Operelikɛlaw bɛ gɛnɛgɛnɛ tigɛlen dilan cogo min na

Sisan, operelikɛlaw bɛ u sinsin ɲɛgɛnɛsira lakanani kan sanni u k’a bɔ gɛnɛgɛnɛ opereli waati la menisiki tigɛlen na. U bɛ baara kɛ ni joli-sira-funu-fɛɛrɛ kɔrɔlenw ye walasa ka farikolo yɔrɔ dilan ani ka kolotugudaw sabati kokura. Banabagatɔ minnu bɛ kɔnɔna bɛɛ dilancogo sɔrɔ, tuma caman na, olu bɛ ɲɛtaa caman jira gɛnɛgɛnɛ baara la ani u kɛnɛyali la, i n’a fɔ kɔsa in na sɛgɛsɛgɛliw y’a jira cogo min na. Nin fɛɛrɛ kura ninnu bɛ dɛmɛ ka gɛnɛgɛnɛ lakana ani ka dɛmɛ don a ka taama kuntaalajan na.

Takeaways (Takeaways) kunbabaw

• Sisan, operelikɛlaw bɛ menisiki lakanani bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la gɛnɛgɛnɛ opereli senfɛ, o bɛ dɛmɛ ka kolotugudaw sabati ani ka taama kuntaalajan mara.

• Jolilabanaw fɛɛrɛ kɔrɔlenw bɛ a to dilancogo minnu tɛ fɛn caman kɛ, o bɛ na ni dimi dɔgɔyali ye ani ka kɛnɛya waati teliya banabagatɔw la.

• Ladonni min tɛ opereli ye, o bɛ se ka ɲɛgɛnɛsira ɲɛji misɛnniw furakɛ ka ɲɛ, banabagatɔ caman bɛ segin u ka baara kɛcogo kɔrɔ la dɔgɔkun damadɔ kɔnɔ.

• Ka ɲɛgɛnɛsira tigɛlen taamasiɲɛw faamuya, i n’a fɔ dimi ni funu, o nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka dɔgɔtɔrɔ ka ladilikanw ni furakɛli ɲini waati bɛnnen na.

• Farikoloɲɛnajɛ jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ kɛnɛya la, o bɛ dɛmɛ don ka gɛnɛgɛnɛ barika bonya ani ka jogin nataw bali.

Meniscus basigilenw

Anatomie (banakisɛfagalan).

Meniscus ye fɛn nafamaba ye gɛnɛgɛnɛ kɔnɔ. Gɛnɛgɛnɛ kelen-kelen bɛɛ bɛ ni menisi fila ye: cɛmancɛ meniscus kɔnɔna na ani kɛrɛfɛ meniscus kɛnɛma. O bɔgɔdaga minnu bɛ i n’a fɔ kalolabɔ, olu dilannen don ni fibrocartilage ye, u bɛ gɛnɛgɛnɛ 70% ɲɔgɔn datugu. U cogoya ɲɔgɔn tɛ yen—u bɛ jɛgɛn san fɛ ani u bɛ kɛ fla ye duguma—o b’a to u bɛ se ka don kosɛbɛ senkɔni-yɔrɔ la. Menisiki ka bon a dakunw na ka fin a cɛmancɛ la, o b’a dɛmɛ ka fanga minɛ ani k’u tila-tila lamaga waati.

Menisiki yɔrɔ kolomaw ye ninnu ye:

• A bɛ kɛ ni ji (72%) ni kolajɛni (22%) ye kosɛbɛ, ni protéoglycans, glycoprotéines, peptides ani cellules kɛrɛnkɛrɛnnenw hakɛ fitininw ye minnu bɛ wele ko fibrochondrocytes.

• A tilalen don joli sira saba ye:

• Yɔrɔ bilenman-bilen : kɛnɛma sabanan, joli caman bɛ sɔrɔ.

• Yɔrɔ bilenman-finman : cɛmancɛ sabanan, joli yɔrɔ dɔ.

• Yɔrɔ finman-finman : kɔnɔna sabanan, joli tɛ sɔrɔ a la.

