پزیشکی ئێسک و پروسکی و وەرزشی چییە

پزیشکی ئێسک و پروسکی و وەرزشی گرنگی بە ئێسک و جومگە و ماسولکە و بەستەرەکان دەدات. ئەم بوارە یارمەتی مرۆڤ دەدات دوای برینەکان چاک ببنەوە. هەروەها کاردەکات بۆ وەستاندنی برینەکان پێش ئەوەی ڕوو بدەن. وەرزشوانان و غەیرە وەرزشوانان دەتوانن یارمەتی لەم چاودێرییە وەربگرن. کۆمپانیای XC Medico کۆمپانیایەکی سەرەکییە لەم بوارەدا. سیستەمی پزیشکی ئێسک و پروسکی و وەرزشییان ئامراز و تەکنەلۆژیای نوێ بەکاردەهێنێت. نەخۆشخانە و کلینیکەکان لە هەموو جیهاندا ئەم ئامرازانە بەکاردەهێنن.

پزیشکی ئێسک و پروسکی و وەرزشی تێڕوانینێکی گشتی

ئەوەی دەیگرێتەوە

پزیشکی ئێسک و پروسکی وەرزشی بریتییە لە هێشتنەوەی ئێسک و جومگە و ماسولکە و بەستەرەکان بە تەندروستی. ئەم چاودێرییە یارمەتی مرۆڤەکان دەدات دوای ئەوەی ئازاریان پێگەیشتووە چاک ببنەوە. هەروەها هەوڵدەدات برینەکان بوەستێنێت پێش ئەوەی ڕووبدات. پزیشکان چارەسەری برینداربوونی کتوپڕ و کێشەکان دەکەن کە ماوەیەکی زۆر دەخایەنێت. یارمەتی وەرزشوانان و هەرکەسێک دەدەن کە بیەوێت چالاک بمێنێتەوە.

فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی پزیشکی وەرزشی (FIMS) دەڵێت پزیشکی وەرزش و وەرزشکردن سەیری ئەوە دەکات کە چۆن وەرزش و ڕاهێنان و وەرزش کاریگەری لەسەر مرۆڤەکان هەیە. هەروەها لێکۆڵینەوە لەوە دەکات کە چی ڕوودەدات کاتێک مرۆڤەکان وەرزش ناکەن. ئەمەش یارمەتیدەرە بۆ ڕێگریکردن لە برینداربوون و چارەسەرکردنی و یارمەتیدانی خەڵک بۆ باشتربوون. بۆ وەرزشوانان و بۆ هەموو کەسێکی تریش باشە.

پزیشکانی ئەم بوارە چەندین ئامراز و ڕێگا بەکاردەهێنن بۆ یارمەتیدان. چارەسەری شتگەلێکی وەک هەوکردنی جومگەکان و ئازاری جومگەکان و شکانی ئێسکەکان و برینداربوونی شانە نەرمەکان دەکەن. هەروەها ئامۆژگاری دەدەن سەبارەت بە وەرزشکردن و خواردنی دروست و مانەوە لە سەلامەتی. ئێکس سی مێدیکۆ سیستەم و ئامرازی نوێ دەداتە ئەم پزیشکانە بۆ نەخۆشخانە و کلینیکەکان. بەرهەمەکانیان یارمەتی پزیشکان دەدەن کە بە شێوەیەکی وردتر برینەکانی ئەژنۆ و شان و پێ و پاژنەی پێ و دەست چاک بکەنەوە.

ئەم بوارە زۆر شت دەگرێتەوە. شارەزایان لێکۆڵینەوە دەکەن کە چۆن وەرزشکردن تەندروستی دەگۆڕێت. فێردەبن چۆن چارەسەری برینەکان بکەن و یارمەتی خەڵک دەدەن بە سەلامەتی بگەڕێنەوە بۆ چالاکییەکان. هەروەها فێری مرۆڤ دەکەن کە چۆن تەندروست بمێننەوە بە ڕاهێنان و خووی باش.

