मेरुरज्जूंतल्या वेगवेगळ्या संसर्गाच्या खाशेलपणांचो सारांश

बॅक्टेरिया, बुरशी आनी चड क्वचितच परजीवी हांकां लागून जावपी सगळ्या स्नायू-अस्थिबंधनांतल्या संसर्गांत मेरुरज्जूंतल्या डिसिटीसांत २% ते ७% संसर्ग जाता. मेरुरज्जूंतल्या सगळ्या संसर्गांतल्या सुमार अर्द्या प्रकरणांत कातीच्या मेरुरज्जूंत, एक तृतीयांशापरस मात्सो चड वक्षस्थलांत आनी उरिल्ले गर्भाशयाच्या मेरुरज्जूंत आसतात.

प्यूरुलेंट इन्फेक्शन

प्यूरुलेंट स्पाइनल डिस्किटिस (PS) चड करून रगतजनन पातळिल्ल्या संसर्गाक लागून जाता, स्टॅफिलोकोकस ऑरियस हो सगळ्यांत चड प्रमाणांत रोगजंतू आसून चड करून कातीचो मेरुरज्जूचो आस्पाव जाता आनी क्ष-किरणांत रोगाच्या सुरवातीच्या काळांत विशिश्टताय आनी संवेदनशीलताय नासता. मेरुरज्जूंतल्या संसर्गाचें सुरवेक निदान करपाखातीर वाडयल्ली एमआरआय ही पद्दत निवडली; एमआरआय हातूंत अस्थीमज्जा सूज आनी मेरुरज्जूच्यो कुडी, आंतरकशेरुकी चक्रां, एपिड्यूरल जागो आनी/वा भोंवतणच्या मोव ऊतकांची वाड दिसून येता आनी तातूंत मुखेलपणान कशेरुकाच्या निमाण्या प्लेटीलागीं फोड तयार जातात वा तयार जातात.

टिप: (अ) L4 -L3 चक्राची उंचाय उणी जावप आनी L4 च्या वयल्या शेवटाच्या प्लेटाचो नाश जावप दाखोवपी बाजूच्या कातीच्या मेरुरज्जूचो रेडिओग्राफ (बाण). 

(ब) L3 हांगा सौम्य फाटल्यान स्लिप. लागसारच्या निमाण्या प्लेटींनी (बाण) क्षरणशील बदल करून L3 - L4 चक्राचो नाश करप. 

(ग) मेरुरज्जूच्या निमाण्या प्लेटींनी क्षरणशील बदल आनी लागसारच्या कशेरूक अस्थीमज्जाचो असामान्य संकेत दाखोवपी चुंबकीय अनुनाद (MR) प्रतिमा (बाण). कशेरुका पयलींच्या मोव ऊतकांत सूज दिसून येता आनी तातूंत दाहक बदल जातात. 

(घ) शिरेंतल्यान कॉन्ट्रास्ट इंजेक्शन दिल्या उपरांत धनुर्धर t1 अस्थीमज्जातंतूंत वाडिल्लो संकेत (तारा चिन्न), एपिड्यूरल जाग्यार आनी कशेरुक पयलींच्या मृदु ऊतकांत वाडिल्लो संकेत दाखयता. मध्य कालव्याचें (बाण) आडखळ लक्षांत घेयात.

मेरुरज्जूचो क्षयरोग

मेरुरज्जूचो क्षयरोग (TS), ग्रॅम पॉझिटिव्ह मायकोबॅक्टेरियम क्षयरोगाक लागून जावपी सगळ्यांत चड प्रमाणांत जावपी नॉन-प्युरुलेंट ग्रेन्युलोमेटस मेरुरज्जूचो संसर्ग आनी टीएस आनी पीएस हांचेमदीं वेगळेपण दाखोवपी प्रतिमा खाशेलपणां सकयल दिल्ल्या कोश्टकांत दाखयल्यात:

उशीराच्या रेडिओग्राफींत हाडांचो नाश, चक्राची उंचाय उणी जावप आनी भोंवतणच्या मोव ऊतकांत कॅल्शियमीकरण जावन वा नासतना मोव ऊतकांचे फोड दिसतात.