• A dabɔra walasa ka dɔ bɔ sɔgɔsɔgɔninjɛ la ani ka girinya minɛ senkɔni ni senkɔniw cɛ.

Nin sigicogo in faamuyali bɛ operelikɛlaw dɛmɛ u ka fɛɛrɛ ɲuman sugandi gɛnɛgɛnɛ opereli waati la, ni u bɛ ɲɛgɛnɛsira tigɛlenw dilan, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni u bɛ a latigɛ ni u bɛna farikolo yɔrɔ tiɲɛnenw dilan walima ka u bɔ.

Baarakunda

Meniscus bɛ jɔyɔrɔ nafama caman kɛ gɛnɛgɛnɛ biyomekanikini na. A jɔcogo b’a to a bɛ kolotugudaw lakana ani ka kɛnɛya sabatili dɛmɛ. Tablo min bɛ duguma, o bɛ baara kunbabaw jira:

Meniscus fana bɛ sɔgɔsɔgɔninjɛw minɛ baara dɔw senfɛ i n’a fɔ boli ni panni. A ka wedge cogoya bɛ tibial plateau juguya, o bɛ dɛmɛ ka doni tali ɲɛ ani ka degun dɔgɔya articular cartilage kan. Ni ɲɛgɛnɛsira tiɲɛna, o baara ninnu bɛ tiɲɛ, o de kama gɛnɛgɛnɛ opereli bɛ kɛ ni ɲɛgɛnɛsira tigɛlenw ye tuma caman na, o laɲini ye ka farikolo yɔrɔ kɛnɛman caman mara.

Meniscus tigɛlenw taamasiɲɛw

Bana taamasiyɛnw

A ka ca a la, cɛya tigɛlen bɛ kɛ sababu ye ka gɛnɛgɛnɛ lamaga ani ka dan sigi gɛnɛgɛnɛ lamagacogo la. Mɔgɔ caman bɛ bana taamasiɲɛw kɔlɔsi joginni kɔfɛ dɔɔni, nka taamasiɲɛ dɔw bɛ se ka bɔ dɔɔni dɔɔni. A taamasiɲɛ minnu ka teli ka ye, olu ye dimi, funu, ani gɛnɛgɛnɛ lamaga gɛlɛya ye. Banabagatɔ dɔw bɛ a fɔ ko u bɛ popping sensation (popping sensation) kɛ joginda waati la. Dɔ wɛrɛw b’a miiri ko u gɛnɛgɛnɛ bɛ se ka bɔ walima ka datugu a nɔ na.

Taamaʃyɛn wɛrɛw bɛ se ka kɛ:

• Mankan min bɛ bɔ joginni waati

• Gɛlɛya ka gɛnɛgɛnɛ tilennen to ka ɲɛ

• Dusukunnata min datugulen don kolotuguda la

• Gɛlɛya walima funu min bɛ taama gɛlɛya

Nin taamasiɲɛ ninnu bɛ se ka nɔ bila don o don baaraw la. Nin taamasiɲɛ ninnu bɛ mɔgɔ minnu na, olu ka kan ka dɔgɔtɔrɔ ka ladilikan ɲini. Ni aw ye bana sɛgɛsɛgɛ joona ani ka a furakɛ, o bɛ dɛmɛ ka tiɲɛni wɛrɛw bali ani ka a kɔlɔlɔw ɲɛ gɛnɛgɛnɛ opereli kɔfɛ menisiki tigɛlen na.

Sɛgɛsɛgɛli

Dɔgɔtɔrɔw bɛ fɛɛrɛ caman kɛ walasa ka ɲɛgɛnɛsira tigɛlen sɛgɛsɛgɛ. Fɔlɔ, u bɛ ɲininkali kɛ joginni ni a taamasiɲɛw la. O kɔfɛ, u bɛ farikolo sɛgɛsɛgɛli kɛ walasa ka a lajɛ ni a bɛ sɔgɔsɔgɔ, ni a bɛ funu ani ni a bɛ se ka lamaga yɔrɔ jan. Sɛgɛsɛgɛli kɛrɛnkɛrɛnnenw, i n’a fɔ McMurray ka sɛgɛsɛgɛli, olu bɛ dɛmɛ ka ɲɛgɛnɛsira ɲɛjiw dɔn ni u bɛ gɛnɛgɛnɛ lamaga cogo dɔw la.