جیاوازییە سەرەکییەکان

پزیشکی ئێسک و پروسکی وەرزشی چاودێری گشتی و چاودێری برینە وەرزشییەکان دەگرێتەوە. پزیشکانی ئێسک و پروسکی چارەسەری زۆرێک لە کێشەکانی ماسولکە و ئێسک دەکەن. لەوانە هەوکردنی جومگەکان، نەشتەرگەری بۆ ئێسک و جومگەکان، تونێلی دەست و کێشەکانی دەست. پزیشکانی پزیشکی وەرزشی زیاتر سەرنجیان لەسەر پێکانەکانی وەرزش یان وەرزشکردنە. ئەوان چارەسەری شتگەلێکی وەک فرمێسکی ACL، شلبوونەوە، هەوکردنی ڕیشاڵ و تەزووی مێشک دەکەن. هەروەها یارمەتیدەرن لە وەرزشکردن و پلانی خۆراک.

پزیشکانی ئەم کارانە ڕاهێنان و کارکردنیان جیاوازە. پزیشکانی پزیشکی وەرزشی یارمەتی مرۆڤ دەدەن بەبێ نەشتەرگەری چاک ببنەوە. هەوڵ دەدەن پێکانەکان بوەستێنن و یارمەتی وەرزشوانان بدەن بەم زووانە یاری بکەنەوە. پزیشکانی نەشتەرگەری ئێسک و پروسکی ڕاهێنراون بۆ ئەنجامدانی نەشتەرگەری. ئەوان برین و کێشە سەختەکان چارەسەر دەکەن کە پێویستیان بە نەشتەرگەری هەیە.

• پزیشکانی پزیشکی وەرزشی:

• یارمەتی مرۆڤ بدە بۆ چاکبوونەوە و گەڕانەوەی ئاسایی خۆی بەبێ نەشتەرگەری.

• دۆزینەوە و چارەسەرکردنی پێکانە وەرزشییەکان.

• ئامۆژگاری بدەن بۆ وەستاندنی پێکان و باشتر بوون لە وەرزشدا.

• ئەگەر پێویست بوو نەخۆش بنێرن بۆ پزیشکی نەشتەرگەری ئێسک و پروسکی.

• پزیشکانی نەشتەرگەری ئێسک و پروسکی:

• پشکنین و چارەسەرکردنی برینەکانی ئێسک و پروسکی.

• نەشتەرگەری بۆ ئێسک و جومگە و شانە نەرمەکان ئەنجام بدە.

• فەرمانی پشکنین و پێدانی چارەسەر بۆ یارمەتیدانی خەڵک بۆ چاکبوونەوە.

• ئەگەر پێویست بوو نەخۆش بنێرن بۆ پزیشکی تر.

سیستەمی پزیشکی ئێسک و پروسکی ئێکس سی مێدیکۆ یارمەتی هەردوو جۆری پزیشک دەدات. ئامرازە نوێیەکانیان یارمەتی پزیشکان دەدەن کە چاودێری باشتر بکەن، بە نەشتەرگەری یان بەبێ نەشتەرگەری. ئەم تەکنەلۆژیایە یارمەتی پزیشکەکان دەدات کە وردتر بن و یارمەتی نەخۆشەکان دەدات خێراتر باشتر بن.

کێ سوودمەندە

وەرزشوانان

وەرزشوانان زۆر کاردەکەن و زۆر پاڵ بە جەستەیانەوە دەنێت. ئەمەش واتە دەتوانن زۆرتر ئازاریان پێ بگات. پێویستیان بە چاودێری تایبەت هەیە لەلایەن کەسانی پسپۆڕەوە. پزیشکانی پزیشکی ئێسک و پروسکی وەرزشی یارمەتیان دەدەن چاک ببنەوە و دووبارە یاری بکەنەوە. هەندێک پێکان زۆر بەسەر وەرزشواناندا دێت، وەک:

• دڕانی ACL کە هەندێک جار پێویستی بە نەشتەرگەری هەیە بۆ چاککردنەوەی بەستەرەکە.

• برینداربوونی کۆفی ڕۆتاتۆر، کە ڕەنگە پێویستی بە پزیشک هەبێت بۆ چاککردنەوەی ڕیشاڵەکە.

• ئەژنۆی تێنس، کە ئەگەر ڕیشاڵەکان ئازاریان هەبێت پێویستی بە نەشتەرگەری هەیە.

• پچڕانی ڕیشاڵی ئەکیل، کە ڕەنگە پێویستی بە نەشتەرگەری هەبێت بۆ چاککردنەوە.