एमआरआयचेर द्रव-संवेदनशील क्रमांकांची सादारण t1 उण्या संकेत तीव्रता आनी चड संकेत तीव्रता हातूंत अग्रकशेरुकी कुडीचो आस्पाव जाता आनी सादारणपणान चक्राचो आस्पाव करिनासतना सबलिगमेंटस मार्गांतल्यान हेर कशेरुकांत पातळूंक शकता.

टिपा: ६५ वर्सां पिरायेचो दादलो (अ) अक्षीय आनी (ब) कातीचे फोड (तारे) आसून तातूंत सेप्टल आनी वण्टी वाडपी (धवे बाण).L3 ते S1 कशेरुकी कुडीची वाड. कोसळिल्ली आंतरकशेरुकी चक्र आनी तातूंत म्हत्वाची वाड जावंक ना. डुरल पोती संपीडन (धवो बाण). (ग) L3 ते S1 कशेरुकी कुडीच्या नाशाची ct पुनर्रचना प्रतिमा.

ब्रुसेला संसर्ग

ब्रुसेलोसिस हो संवसारभरांतलो एक थळावो प्राणीविकार आसून तो ग्राम-नकारात्मक बॅसिलसाक लागून जाता. तातूंत चड करून कातीचो मेरुरज्जू, खास करून एल4 हांचो आस्पाव जाता.

हो रोग आंतरकशेरुकी चक्राच्या मेरुरज्जूच्या आंगाच्या फुडल्या भागांतल्यान सुरू जाता आनी ताका लागून ल्हान सांध्यांक लुकसाण जावं येता. पॅराव्हर्टब्रल फोड उणे जातात आनी आकारान टीएस परस ल्हान आसतात. मेरुरज्जूची शरीररचना अखंड उरता.

टिप: ब्रुसेला लंबोरम संसर्ग, रेडिओग्राफींत कातीच्या कशेरूकांचो स्क्लेरोसिस, कातीच्या कशेरूक फुडें सरकप, कशेरुकाच्या आंगाच्या फुडल्या किनाऱ्याचेर अनियमित पांवड्यासारको नाश जावप आनी कशेरुकी कुडीच्या फुडल्या किनाऱ्याचेर हाडांचो क्रिब्रिफॉर्म तयार जावप अशें दिसून येता.

बुरशीचे संसर्ग

बुरशीची मेरुरज्जू संसर्ग (FS) दुर्मीळ आसून चड करून रोगप्रतिकार शक्त उणी जाल्ल्या दुयेंतींक दिसता. स्यूडोमोनास, अॅस्पर्जिलस, बॅसिलस, कोक्सीडियोइड्स ह्या सारक्या जायत्या बुरशींचो संभाव्य आस्पाव जाता. वक्षस्थलाची मेरुरज्जू ही सगळ्यांत चड प्रमाणांतली सुवात आसून टीएस सारकीच संसर्गजन्य प्रक्रिया कशेरूकाच्या फुडल्या भागांतल्यान सुरू जाता आनी केन्ना केन्नाय लागीं नाशिल्ल्या कशेरूकांत पातळूंक शकता.

