Fixator Alaa Miila & Jilba Itti Dabaluuf Ex Fix

1. Seensa

Fiixee alaa mala baay’ee fayyadamuu danda’u, weerara xiqqaa ta’ee fi caccabaa tasgabbeessuu fi miidhaa tishuu lallaafaa walxaxaa bulchuuf gargaarudha. It is frequent used for open fractures , infected nounions, to'annoo miidhaa polytrauma keessatti, sirreeffama deformity, fi dheerina qaama.

2. Fiixee alaa maaliif fayyadamna?

2.1 Faayidaa

• Dhiyeessii dhiiga lafee fi uwwisa tishuu lallaafaa irratti jeeqamuu xiqqeessa.

• Haala balaa tasaa ykn to’annoo miidhaa keessatti saffisaan hojiirra oolchuu.

• Caccabaa banaa/faalamee fi lafee dhukkuba kanaan qabameef bakka keessoo kaa’uun balaa qabuuf ni fayyada.

• Irra deebiin ijaarsa sadarkaa (yeroodhaaf tasgabbeessuu → murtaa’aa fixation) ni hayyama.

• Qabduu lafee, distraction osteogenesis, fi deformity correction haala mijeessa.

2.2 Agarsiistota

Haalawwan kilinikaa beekamoo ta’an kanneen alaa fixation agarsiifaman:

• Caccabsa banaa kan miidhaa tishuu lallaafaa cimaa ykn faalama qabu.

• caccabbii cufame yeroodhaaf tasgabbii barbaadu. Dhukkubsattoota polytrauma keessatti

• Caccabsa artikulaarii keessaa yeroo tishuuwwan lallaafaan keessoo fixation dandamachuu hin dandeenye (harka, . jilba , jilba).

• Lafee dhabuu ykn mudaa tishuu lallaafaa sadarkaa sadarkaan gabaabsuu fi yaada namaa jeequun kan bulfamu.

• Infeekshinii / infected nonunion — piiniin bakka dhukkuba kanaan qabame irraa fagaatee kaa’amuu danda’a.

• Joint spanning (bridging) constructs miidhaa cimaa peri-articular ykn joints tasgabbaa’aa hin taaneef.

3. Dudhaalee hojiirra oolmaa fixation alaa

3.1 Furtuu baayoomakaanikaal

• Yoo xiqqaate piiniiwwan lama fayyadami. ciccitaa guddaa naannoo anatoomii nageenya qabu keessa kaa’ame tokkoof

• Tasgabbii guddisuuf piiniiwwan akka caccabbii sanatti dhihoo ta’etti kaa’i (garuu hematoma/caccabsa gogaa ala) kaa’i.

• Uleewwan walqabsiisaa lafeetti dhihoo ta’anii kaa’uu fi tokkoon tokkoon ciccitaa keessatti babal’ina piini guddisuu.

• Ulee baay’ee fi ijaarsi xiyyaara hedduu jabina ni dabalu.

4. Qaamolee — wabii ariifataa

5. Iyyannoo addaa

5.1 Fuushinii walqabsiisaa & walqabsiisaa spanning

Fiixee alaa fayyadamuun ni danda’ama , akkasumas walsimsiisa qaamaa (fkn, caccabbii jilba cimaa) eeguun ni danda’ama. walitti makamuu walitti makamuuf ykn akka furmaata lafee spanning tishuuwwan lallaafaa eeguuf

6. Itti Fayyadama, Agarsiisaa & Kunuunsa Baqaqsanii Hodhuu Booda

6.1 Akkamitti fixator  fayyadama

1. Zoonii nageenya qabu fayyadamuun tarkaanfiiwwan piini/wayyaa karoorsuu.

2. Qajeelfama fakkii jalatti galchuu piiniiwwan ykn wayaa .

3. Ulee fi kilaampii maxxansi; qindaa’ina sirreessuu.

4. Waa’ee kunuunsa tiraaktii piin irratti barnoota dhukkubsataa kennuu.

6.2 Agarsiistota idilee

• Caccabsa tibial — yeroo baayyee tibial pins fayyadamuun.

• Caccabni jilba miila miidhaan tishuu lallaafaa wajjin — barbaachisuu danda’a . joint spanning fixation

• Caccabsa peri-articular yeroo keessoo fixation hin danda’amne.

6.3 Kunuunsa baqaqsanii hodhuu boodaa

• Qulqulleessuu tiraaktii piin: jalqabu guyyaa baqaqsanii hodhuu booda . Tokkoon tokkoon tiraaktii piiniiwwanii guyyaatti si’a 1-2 qulqulleessi.

• Dhukkubbii to’achuu: qoricha dhukkubbii salphaa fi uffata goggogaa.

• Ilaalcha: diimaa, dhukkubbii, bishaan bahuu ykn ho’a qaamaa ilaaluu.

• Sochii: yeroo baayyee ulfaatina gartokkee baachuun ni hayyamama.

• Sagantaa hordoffii: sakatta’iinsa kilinikaa yeroo hunda.

7. Turtii fixeeshinii fi jijjiirraa alaa

• Wal’aansa murtaa’aa hanga caccabbii ciccituutti.

• Yeroo tishuuwwan lallaafaan hayyamanitti dafanii gara keessootti jijjiiruu.

• Bakka barbaachisaa ta’etti gara pilaastara/ortoosiitti ce’uu.