ዲስታል ራድየስ ፍራክቸርስ፡ ካብ ኣናቶሚ ክሳብ መጥባሕቲ ዝህብ ሰፊሕ መግለጺ

ዲስታል ራድየስ ስንብራት 75% ካብ ቅድመ-ቅልጽም ስብራት ዝሕዝ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ክሊኒክ ልሙድ እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ፡ ንመወከሲኹም ዝኸውን ዝርዝር ኣናቶሚ፡ ምደባ፡ ስትራተጂታት ሕክምናን ኣገባባት መጥባሕትን ንዲስታል ራድየስ ስንብራት ኣዳልናልኩም ኣለና።

ኣጠቓልል

ስብራት ናይ ዲስታል ራድየስ ኣካል ስብራት ኢድ እዩ። ' ክልሰ -ሓሳብ ሰለስተ ዓምዲ' ንፓቶሎጂካዊ ኣገባብ ስብራት ኢድ ብዝበለጸ ክገልጾ ይኽእል እዩ፣ ኣብዚ እቲ ብራድያል ቱቤሮሲቲን ናቪኩላር ፎሳን ዝቖመ ራድያል ዓምዲ ንምርግጋእ መላግቦ ኢድ ንምዕቃብ ኣገዳሲ እዩ።

ኩሎም ዲስታል ራድየስ ስንብራት ብዘይካ ናይ ድሕሪት ወሰን ናይቲ ራድዩስ ናይ ምፍንጫል ስንብራት ብሓቂ ብሰንኪ ልዕሊ ዓቐን ምንዋሕ ዓመጽ ዝፍጠሩ እዮም። ኢድ ብግዳማዊ ሓይልታት ክውሰድ ከሎ ዝተፈላለየ ኣቀማምጣ ዘለዋ ኮይና፡ ውጽኢት ናይቶም ግዳማዊ ሓይልታት ድማ ዝተፈላለየ እዩ።

1.Flexion violence ኣብ ትሑት ጸዓት ዘለዎ መጉዳእቲ ከም ምውዳቕ ብድሕሪት ዝተመዛበለ ኣብ ውሽጢ ወይ ውጽእ ኣርቲኩላር ስንብራት ከስዕብ ይኽእል።

2.Shear stress ውጽኢቱ ብኸፊል ምዝንባል ናይ ኣርቲኩላር ገጻት ኣብ ፓልማር ሸነኽ በዚ ድማ ናብ ዘይምርግጋእ ከስዕብ ይኽእል።

3.ኣብ ልዑል ጸዓት ዘለዎም መጉዳእቲታት፡ ናይ ምጽቃጥ ዓመጽ ይዕብለልን ካብ መጠን ንላዕሊ ኣክሲያላዊ ጽዕነት ናብ ምጽቃጥ ናይቲ ኣርቲኩላር ገጽ ዓጽሚ የስዕብ።

4.ቀዳማይ ኣገባብ ምፍንጫል ስንብራት (avulsion injury) ኮይኑ እቲ ዝተፈንጨለ ዓጽሚ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ሓደ ልጋም ዓጽሚ ምትእስሳር ነጥቢ እዩ።

ራድዮሎጂካዊ ኣናቶሚ ናይ ዲስታል ራድየስ

1.ኣንተሮፖስተሪዮር ፊልምታት (ራድያል ቁመት፣ ምዝንባል ኡልናር፣ ቫረስ ኡልናር)

2. ጎናዊ ፊልምታት (ናይ ጭሕሚ ዝንባለ) .

ፈርናንደዝ ምደባ

ዓይነት I ሜታፊዝያል ፍሌክሽን ፍራክቸር

ዓይነት II ኣርቲኩላርን ሸር ፍራክቸርን

ዓይነት III ምጽቃጥ ስብራት ናይ ኣርቲኩላር ገጽ

ዓይነት IV avulsion fracture of the radial wrist, dislocation

ዓይነት V ዝተሓዋወሰ ስብራት (ልዑል ጸዓት ምፍሳስ ስብራት)

ምልክታት ንመጥባሕቲ

መብዛሕትኦም ዲስታል ራድየስ ፍሬክቸራት ድሕሪ ዕጹው ምንካይ ብፍሬኖ ይሕከሙ፣ ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ብዙሓት ካብዞም ስብራት ክመዛበሉ እዮም ወይ ድማ እቲ ምንካይ ብሕማቕ ውጽኢት ቅቡል ኣይክኸውንን እዩ።