Ja lajɛ jɔyɔrɔ ka bon bana sɛgɛsɛgɛli dafalen na. Magnetic resonance imaging (MRI) ye baarakɛminɛn ye min bɛ se ka kɛ ka ɲɛgɛnɛsira ɲɛji dɔn. MRI bɛ se ka ɲɛji suguya ni a sigiyɔrɔ jira. Ni ɲɛdawolo cɛmancɛ ɲɛjibɔ ye, MRI bɛ se ka kɛ 91,8% ye ani a kɛrɛnkɛrɛnnenya ye 79,9% ye. Ni ɲɛgɛnɛsira kɔkanna ɲɛjiw bɛ yen, u ka teli ka kɛ 80,8% ye ani kɛrɛnkɛrɛnnenya ye 85,4% ye. X-ray tɛ menisiki yɔrɔ jira nka a bɛ dɛmɛ ka kolo joginw bɔ kɛnɛ kan.

Ladilikan: MRI bɛ farikolo yɔrɔ nɔgɔlenw ja caman di, o b’a to a bɛ kɛ sugandili ɲuman ye ka ɲɛsin cɛya joginw sɛgɛsɛgɛli ma sani gɛnɛgɛnɛ opereli ka kɛ ni ɲɛgɛnɛsira tigɛlen don.

Sɛgɛsɛgɛli tigitigi bɛ furakɛlicogo ɲuman ɲɛminɛ. A bɛ operelikɛlaw dɛmɛ u k’a latigɛ ni ladonni min tɛ opereli ye walima ni gɛnɛgɛnɛ opereli ye ɲɛgɛnɛsira tigɛlenw na, o bɛna nɔ ɲuman di.

Ni opereli ka kan ka kɛ

Ladonni min tɛ opereli ye

Tuma caman na, dɔgɔtɔrɔw bɛ a fɔ ko opereli tɛ kɛ ni opereli ye menisiki ɲɛji caman na. Nin fɛɛrɛ in bɛ ɲɛji misɛnniw na walima minnu bɛ kɛnɛma yɔrɔ bilenman na, joli sɔrɔli bɛ kɛnɛyali dɛmɛ yɔrɔ min na. Ladonni min tɛ opereli ye, o bɛ se ka kɛ lafiɲɛbɔ, jisuma, degun, kɔrɔtacogo ani farikoloɲɛnajɛ ye. Nin wale ninnu bɛ dɛmɛ ka dimi ni funu dɔgɔya ka sɔrɔ ka gɛnɛgɛnɛ fanga ni a ladamuni ɲɛ.

Banabagatɔ caman bɛ kɛnɛya ni opereli ma kɛ. Kɔlɔsiliw y’a jira ko furakɛli min tɛ opereli ye, o bɛ se ka nafa sɔrɔ kosɛbɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ɲɛjibɔyɔrɔ tilennenw na.

• Meniscus horizontal tears minnu furakɛra ni opereli tɛ, olu 70% ɲɔgɔn bɛ kɛnɛya ka ɲɛ.

• Banabagatɔ minnu bɛ tugu u ka ladonni bolodalen kɔ, olu ka teli ka segin u ka baara kɛcogo kɔrɔw la dɔgɔkun damadɔ kɔnɔ.

• Farikoloɲɛnajɛ bɛ dɛmɛ ka lamaga segin a cogo kɔrɔ la ani ka jogin nataw bali.

Dɔgɔtɔrɔw bɛ ɲɛtaa kɔlɔsi ni sɛgɛsɛgɛliw ye tuma bɛɛ. U bɛ se ka MRI walima sɛgɛsɛgɛli wɛrɛw kɛ walasa ka kɛnɛya lajɛ. Ni bana taamasiɲɛw ɲɛnabɔra, opereli man kan ka kɛ.

