት...

ጸገማት--ረኽሲ

1.ኣብ መጀመርታ ክፉት ስብራት ንኢንትራሜዱላሪ መስማር ከም ዝጻረር ይቑጸር ነይሩ።

2.ኣብ ክፉት ስብራት ድሕሪ መጥባሕቲ ዝፍጠር ረኽሲ ኣብ ኩነታት መጉዳእትን ብከላን ልስሉስ ቲሹ ይምርኮስ

ድሕሪ ክፉት ስብራት ዝኽሰት ረኽሲ ኣብ ኩነታት መጉዳእትን ብከላን ልስሉስ ቲሹ ከምኡ’ውን ኣብ ኣገባብ ምምሕዳር ልስሉስ ቲሹ ይምርኮስ።

3.ቀጢን ውሽጣዊ ጽፍሪ ጽፍሪ ናይ ረኽሲ ዕድል ይውስኽ፤ ዘይተዘርግሐ ምዕጻው ውሽጣዊ ጽፍሪ ምጽጋን ብተዛማዲ ድኹም እዩ፣ ጫፋት ዓጽሚ ድማ...

እቲ ዘይተዘርግሐ ምዕጻው ውሽጣዊ ጽፍሪ ምጽናዕ ብተዛማዲ ድኹም ኮይኑ፡ ማይክሮስኮፒካዊ ምንቅስቓስ ናይቲ ዝተሰብረ ጫፍ ናይቲ ዓጽሚ ከምኡ’ውን ተረፍ ጕድጓድ ኣለዎ፡ እዚ ድማ ንዕብየት ባክተርያ ቀሊል እዩ።

4. ዝተሰፍሐን ውሱንን ዝተዘርግሐ ሜዱላሪ ፊክሰሽን ምጥቃም ንምርግጋእ ናይቲ ስብራት ዘመሓይሽ ጥራይ ዘይኮነስ ምዉት ቦታ ካብ ምፍጣር እውን የወግድ።

ስብሒ ኤምቦሊዝም ሲንድሮም

1.ተርእዮ FES ናይ ነዊሕ ቱቡላር ስንብራት ዓጽሚ ካብ 0.5% ክሳብ 2% እዩ።

2. ምስፍሕፋሕ ሜዱላን ዘይምስፋሕ ሜዱላን ኣብ ሳንቡእ ንፋስ ምእታው ርኡይ ጽልዋ የብሉን።

3.ሜዱላ ኣብ እትስፍሓሉ እዋን እቲ ሜላ ቀስ ኢልካ ምሕንጣጥ ክኸውን ኣለዎ፣ ብዙሕ ሓይልን ረሳሕ ስርሒትን ከይፍጠር።

4.እቲ ሕጂ ዝግበር ዘሎ መርመራ FES ሕጂ’ውን ነቲ ብጉርድ ኣብ 1974 ዝቐረበ መዐቀኒታት ይቕበል፣ ድሕሪ ምርመራ ዝግበር ሕክምና ድማ ነቲ ዝበለጸ ግዜ ንሕክምና ከደናጉዮን ከቢድ ሳዕቤን ክህልዎ ይኽእልን።

ምድንጓይ ምሕዋይ ስብራትን ዘይምትእስሳር ዓጽሚን።

ዝተፈላለዩ ረቛሒታት ድሕሪ ምጽናዕ ጽፍሪ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ንዝፍጠር ምሕዋይ ስብራት ይጸልዉ፡ ጠንቅታቶም ድማ ብኸምዚ ዝስዕብ ክትንተን ይኽእል።

1.ኣብ ጫፍ ስብራት ዝተሰረተ ልስሉስ ቲሹ

2. ምፍላይ ስግረ-ዶባዊ ጫፋት ስብራት

3. ዕድመ ምድፋእ ናይቲ ሕሙም

4. ክፉት ስብራት፡ ከቢድ መጉዳእቲ ልስሉስ ቲሹ፡ ከቢድ ከባብያዊ ሄሞዳያሊሲስ ወይ ረኽሲ።

5. ድኹም ምትዕጽጻፍ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ

6. ውሁድ ሕማም ሽኮር ወይ ካልኦት ሃልኪ ዝፈጥሩ ሕማማት።

ሕክምናዊ ስብራት

ብሕክምና ዝመጽእ ስብራት ብቐንዱ ኣብ እዋን ምጽናዕ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ብዘይግቡእ ምትዕጽጻፍ ዝመጽእ ካልኣዊ ስብራት እዩ።

ኣብ ውሽጢ መጥባሕቲ ቆላሕታ ክወሃቦ ይግባእ።

1. ዘይቅኑዕ ምምራጽ ናይቲ ጽፍሪ መእተዊ ነጥቢ ናብ ፕሮክሲማል ፍራክቸር ከስዕብ ይኽእል።

2. ኣብ ምስፍሕፋሕ ሜዱላ ብሓይሊ ኣይትደፍእዎ።

3. መእተዊ ምስፍሕፋሕ ፓልፕ ምስ ኣንፈት ምእታው ጽፍሪ ብሓደ ኣንፈት ክኸውን ኣለዎ።

4. ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ኣብቲ ርሑቕ ጫፍ ከተእቱ ከለኻ ሓይሊ ኣይትጠቐም።

ቃንዛ ኣብ ጎረባብቲ መላግቦታት

1. ምቕማጥ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ልስሉስ ቲሹን ዋላ እቲ ናይ መላግቦ ካፕሱልን ኣብ ከባቢ ብውሑዱ 1 መላግቦ ዘጠቓልል እዩ።

2. ቲብያል ፕላቶ ምስ ቅድመ ጫፍ ሚድያል ሜኒስከስ ብስግረ-ዶባዊ ልጋመንት ብርኪ ዝተኣሳሰር ኮይኑ ክሳብ እዚ ነጥቢ ኣብ ልዕሊ ቲብያል ቱቤሮሲቲ ውሑስ ዞባ ይፈጥር። እቲ ናይ መስማር ነጥቢ ናብ ላዕሊ ኣዝዩ ዝቐረበ እንተኾይኑ ወይ ዲያሜትር ናይቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ ኣዝዩ ዓቢ እንተኾይኑ፡ ኣብ ልዕሊ መዋቕራት ውሽጢ ኣርቲኩላር ጉድኣት ከስዕብ ይኽእል፡ እዚ ድማ ድሕሪ መጥባሕቲ ቃንዛ ብርኪ ከስዕብ ይኽእል።

3. ድሕሪ መጥባሕቲ ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ብቐረባ ምውጻእን ሄተሮቶፒክ ኦሲፊኬሽንን ቀንዲ ጠንቂ ቃንዛ ጭሕሚ እዮም።

4. ድሕሪ ሑመራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ብቐረባ ምውጻእ፣ ፕሮክሲማል ሎኪንግ ጽፍሪ ቁጥዐን ሮተተር ካፍ ምትእትታውን ቀንዲ ጠንቅታት ቃንዛ መንኵብ እዮም።