• شکانی ئێسک، کە هەندێک جار پێویستی بە نەشتەرگەری هەیە بۆ ئەوەی بە باشی چاک بێتەوە.

پزیشکەکان ئامراز و پلانی نوێ بەکاردەهێنن بۆ یارمەتیدانی وەرزشوانان بۆ ئەوەی خێرا چاکببنەوە. هەروەها فێری وەرزشوانان دەکەن کە چۆن لە کاتی مەشق و یارییەکاندا سەلامەت بن.

شێوازی ژیانی چالاک

ئەو کەسانەی کە حەزیان لە ڕۆیشتن، ڕاکردن، یان وەرزشکردنە، یارمەتی ئەم چاودێریکردنە وەردەگرن. چالاک بوون بۆ تەندروستی باشە، بەڵام دەبێتە هۆی برینداربوون یان ئازاری جومگەکان. پسپۆڕان یارمەتی ئەم کەسانە دەدەن کە تەندروست بمێننەوە و بەردەوام بن لە جوڵە. ئامۆژگاری و چارەسەر و پشتگیری دەدەن.

پزیشکەکان دەیانەوێت مرۆڤەکان دوای نەشتەرگەری یان برینداربوون بجوڵێن. ئەوان پلان دادەنێن بۆ ئەوەی یارمەتی نەخۆشەکان بدەن بەهێزتر بن و هەست بە باشتر بوون بکەن.

حاڵەتە درێژخایەنەکان

هەروەها پزیشکانی پزیشکی ئێسک و پروسکی وەرزشی یارمەتی ئەو کەسانە دەدەن کە کێشەی درێژخایەنیان هەیە. ئەم کێشانە دەتوانن ئازار بدەن و جوڵە قورس بکەن. هەندێک کێشەی باوی درێژخایەن بریتین لە:

• نەخۆشی تونێلی دەست

• هەوکردنی ڕیشاڵەکان

• پەستانی ماسولکە یان ڕیشاڵەکان

• وەرچەرخانی بەستەرەکان

• هەوکردنی جومگەکان (هەوکردنی ئێسک و جومگە، هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزم، زراو)

• کێشەی پشت، وەکو فتقی دیسک یان ئازاری بەشی خوارەوەی پشت

• پووکانەوەی ئێسک و شکانی ئێسک

پسپۆڕان پلان دادەنێن کە دەتوانن دەرمان و چارەسەری فیزیایی و خووی نوێ بەکاربهێنن. ئەم پلانانە یارمەتی خەڵک دەدەن کەمتر ئازار بدەن و چالاک بمێننەوە و باشتر بژین. بە یارمەتیدانی هەردوو وەستان و چارەسەرکردنی کێشەکان، ئەم چاودێرییە یارمەتی مرۆڤەکان دەدات بۆ ماوەیەکی زۆر بە باشی بمێننەوە.

مەرجە باوەکان

برینداربوون

زۆر کەس لەبەر ئەوەی ئازاریان پێدەگات دەچنە لای پزیشک. پزیشکەکان بەردەوام شتگەلێکی وەک شکان، شلبوونەوە، برینداربوونی ئەژنۆ، وەرچەرخان و گرژبوون دەبینن. ئەم پێکانانە لە کاتی یاریکردنی وەرزش، کارکردن، یان تەنها ئەنجامدانی کاری ئاسایی ڕوودەدەن.

• شکان

• شلبوونەوەکان

• برینداربوونی ئەژنۆ

• وەرچەرخان

• پەستانەکان

• برینداربوونی زیاد لە پێویست بەکارهێنان

چەند کات دەخایەنێت تا چاک دەبێتەوە بەندە بە برینەکەوە. هەندێک کەس خێرا باشتر دەبن، بەڵام هەندێکی تر پێویستیان بە کاتێکی زیاترە. خشتەی خوارەوە نیشان دەدات کە بەزۆری چەند کات دەخایەنێت بۆ چاکبوونەوە لە هەندێک پێکانی وەرزشی.

برینە بچووکەکان لە چەند هەفتەیەکدا چاک دەبنەوە. برینە گەورەکان، وەکو فرمێسکەکانی ACL، ڕەنگە نزیکەی ساڵێک بخایەنێت تا چاک دەبنەوە.