Kɔlɔsili: Ladonni min tɛ opereli ye, o bɛ baara kɛ ka ɲɛ ni banabagatɔw bɛ u yɛrɛ tanga baaraw ma minnu bɛ gɛnɛgɛnɛ degun, i n’a fɔ boli walima panni.

Opereli kɛcogo sariyaw

Dɔgɔtɔrɔw bɛ gɛnɛgɛnɛ opereli jateminɛ menisiki tigɛlen na ni ladonni min tɛ opereli ye, o tɛ bana taamasiɲɛw nɔgɔya. Opereli bɛ se ka kɛ ni ɲɛjibɔ bɛ kɛ sababu ye ka a datugu, ni dimi bɛ to sen na, walima ni a tɛ basigi. Ɲɛjibɔbaw, a kɛcogo gɛlɛnw, walima jogin minnu bɛ kɛ yɔrɔw la, joli tɛ sɔrɔ yɔrɔ minnu na, olu ka teli ka kɛ opereli ye.

O desizɔn bɛ bɔ fɛn damadɔw de la:

Dɔgɔtɔrɔw bɛ MRI ni farikolo sɛgɛsɛgɛli kɛ walasa k’a dɔn ni opereli ye fɛɛrɛ ɲuman ye. U bɛ faratiw ni nafaw ɲɛfɔ walasa ka banabagatɔw dɛmɛ u ka sugandili kɛ ni kunnafoni ye. Bi fɛɛrɛw sinsinnen bɛ ɲɛgɛnɛsira lakanani kan ni a bɛ se ka kɛ tuma o tuma, o bɛ gɛnɛgɛnɛ baara lakana ani ka dɔ bɔ jolidɛsɛ farati la.

Gɛnɛgɛnɛ opereli ka ɲɛsin Meniscus tigɛlen ma

Dilan min bɛ kɛ ni joli-sira-funu ye

Sisan, operelikɛlaw bɛ baara kɛ ni joli-sira-funu-fɛɛrɛw ye gɛnɛgɛnɛ opereli fanba la ni ɲɛgɛnɛsira tigɛlen don. Arthroscopy bɛ baara kɛ ni kamera fitinin ye ani minɛn kɛrɛnkɛrɛnnenw ye minnu bɛ don tigɛyɔrɔ misɛnninw fɛ. O fɛɛrɛ in bɛ a to operelikɛlaw bɛ se ka gɛnɛgɛnɛ kɔnɔna ye ani ka ɲɛgɛnɛsira dilan ni tiɲɛni fitinin ye farikolo yɔrɔ kɛnɛmanw na. Taabolo in bɛ tugu fɛɛrɛ jɔnjɔn damadɔw kɔ:

1. Opereli jɛkulu bɛ yɔrɔ labɛn ani ka banabagatɔ bila yɔrɔ la walasa a ka se ka don cogo ɲuman na.

2. Operelikɛla bɛ joli-sira-funu-kɛlan don da misɛnniw fɛ minnu bɛ gɛnɛgɛnɛ ɲɛfɛ.

3. Operelikɛla bɛ ɲɛgɛnɛsira ɲɛji ni a lamini fɛnw sɛgɛsɛgɛ.

4. Ɲɛjibɔyɔrɔ bɛ labɛn, ka suturaw bila walasa ka dakun tigɛlenw fara ɲɔgɔn kan.

5. Operelikɛla bɛ kuruw siri ka tigɛyɔrɔw datugu.

Nin fɛɛrɛ in min tɛ fɛn caman kɛ, o bɛ dɔ bɔ dimi na, ka banakisɛw sɔrɔli farati dɔgɔya, ka kɛnɛya teliya. Jolilabanaw dilancogo kɛra sariya ye banabagatɔ caman bolo minnu mago bɛ gɛnɛgɛnɛ opereli la ni u ka cɛya tigɛra.