टिप: कोक्सीडियोइडोमायकोसिस आशिल्ल्या दुयेंतीची सीटी स्कॅन सॅजिटल इमेज. स्क्लेरोटिक किनार नाशिल्ले मर्यादीत हाडाचे घाय सादरीकरणांतल्या ह्या रोगजंतूंचे खाशेले आसतात. T1 चो व्हड प्रमाणांत नाश जाल्ल्यान कशेरूक कोसळटा. हाडांचो व्हड प्रमाणांत घाय आसून लेगीत C7-T1 आंतरकशेरुकी जागो तिगून उरलो, त्याच दुयेंतीच्या कोक्सीडियोइडोमायकोसिस (उजव्या पॅनल) सॅजिटल MRT2WI हातूंतलो एक खाशेलो बदल C7-T1 आंतरकशेरुकी जागो म्हयनो सांबाळपाची खात्री करता, जातूंत C6-C7 चक्रांचो सुरवातीचो आस्पाव जाल्ल्याचें सुचयता असो म्हत्वाचो T2 संकेत मेळटा. हाडांचो घाय कशेरूक कुडीच्या फुडल्या उपकर्णिका हाडांत पातळ्ळो आनी ताका लागून फुडल्या मृदु ऊतकांक संसर्ग जालो IV. संसर्गजन्य बदल जायत्या पांवड्यार पातळ्ळ्यात, ताका लागून सबलिगमेंटस प्रकाराच्या प्रसाराची पद्दत सहजपणान वळखुपाक मेळटा, जाका लागून लागसार नाशिल्ल्या पातळेचेर जायते घाय जावंक शकतात.

आंकिलोसिंग स्पॉन्डिलायटीस

आंकिलोसिंग स्पॉन्डिलायटीस (AS) हो एक दीर्घकाळ चलपी दाहक ऑटोइम्युन रोग आसून तो मुखेलपणान मेरुरज्जूचेर परिणाम करता आनी मेरुरज्जूच्या संलयनाक लागून खर दीर्घकाळ वेदना जावंक शकता.

ए.एस.

टिप: आंकिलोसिंग स्पॉन्डिलायटीस आशिल्लो दुयेंती, 44 वर्सां पिरायेचो दादलो, फाटीच्या सकयल्या भागांत दीर्घकाळ दुखपी आनी मर्यादीत हालचालींचो आवांठ. (अ) वक्षस्थल आनी (ब) कातीच्या मेरुरज्जूच्या हाडाच्या जनेलांच्यो धनुर्धर सीटी फुडल्या रेखांशीय स्नायुबंधावांगडा (बाण) प्रसारीत स्नायुबंधीय सिंडेस्मोसिस दाखयतात. तशेंच कातीच्या इंटरस्पायनस स्नायुबंधांचें अस्थीभवन आनी संलयन जाता (बाण दाखयल्या). (ग) कातीच्या मेरुरज्जूच्या पातळेचेर आशिल्ल्या कोरोनल प्रतिमेंत फाटल्या घटकांचे आनी आर्टिकुलर सायनोव्हियल सांधे (बाण) हांचे संलयन दिसून येता.

अस्थिमज्जा दाह सिंड्रोम

SAPHO ह्या संक्षिप्त नांवाचो उल्लेख स्नायू-अस्थिबंधन आनी कातीच्या प्रकटीकरणांचो (सायनोव्हायटीस, पुरळ, पुस्टुलोसिस, ऑस्टियोमॅलेसिया आनी ऑस्टियोमायलायटीस) असो जाता, जातूंत फुडली वक्षस्थल वण्टी (हातूंत स्टर्नोक्लेव्हिकुलर सांधे, कोस्टोथॉरॅसिक सांधे आनी स्टर्नोएसिटाबुलर कोंब्याचे सांधे) चड प्रमाणांत जातात, ताचे उपरांत कातीचे आनी गर्भाशयाच्या मेरुरज्जूचेर.क्ष-किरण रेडिओग्राफीचेर चड करून मेरुरज्जूंतल्या कुडीच्या अस्थीविघटनांत कोसळप वा कोसळनासतना, तशेंच अस्थीमॅलेसिया आनी पॅरामेरुरज्जू अस्थीनिर्मिती.एमआरआय ही सगळ्यांत संवेदनशील प्रतिमा एमआरआय ही सगळ्यांत संवेदनशील प्रतिमा तयार करपाची पद्दत आसून ताच्या मुखेल प्रकटीकरणांत द्रव-संवेदनशील क्रमांकांचेर व्यापक वा केंद्रीय कशेरुकी संकेतांत बदल जावन कॉर्टिकल क्षरण आनी अनियमितताय हांचो आस्पाव जाता आंतरकशेरुकी चक्रां वा फुडल्या निमाण्या प्लेटींचे आंतरकशेरुकी संपर्क आनी मृदु ऊतकांतली सूज.