ሓሙሽተ ምርግጋእ ዝጎድኡ ረቛሒታት ብላፎንታይንን ካልኦትን ተለልዮም እዮም፤

1 ናይ መጀመርታ ዶርሳል ኩርናዕ > 20° (ፓልማር ቲልት)፤

2 ቅልል ዝበለ ስንብራት ናይ ድሕሪት ኤፒፊሲስ፤

3 ኣብ መላግቦ ስንብራት፤

4 ምስኡ ዝተሓሓዝ ስንብራት ኡልናር፤

5 ዕድመ ሕሙም > 60 ዓመት።

ንሕክምና ዝመርሕ ውሱን ደረጃታት ወይ መምርሒታት የለን፣ ውጥናት ሕክምና ድማ ንብዙሓት ረቛሒታት ኣብ ግምት ብምእታው ይስራሕ፣ እዚኦም ድማ ናይ መጀመርታ ባህርያት መጉዳእቲ፣ ድሕሪ ዳግማይ ምቕማጥ ምዕቃን፣ ዕድመ ሕሙም፣ ጽሬት ዓጽሚ፣ ጠለባት ሕሙማትን ዝድለ ውጽኢትን ይርከብዎም።

ንዝተጠርጠረ ምርግጋእ ዘለዎም ስብራት ዕጹው ምንካይ፡ ድሕሪኡ ብቐረባ ምክትታል ይምከር። ድሕሪ ምንካይ ተኸታታሊ ራጂታት ዘይምርግጋእ ወይ ምዝንባል ዝሕብር እንተኾይኑ፡ ሽዑ ለውጢ ኣብ ሕክምና ኣድላዪ ክኸውን ከም ዝኽእል ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ስብራት ዘይርጉእ ክኸውን ዝኽእል እንተኾይኑ፡ ሽዑ እቲ ስብራት ክሳብ ዝሓዊን ዝረጋጋእን ሬድዮግራፍ ክውሰድን ክግምገምን ኣለዎ።

ዓቃባዊ ኣተሓሕዛ

ርጉእ ስብራት ብዓወት ዕጹው-ምምዝባልን ብፍሬኖ ክሕከምን ይኽእል፣ ኣብ መጀመርታ ብስፕሊንት ድሒሩ ድማ ብቱቡላር ካስት፣ ብሰሙናዊ ሬድዮግራፍ ክሳብ 3 ሰሙን።

ኣብ ንውሓት ራድያል፡ ዝንባለ ጣውላ፡ ወይ ምዝንባል ኡልናር ርኡይ ለውጢ እንተ ኣጋጢሙ፡ መጥባሕታዊ ሕክምና ክሕሰብ ኣለዎ።

ኣብ ድኹማትን ትሑት ጠለብ ዘለዎምን ሕሙማት፡ መብዛሕትኡ ግዜ ዋላ’ውን መጥባሕቲ ክግበር ኣብ ዝግበኣሉ እዋን፡ ዕጹው ሕክምና ግቡእ እዩ።

ዕጹው ዳግመ ምትዕርራይ ብቆርበት መርፍእ ምትዕርራይ

ዕጹው ምንካይ ስዒቡ ብቆርበት ፒኒንግን ምትዕርራይን ኣብ ዲስታል ራድየስ ስንብራት ምስ ሜታፊዝያል ዘይምርግጋእ ወይ ቀለልቲ ኢንትራ-ኣርቲኩላር ስብራት ጠቓሚ እዩ።

እቲ ቀዳማይ ስጉምቲ ኣናቶሚካዊ ዳግመ-ምቕማጥ እዩ፣ ድሕሪኡ ምርግጋእ ብግራም ፒን ይቐርብ። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ቀዳማይ ፒን ካብ ራድያል ስታይሎይድ ናብቲ ራድያል ሜታፊሲስ ሚድያል ናብ ዳያፊሲስ ይሓልፍ።

ኣብ ኦርቶጎናልን ላተርያልን ኣቀማምጣ እኹል ርጉእ ዳግመ-ምቕማጥ ንምሃብ እንተወሓደ 2 ፒን ይጥቀሙ፣ እንተተደልዩ ድማ እቲ ሉናት ፋሴት ፒን ክግበር ይከኣል።

ኢንትራፍራክቸር ፒኒንግ (ካፓንጂ ቴክኒክ) ድሕሪት ደገፍ ይህብ። ድሕሪ መጥባሕቲ ኣብ ስፕሊንት ዝግበር ዘይምንቅስቓስ ን2 ሰሙን ይግበር ዙረት ንምቁጽጻርን ቁጥዐ ፒን ንምንካይን፡ ድሕሪኡ ብልስሉስ ቅድመ-ቅልጽም ካስት ክቕየር ይኽእል።

ዕጹው-መተካእታ ግዳማዊ ምትዕርራይ ቅንጥብጣብ ምትዕርራይ

ግዳማዊ ምትዕጽጻፍ ምትእስሳር ኣብ ፍሉይ ዲስታል ራድየስ ስብራት ንመጀመርታ ወይ ተወሰኽቲ ሕክምና ጠቐምቲ እዮም።

እቲ ግዳማዊ ፊክሰተር ኣብ እዋን ምውጥዋጥ ጉጅለታት ጭዋዳታት ቅድመ-ቅልጽም ኣብ ዲስታል ራድዩስ ዝሰርሑ ኣክሲያላዊ ጸቕጥታት ኒውትራላይዝ ይገብሮም። ምትዕርራይ ኣብ ስግር መንኵብ ክኸውን ይኽእል ወይ ዘይክኸውን ይኽእል እዩ፣ ወይ ድማ ተወሳኺ ምትዕርራይ ክውሰኽ ይኽእል።