Dilancogo fɛɛrɛw

Operelikɛlaw bɛ dilancogo caman sugandi ka kɛɲɛ ni ɲɛji suguya n’a sigiyɔrɔ ye. Fɛɛrɛ kunbabaw ye ninnu ye:

• Kɔnɔna bɛɛ dilancogo : Operelikɛlaw bɛ o fɛɛrɛ in kɛ kolotuguda kɔnɔ pewu ni minɛn kɛrɛnkɛrɛnnenw ye. Kɔnɔna bɛɛ fɛɛrɛ bɛ a to menisi bɛ se ka lamaga a yɛrɛma kɛnɛya waati. A bɛ gɛnɛgɛnɛ magayɔrɔ segin a cogo kɔrɔ la ka ɲɛ ni lamaga caman ye ni i ye a suma ni kɔnɔna ni kɛnɛma dilancogo ye. Nin fɛɛrɛ in bɛ gɛlɛyaw fana bali i n’a fɔ farikolojidɛsɛ ani ka opereli waati surunya, o bɛ na ni kɛnɛya teliya ye.

• Kɔnɔna-kɔnɔna dilancogo : Operelikɛlaw bɛ suturaw tɛmɛ ka bɔ kolotuguda kɔnɔ ka taa kɛnɛma. Nin fɛɛrɛ in bɛ jɔli barikama di, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ɲɛji minnu bɛ farikolo la walima ɲɛgɛnɛsira kɔfɛla kɔ. Nka, a bɛ se ka kɛ a ka kan ka tigɛ fitini dɔ kɛ gɛnɛgɛnɛ kɔfɛ.

• Kɛnɛma-kɔnɔna dilancogo : Operelikɛlaw bɛ suturaw don ka bɔ gɛnɛgɛnɛ kɔkan ka don kolotugudaw la. Nin fɛɛrɛ in bɛ baara kɛ ka ɲɛ ɲɛjiw la minnu bɛ ɲɛgɛnɛsira ɲɛfɛ (kɔnɔna ɲɛfɛla) la.

• Transtibial (Pullout) Repair : Operelikɛlaw bɛ nin fɛɛrɛ in kɛ jirisunw ɲɛjibɔ la. U bɛ jirisunba dɔ da senkɔni fɛ ani ka suturaw sama ka tɛmɛ walasa ka cɛya ju siri.

Tablo min bɛ duguma, o bɛ kɛnɛya seko ni fɛɛrɛ ɲuman jira ɲɛji suguya ni yɔrɔw danfaralenw na:

Operelikɛlaw bɛ fɛɛrɛ ɲuman sugandi walasa ka kɛnɛya ka caya ani ka ɲɛgɛnɛsira caman mara ni u bɛ se ka kɛ gɛnɛgɛnɛ opereli senfɛ cɛya tigɛlen na.

Meniscus dilancogo fɛɛrɛw ka ɲɛtaa hakɛ

Ɲɛtaa hakɛ bɛ danfara ka kɛɲɛ ni fɛɛrɛ ni ɲɛjibɔyɔrɔ ye. Tablo min bɛ duguma, o bɛ dɛsɛ hakɛw lajɛlen jira dilancogo wɛrɛw la:

Fɛɛrɛ min bɛ Kɛ	Pooled Dɛsɛ hakɛ	Source Link (Sɔrɔyɔrɔ Lien).
Kɔnɔna bɛɛ dilancogo	22,3% ye .	Ka tugu
Kɔnɔna ni kɛnɛma dilancogo	5,6% ye .	Ka tugu
Dɛsɛ hakɛ bɛɛ lajɛlen	19,1% ye .	Ka tugu
Bi dilancogo	19,5% ye .	Ka tugu
Medial dilancogo	23,9% ye .	Ka tugu
Kɛrɛfɛla dilancogo	12,6% ye .	Ka tugu
Kɔnɔna ni kɛnɛma dilancogo	14,2% ye .	Ka tugu
Moderne bɛɛ-kɔnɔna	15,8% ye .	Ka tugu

Ko kura dontaw

Kɔsa in na, ɲɛtaa minnu kɛra, olu ye gɛnɛgɛnɛ opereli caman sɛmɛntiya meniscus tigɛlenw na. Sisan, operelikɛlaw bɛ u sinsin ɲɛgɛnɛsira lakanani kan walasa ka gɛnɛgɛnɛ baara lakana ani ka jolidɛsɛ bali. Bi joli-sira-funu-minɛnw ni minɛnw b’a to dilanw bɛ kɛ cogo la min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ ani ka kɛ fɛn ye min bɛ kɛ ka ɲɛ.