پرسە هاوبەشەکان

زۆر کەس کێشەیان لەگەڵ جومگەکانیان هەیە. پزیشکان یارمەتی هەوکردنی جومگەکان و ئازاری جومگەکان و شلبوونەوە و شکانی ئێسک و دڕانی بەستەرەکان دەدەن.

• هەوکردنی جومگەکان (هەوکردنی ئێسک و جومگە، هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزم)

• ئازاری جومگەکان

• شلبوونەوەی جومگەکان

• شکانی ئێسک

• دڕانی بەستەرەکان

پزیشکانی پزیشکی وەرزشی زۆرجار شلبوونەوەی جومگەکان و برینداربوونی بەستەرەکان لە ئەژنۆکاندا دەبینن. تا چەند باش جومگەکان چاک دەبنەوە دەتوانێت بۆ هەر کەسێک جیاواز بێت. خشتەی خوارەوە نیشان دەدات کە چۆن جومگەکان دەتوانن چاک ببنەوە دوای ئازاردان.

کێشەی زیادەڕۆیی بەکارهێنان

کێشەی زیادەڕۆیی بەکارهێنان کاتێک ڕوودەدات کە کەسێک هەمان کار زۆر بکات. هەندێک لەوانەی باو بریتین لە هەوکردنی ڕیشاڵی کۆفی ڕۆتاتۆر، ئەژنۆی تێنس یان گۆڵف و هەوکردنی پەنجەی پێ.

• هەوکردنی ڕیشاڵی کۆتایی ڕۆتاتۆر (نیشانەکانی بەرکەوتن)

• تێنس/ئەژنۆی گۆڵفێر

• هەوکردنی پەنجەی پێ

دووبارە و سێبارە ئەنجامدانی هەمان جوڵە دەبێتە هۆی ئازاردانی جومگەکان و دەبێتە هۆی ئازار. هەروەها دەتوانێت مرۆڤەکان هەست بە فشاری دەروونی بکەن. ئەو بەرنامانەی کە هێز دروست دەکەن و یارمەتیدەرن لە کۆندیشنکردندا دەتوانن هەندێک برینداربوون بوەستێنن. پزیشکان دەڵێن گرنگە زۆر نەکەیت و فۆڕمی باش بەکاربهێنیت بۆ ئەوەی جەستەت بە سەلامەتی بمێنێتەوە.

ئامۆژگاری: وەرگرتنی یارمەتی زوو و هەوڵدان بۆ وەستاندنی برینەکان پێش دەستپێکردن، دەتوانێت یارمەتی خەڵک بدات کە چالاک بن و دواتر لە کێشە گەورەکان دوور بکەونەوە.

پزیشکانی پزیشکی ئێسک و پروسکی وەرزشی یارمەتی خەڵک دەدەن لە برینەکان چاک ببنەوە و کێشەکانی جومگەکان چارەسەر بکەن و برینەکانی زیادەڕۆیی لە بەکارهێنان بوەستێنن لە ڕوودانی.

چارەسەر و تەکنەلۆژیا

چاودێری نا نەشتەرگەری

زۆرجار پزیشکان سەرەتا چارەسەری بێ نەشتەرگەری تاقی دەکەنەوە. ئەمانە دەتوانن یارمەتی زۆر کەس بدەن بەبێ نەشتەرگەری باشتر بن. هەندێک هەڵبژاردەی باو بریتین لە:

• چالاکییەکانی پشوودان و گۆڕینی

• ئەنجامدانی چارەسەری فیزیایی یان مەساجکردن

• خواردنی دەرمان بۆ ئازار یان ئاوسانی

• بەکارهێنانی بڕێس یان ئۆرتۆتیک بۆ پشتگیری

• وەرگرتنی دەرزی وەکو کۆرتیزۆل یان ترشی هیالۆرۆنیک

• تاقیکردنەوەی چارەسەرە ئۆرتۆبایۆلۆجیەکان وەک پلازمای دەوڵەمەند بە پلاکتەکان (PRP) یان چڕبوونەوەی ئاسپیراتی مۆخی ئێسک