ምዕራባዊ ስሕበት ንዝንባለ ጣውላ ምሉእ ብምሉእ ኣይመልሶን እዩ፣ ገለልተኛ ኣቀማምጣ ግን ቅቡል እዩ። ድሕሪ መጥባሕቲ፡ እቲ ቃንዛን ኤዴማን ክሳብ ዝሃድእ፡ መንኵብ ብቱቡላር ካስት ኣብ ዝተዘዋወረ ድሕሪት ኣቀማምጣ ን10 መዓልታት ይተሓሓዝ።

ምጽናዕ ጽላት ብ ምቑራጽን ዳግማይ ምቕማጥን

1、ዶርሳል ፕሌት ውሽጣዊ ምትዕርራይ ናይ ዲስታል ራድዩስ ስብራት

ኣብ ጎኒ መስመር ሊስተር ትኽ ዝበለ ምቑራጽ ይግበር፣ እቲ ርሑቕ ጫፍ ንመስመር መላግቦ ራድያል ካርፓል ሰጊሩ 1 ሴንቲ ሜተር ኣብ ቀረባ ናብ መሰረት ካልኣይ መላግቦ መላግቦ ሜታካርፓል ይውዳእ። እቲ ፕሮክሲማል ጫፍ ብራድያል ስቴም ካብ 3 ክሳብ 4 ሴንቲ ሜተር ይዝርጋሕ፣ ነቲ ማእከላይ ዓምዲ ብመሰረት ሳልሳይ ኤክስተንሰር ኢንተርቫል ኣቢሉ የቃልዕ።

2、ፓልም ፕሌት ውሽጣዊ ምትዕርራይ ናይ ዲስታል ራድዩስ ስብራት

ኣብ ጎኒ ራድያል ካርፓል ፍሌክሰር ቴንዶን ንውሓት ዘለዎ ምቑራጽ ይግበር፣ እቲ ቡንዮን ፍሌክሰር ቴንዶን ኣብ ዓሚቝ ገጽ ናይቲ ራድያል ካርፓል ፍሌክሰር ቴንዶን ይርከብ፣ እዚ ድማ ንቕድሚት ዝዘውር ኣኒ ጭዋዳ ንምቅላዕ ብulnarly ይስሕብ፣ እቲ anterior rotator ani ጭዋዳ ድማ ኣብ መጀመርታ ናይቲ ራድያል ጎኒ ተቖሪጹ ነቲ ርሑቕ ጫፍ ናይቲ ራድዩስ ዝበሃል ምዃኑ ይፍለጥ።

ጉዳይ 1

ጉዳይ 2

ጉዳይ 3

3. ትራክሽን ፕሌት ፊክሰሽን ናይ ዲስታል ራድዩስ ፍራክቸር

- 4 ሴንቲ ሜተር ዝንውሓቱ ንውሓት ዘለዎ ምቑራጽ ናብ ሳልሳይ ሜታካርፓል ስቴም ብድሕሪት ይግበር፣ ኤክስተንሰር ቴንዶን ማእከላይ ኣጻብዕቲ ድማ ንሳልሳይ ሜታካርፓል ንምቅላዕ ይጽቀጥ፤

- ካልኣይ 4 ሴንቲ ሜተር ዝቑመቱ ምቑራጽ እንተወሓደ 4 ሴንቲ ሜተር ብድሕሪት ናብቲ ዝተቖርጸ ራድዩስ ይግበር፤

- ሳልሳይ 2 ሴንቲ ሜተር ዝቑመቱ ድሕሪት ምቑራጽ ኣብ ሊስተርስ ኖድ ተገይሩ ነቲ ኤክስተንሰር ሃሉሲስ ሎንገስ ቴንዶን ይቃላዕ።

ካብቲ ርሑቕ ምቑራጽ፡ እቲ ስሕበት ጽላት ኣብ መንጎ ኤክስተንሰር ቴንዶን (ራብዓይ ድሕሪት ክፍሊ)፡ ካፕሱል መላግቦን ፐሪዮስቲየምን ብቐረባ ብነፋሪት ይኣቱ። ኣድላዪ እንተኾይኑ እቲ ኤክስተንሰር ቴንዶን ክግዕዝ ይኽእል።

4. ብውልቂ ምትዕርራይ ናይ ዝተበላሸዉ ስብራት ናይ ዲስታል ራድዩስ ብመሰረት ትራይሜድ ስርዓት