• Operelikɛlaw bɛ baara kɛ ni fɛnw ye minnu bɛ kɛ ni biyoinspiré ye ani minnu bɛ kɛ ni biyomimɛtiki ye, minnu bɛ kolotugudaw labɛn kokura. O fɛnw bɛ kɛnɛya sabati ani ka fɛɛrɛ wɛrɛw di ka tɛmɛ laadala opereli kan.

• Biyo-absorbable implants ani suturing fɛɛrɛ ɲɛnabɔlenw bɛ dɛmɛ ka dɔ fara dilan ɲɛtaa kan ani ka kɛnɛya teliya.

• Joli-sɔrɔ-minɛn kɔrɔlenw, i n’a fɔ XC Medico Meniscus Surgical Staple , bɛ fixation barikama di ni binkanni fitinin ye. Nin minɛn in bɛ kɔnɔna bɛɛ dilancogo ni dilancogo caman dɛmɛ, o b’a to o kɛcogo bɛ ɲɛ ani a tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ.

• Meniscus ye 2-0# sɔrɔ. Double Straight Needle min bɛ bɔ XC Medico fɛ, o bɛ sutura fanga ɲuman di ani ka fɛn caman sɛgɛsɛgɛ. Operelikɛlaw bɛ baara kɛ n’a ye walasa ka fɛnɲɛnamafagalan tigitigiw bila kolotugudaw yɔrɔ sirilenw na, o min nafa ka bon dilan gɛlɛnw na.

Tablo min bɛ duguma, o b’a jira cogo min na baarakɛminɛn kɔrɔlenw bɛ meniscus dilancogo ɲɛ:

Kɔlɔsili: Fɛɛrɛ minnu bɛ kɛ ka ɲɛ ani minnu tɛ fɛn caman kɛ, olu bɛ kɛ sababu ye ka kolotugudaw sabati ka ɲɛ ani ka segin baara la joona gɛnɛgɛnɛ opereli kɔfɛ menisiki tigɛlen na.

Sisan, operelikɛlaw bɛ se ka fɛɛrɛ caman sɔrɔ ka tɛmɛn fɔlɔ kan walasa ka gɛnɛgɛnɛ kɛnɛya segin a cogo kɔrɔ la. Fɛɛrɛ sugandili bɛ bɔ ɲɛji suguya ni a sigiyɔrɔ la, banabagatɔ si hakɛ ani a ka baara kɛcogo. Ni ko kura kɛra, banabagatɔw bɛ se ka fɛɛrɛw makɔnɔ minnu tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ ani ka ɲɛtaa sɔrɔ.

Segin-ka-bɔnye ni Rehab

Opereli kɔfɛ Ladonni

Banabagatɔ minnu bɛ gɛnɛgɛnɛ opereli kɛ ka a sababu kɛ u ka ɲɛgɛnɛsira tigɛlen don, olu bɛ u kɛnɛyacogo bolodalen dɔ labato. Dɔgɔtɔrɔw b’a fɔ ko aw ka farikoloɲɛnajɛ nɔgɔmanw daminɛ, i n’a fɔ sen kɔrɔtacogo tilennen ani senkɔniw pɔnpe, lɛri 24 kɔnɔ. O degeliw bɛ farikolo fanga sabati ani ka farikolo gɛlɛya bali. Banabagatɔw ka kan ka farikoloɲɛnajɛw kɛ siɲɛ saba fo siɲɛ naani don o don fo ka se opereli kɔfɛ taama fɔlɔ ma. Dimi madali ye sigida lafiyalanw ye, minnu bɛ sɛgɛn lɛri 8-12 kɔnɔ, ani dɔrɔguta furaw ni a mago bɛ a la. A ka ca a la, asipirini bɛ di mɔgɔ ma dɔgɔkun fila kɔnɔ walasa ka joli kuruli farati dɔgɔya. Ni aw ye sen kɔrɔta ani ka berew kɛ ka girinya ta ka maga duguma dɔgɔkun fila fɔlɔ kɔnɔ, o bɛ dɔ bɔ funu na ani ka dilancogo tanga. Banabagatɔw ka kan ka bololanɛgɛ don min janyalen don kosɛbɛ fo ni farikoloɲɛnajɛ waatiw tɛ. Glasi furakɛli, ni a bɛ to sen na walima miniti 20 lɛri fila o lɛri fila, o bɛ dimi ni funu kunbɛn.