ئەم چارەسەرانە بۆ وەرچەرخان و هەوکردنی ڕیشاڵەکان بە باشی کاردەکەن. هەروەها یارمەتی برینداربوونی بەستەرەکان دەدەن. نەخۆشەکان دەتوانن زووتر چاک ببنەوە و بگەڕێنەوە بۆ چالاکییەکان. بژاردەی نوێتر، وەک دەرزی PRP، یارمەتیدەرە بۆ کێشەکانی جومگەکان وەکو هەوکردنی ئێسک و جومگە. چاودێری بێ نەشتەرگەری ڕێگە بە جەستە دەدات بە هێواشی چاک بێتەوە و دەتوانێت یارمەتی خەڵک بدات لە مەترسییەکانی نەشتەرگەری دوور بکەونەوە.

گیراوەی نەشتەرگەری

ئەگەر چاودێری بێ نەشتەرگەری کار نەکات، لەوانەیە پزیشکان پێشنیاری نەشتەرگەری بکەن. پزیشکانی نەشتەرگەری ئامرازی تایبەت بەکاردەهێنن بۆ چاککردنەوەی برینەکان و یارمەتیدانی خەڵک بۆ جوڵەکردن. هەندێک لە نەشتەرگەرییە باوەکان بریتین لە:

هەندێک لە نەشتەرگەرییەکان وەکو جومگەکان، بڕینی بچووک و ئامێری تایبەت بەکاردەهێنن. ئامێری ArthroPro Shaver لە کۆمپانیای XC Medico یارمەتی پزیشکانی نەشتەرگەری دەدات بە وریاییەوە شانە تێکچووەکان لاببەن. ئەم نەشتەرگەریانە بەزۆری دەبێتە هۆی کەمتر ئازار و یارمەتی مرۆڤەکان دەدەن خێراتر چاک ببنەوە. توێژینەوەکان دەریدەخەن کە هەردوو نەشتەرگەری کەمترین داگیرکەر و کراوە دەتوانن لە درێژخایەندا بە باشی کاربکەن. بەڵام زۆرجار نەشتەرگەرییە کەمترین هێرشبەرەکان یارمەتی خەڵک دەدەن خێراتر چاکببنەوە.

ئەنکرەکانی درووستکردن

لەنگەری بڕین گرنگە بۆ جێگیرکردنی جومگەکان. پزیشکانی نەشتەرگەری بەکاریان دەهێنن بۆ بەستنەوەی شانە نەرمەکان وەکو ڕیشاڵەکان بە ئێسکەوە. ئەنکرە نوێیەکان وەکو PEEK Knot-Free Anchors ی XC Medico بەهێز و جێگیرن. ئەم ئەنکرانە شانەکان لە شوێنی خۆیان دەگرن لەکاتێکدا چاک دەبنەوە، ئەمەش یارمەتی چاکبوونەوە دەدات. توێژینەوەکان دەریدەخەن کە ئەنکرەکانی PEEK کێشەیەکی کەمیان هەیە و بە باشی کاردەکەن بۆ چاککردنەوەی شان. بڕینی نەمژراو لە کۆمپانیای XC Medico چاککردنەوەکان بەهێزتر دەکات.

تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو هاوشێوەی سیستەمی Medical Pulsed Lavage یارمەتی پاککردنەوەی برینەکان و کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون دەدات. ئەم ئامرازانە یارمەتی نەخۆشەکان دەدەن باشتر چاک ببنەوە و زووتر بگەڕێنەوە بۆ چالاکییەکان.

بەکارهێنانی چاودێری نەشتەرگەری و نەشتەرگەری و تەکنەلۆژیای نوێ باشترین دەرفەت دەدات بە نەخۆشەکان بۆ ئەوەی بە تەواوی چاکببنەوە.

کەی بەدوای چاودێریدا بگەڕێین

نیشانەکانی ئاگادارکردنەوە

زانینی کەی سەردانی پزیشکی پزیشکی ئێسک و پروسکی یان وەرزشی گرنگە. وەرگرتنی یارمەتی لە کاتی گونجاودا دەتوانێت یارمەتیت بدات باشتر چاک بیتەوە. هەندێک نیشانە بەو مانایەیە کە نابێت چاوەڕێی پشکنین بکەیت. ئەم نیشانانە نیشان دەدەن کە کێشەکە بە خۆی نامێنێت. لێرەدا چەند نیشانەیەک دەخەینەڕوو کە مانای ئەوەیە پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت:

1. ئازاری جومگەکان کە زیاتر لە دوو هەفتە دەمێنێتەوە.

2. ئازاری مل یان پشت کە باشتر نابێت.

3. ئازار یان ناڕەحەتی کارەکانی ڕۆژانە قورس دەکات.

4. ناتوانیت وەک پێشتر بجوڵێیت.

5. ئازار یان نیشانەکانی تر وا دەکات بیری ئەو شتانە بکەیت کە حەزت لێیە.

6. دەتەوێت پێکانە وەرزشییەکان بوەستێنیت پێش ئەوەی ڕووبدات.

ئەگەر ئەم نیشانانە پشتگوێ بخەیت، شتەکان خراپتر دەبن. زوو سەردانی پزیشک دەتوانێت برینەکان لە خراپبوون بوەستێنێت.

ئامۆژگاری: ئەگەر ئازار یان کێشەی جوڵە ڕێگریت لێکرد لەوەی ئەو کارە بکەیت کە حەزت لێیە، پزیشکی پسپۆڕ دەتوانێت یارمەتیت بدات بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی و چی بکەیت لە داهاتوودا.

دەستێوەردانی پێشوەختە

وەرگرتنی یارمەتی بەم زووانە دوای برینداربوون یان کاتێک نیشانەکان دەست پێدەکەن یارمەتیت دەدات خێراتر چاک ببیتەوە. زوو چارەسەرکردن چاکبوونەوە باشتر دەکات و کێشە درێژخایەنەکان دەوەستێنێت. توێژینەوەکان دەریدەخەن دەستپێکردنی چارەسەری فیزیایی بەم زووانە دوای برینداربوون یارمەتی مرۆڤ دەدات ئەنجامێکی باشتر بەدەستبهێنێت. ئەو کەسانەی کە زوو چاودێری دەکرێن دەتوانن زووتر بگەڕێنەوە بۆ ژیانی ئاسایی.

• وەرگرتنی یارمەتی زوو یارمەتی برینەکانی ماسولکە و جومگەکان دەدات خێراتر چاک ببنەوە.

• پارە پاشەکەوت دەکات و واتە ڕەنگە پێویستت بە دەرمانی بەهێزی ئازارشکێن نەبێت.

• چارەسەری چالاک یارمەتیت دەدات باشتر بجوڵێیت و هەست بە سنوورداربوونی کەمتر بکەیت.

زوو وەرگرتنی چاودێری یارمەتی جەستە و دەروونت دەدات. ئەو کەسانەی خێرا مامەڵە دەکەن زۆرجار هەست بە باشتربوون دەکەن و دواتر خۆیان لە کێشە گەورەکان بەدوور دەگرن.

چاودێری پزیشکی پسپۆڕی ئێسک و پروسکی وەرزشی یارمەتی خەڵک دەدات چالاک بمێننەوە. هەروەها یارمەتی مرۆڤەکان دەدات دوای پێکان باشتر بن. پزیشکەکان توێژینەوەی نوێ و ڕێگەی متمانەپێکراو بەکاردەهێنن بۆ یارمەتیدانی نەخۆشەکان بۆ ئەوەی هەست بە باشتربوون بکەن.

• یارمەتی وەرزشوانان دەدەن بگەڕێنەوە بۆ باشترین ئاست.

• بیرۆکەی نوێ بەکاردەهێنن بۆ ئەوەی برینەکان نەهێڵن.

• ئەزموونەکانیان لەگەڵ توێژینەوەدا تێکەڵ دەکەن بۆ ئەوەی زیاتر یارمەتی بدەن.

تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو وەک سیستەمی XC Medico یارمەتی پزیشکەکان دەدات کە وردتر بن. هەروەها یارمەتی نەخۆشەکان دەدات باشتر چاک ببنەوە. زۆربەی خەڵک بەم چارەسەرانە دڵخۆشن. زۆرێک جارێکی تر ئەم چارەسەرانەیان هەڵدەبژارد. ئێکس سی مێدیکۆ ئامرازی باش و یارمەتی پسپۆڕان دەدات بە پزیشکان و نەخۆشەکان.