Kɔlɔsili: Banabagatɔw ka kan ka taa u ka dɔgɔtɔrɔ fɛ ni u ye misidimi walima funu juguman sɔrɔ.

Farikoloɲɛnajɛ furakɛli

Farikoloɲɛnajɛ jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ kɛnɛyako la. Furakɛlaw bɛ banabagatɔw bilasira farikoloɲɛnajɛ laɲinitaw fɛ minnu bɛ kɛnɛya sabati ani ka gɛnɛgɛnɛ baara segin a cogo kɔrɔ la. O degeliw bɛ gɛnɛgɛnɛ lamini farikolow barika bonya, ka lamagacogo ɲɛ, ani ka dimi kunbɛn. Furakɛlaw fana bɛ koɲɛw ɲɛnabɔ minnu bɛ u kɔnɔ walasa ka jogin nataw bali. Degeli minnu ka teli ka kɛ, olu ye senkɔni naani baara ye, senkɔniw kuruli, senw kɔrɔtacogo tilennen, senkɔniw sɔgɔli, sɔgɔsɔgɔninjɛ fitininw, sɔgɔsɔgɔninjɛ, ani fogonfogon yɔrɔ dɔw. Senkɔniw kɔrɔtacogo jɔlenw ni senkɔniw sɔgɔli bɛ joli sabatili dɛmɛ ka taa a fɛ.

Farikoloɲɛnajɛ furakɛli kuntilenna:

1. Aw bɛ kɛnɛya sabatili sabati ni lamaga laɲininen ye.

2. Aw bɛ farikolo yɔrɔw barika bonya walasa ka gɛnɛgɛnɛ dɛmɛ.

3. Aw bɛ fɛnw sɛgɛsɛgɛcogo ni u lamagacogo ɲɛ.

4. Aw bɛ dimi kunbɛn kɛnɛya waati.

5. Aw bɛ jogin nataw bali ani ka kolotugudaw kɛnɛya kuntaalajan dɛmɛ.

Kɛnɛya waatibolodacogo

A kɛnɛyali menisiki dilan kɔfɛ, o tɛ kelen ye banabagatɔ kelen-kelen bɛɛ la. Mɔgɔ fanba bɛ taama ka segin baara la dɔgɔkun 4 fo dɔgɔkun 8 kɔnɔ. A ka ca a la banabagatɔw bɛ berew ni bolokɔniw tali dabila kalo 2 fo kalo 3 ɲɔgɔn. Kɛnɛya dafalen bɛ se ka kalo 1,5 fo kalo 6 ta, ka kɛɲɛ ni fɛn kelen-kelen bɛɛ ye. Segin baara gɛlɛnw walima farikoloɲɛnajɛw la, o ka teli ka kɛ kalo 3 ni kalo 6 cɛ. Kɛnɛya teliya bɛ bɔ fɛnw na i n’a fɔ ɲɛjibɔyɔrɔ, dilan suguya, ani ni ACL seginni kɛra waati kelen na. Kɛrɛfɛla ɲɛgɛnɛsira dilancogo ka teli ka kɛnɛya joona ka tɛmɛ cɛmancɛ dilancogo kan, wa ɲɛji bɛ se ka kɛ yɔrɔ finman ni finman yɔrɔ la, o bɛ se ka waati caman ta.

• Taama ni baara: dɔgɔkun 4–8

• Ka bɔ brace la ani ka taama ni bere tɛ: kalo 2–3

• A kɛnɛyali dafalen : kalo 1,5–6

• Aw bɛ segin farikoloɲɛnajɛ walima baara gɛlɛnw kan: kalo 3–6

Ladilikan: Ka tugu kɛnɛyako bolodalen kɔ ani ka taa farikoloɲɛnajɛ kɛyɔrɔw la, o bɛ banabagatɔw dɛmɛ u ka se ka nɔ ɲuman sɔrɔ gɛnɛgɛnɛ opereli kɔfɛ ni menisiki tigɛlen don.

Meniscus lakanani jɔlen bɛ i n’a fɔ laɲini jɔnjɔn gɛnɛgɛnɛ opereli la meniscus tigɛlen na. Bi dilancogo fɛɛrɛw bɛ dɛmɛ ka kolotugudaw baara kokura ani ka kolotugudaw farati dɔgɔya.

• Meniscus suturing bɛ gɛnɛgɛnɛ kɛnɛya kuntaalajan ɲɛ ani ka jolidɛsɛ bali banabagatɔ fanba la.

• Menisiki dilancogo ni ɲɛgɛnɛsira bɔli fila bɛɛ bɛ gɛlɛya hakɛ dɔgɔman jira, nka dilan bɛ na ni kɔlɔlɔ ɲumanw ye ani ka segin farikoloɲɛnajɛ la ka caya.

Tuma caman na, banabagatɔw bɛ segin u ka baara la kalo damadɔ kɔnɔ. Ni aw ye kɛnɛyabaarakɛla dɔ ɲininka, o bɛ a to kɛnɛya sabatili fɛɛrɛ ɲuman bɛ kɛ.

Ɲininkaliw

A bɛ waati joli ta walasa ka kɛnɛya ka bɔ gɛnɛgɛnɛ opereli la ni menisku tigɛlen don?

Banabagatɔ fanba bɛ taama ni berew tɛ u la kalo 2 fo kalo 3 kɔnɔ. A ka ca a la, kɛnɛya dafalen bɛ kalo 3 fo kalo 6 kɛ. Kɛnɛya waati bɛ bɔ ɲɛji suguya la, a dilancogo la, ani banabagatɔ ka baara hakɛ la.

Yala meniscus tigɛlen bɛ se ka kɛnɛya ni opereli ma kɛ wa?

Ɲɛji misɛnni dɔw, kɛrɛnkɛrɛnnenya la kɛnɛma yɔrɔ bilenmanw, olu bɛ se ka kɛnɛya ni lafiɲɛbɔ ni farikoloɲɛnajɛ ye. Dɔgɔtɔrɔw bɛ se ka a fɔ ko opereli tɛ kɛ ni opereli ye sani u ka gɛnɛgɛnɛ opereli jateminɛ ni ɲɛgɛnɛsira tigɛra.

Banabagatɔw ka kan ka u yɛrɛ tanga baara jumɛnw ma gɛnɛgɛnɛ opereli kɔfɛ ni ɲɛgɛnɛsira tigɛra?

Banabagatɔw ka kan ka u yɛrɛ tanga boli ma, ka panni kɛ ani ka fɛnw tigɛli kɛ u kɛnɛyali daminɛ na. O baara ninnu bɛ se ka degun dilan dilancogo kan. Dɔgɔtɔrɔw ni furakɛlikɛlaw bɛ baara taabolo ɲɛminɛ min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ.

Yala cɛya dilancogo ka fisa ni a bɔli ye wa?

Meniscus dilancogo bɛ gɛnɛgɛnɛ baara lakana ani ka jolidɛsɛ farati dɔgɔya. Ni a bɔra, walima ni a bɔra a la, o bɛ se ka dimi mada nka a bɛ dɔ fara kolotugudaw gɛlɛya kuntaalajan kan. Sisan, operelikɛlaw b’a fɛ ka dilan ni a bɛ se ka kɛ gɛnɛgɛnɛ opereli waati la, ni a bɛ menisiki tigɛ.