टिप: 62 वर्सां पिरायेचो दादलो SAPHO सिंड्रोम आशिल्लो. (अ) धनुष t2-वजन आनी (ब) संगणकीय टोमोग्राफी (CT) प्रतिमांनी अग्र रेखांशीय स्नायुबंधाचें अस्थीभवन दिसून येता (काळे बाण) चक्रांत वा पॅराव्हर्टब्रल द्रवांत म्हत्वाची विकृतताय दिसना. पोरन्या संपीडन भग्नावस्थे उपरांत एल१ हें स्थळ खूब प्रमाणांत परतून दवरतात. (ग) अक्षीय सीटींत उजव्या कोस्टोव्हर्टब्रल सांध्याचो (तारको) आंकिलोसिस दिसता. (घ) तिरपी कोरोनल सीटी पुनर्रचनेंत द्विपक्षीय वक्षस्थल फास्केचो हंसली अँकिलोसिस (काळे तारे) दिसतात. (इ) दोनूय पिडिल्ल्या सांध्यांत रेडिओट्रेसर घेवप दाखोवपी हाडांचो स्कॅन (धवे तारे).

डायलिसीसाक लागून जावपी स्पॉन्डिलोआर्थ्रोपॅथी

डायलिसीसा संबंदीत स्पॉन्डिलोआर्थ्रोपॅथी (DRS) हो दीर्घकाळ हिमोडायलिसीस करपी दुयेंतींक जावपी रोगजन्य बदल. गर्भाशयाच्या मेरुरज्जूंत चड प्रमाणांत दिसून येता आनी सादारणपणान आंतरकशेरुकी जागो आकुंचन जावप, निमाणे प्लेटींचो नाश जावप, स्क्लेरोसिसाचो उणाव, नवे हाड तयार जावप, पॅरामेरुरज्जूचे संसर्ग/फोड आनी जागो घट जावप हांचेवांगडा दिसून येता.

टिप: कातीच्या आनी सॅक्रल पेल्व्हिसांत व्हड प्रमाणांत अस्थीशोथ जावप. कातीच्या ५ कशेरुकांच्या अग्रसुपीरियर किनाऱ्याचो नाश जावन किनाऱ्यांचो स्क्लेरोटिक हायपरप्लाझिया (तांबड्या बाणान दाखयला). लागसारचो दाग हायपरप्लाझिया. डाव्या सॅक्रोइलियाक सांध्याचो नाश जावन इलिअमाच्या बाजूच्या आर्टिकुलर पृश्ठाचो नाश, जायतीं भितरलीं मेल्लीं हाडां आनी थळावें दागसारके ऊतक हायपरप्लाझिया (निळ्या बाणांवरवीं दाखयलां).

टिप: वाडिल्लो एमआर: कशेरुकी रिम ऑस्टियोफायट्स आशिल्लो कातीचो 4/5 डिस्क उबगण, लिगामेंटम फ्लॅव्हमाची अतिवृध्दी, मेरुरज्जूचो कालवो मात्सो आकुंचन जावप आनी ड्युरल पोतयेच्या फुडल्या कांठाचें संपीडन. कातीची ५ मेरुरज्जूची कूड मर्यादीत अवतल आसता आनी लांब T1 आनी T2 WI संपीडन चरबी उच्च संकेताच्यो पट्ट्यो म्हणून पळोवंक मेळटात आनी वाड केल्या उपरांत वाड दिसून येता. कातीच्या ५ आनी सेक्रल १ हांच्या निमाण्या प्लेटीखाला आनी सॅक्रोइलियाक सांध्यांखाला असामान्य संकेताचे जायते पॅच दिसतात, तातूंत T1WI चेर उणो संकेत आनी T2WI चेर मात्सो चड संकेत आसता आनी वाडोवपी स्कॅनाचेर (तांबडे बाण) वाड दिसता. कशेरुकाच्या फुडल्या किनाऱ्याचेर मोव ऊतक दाट जावप दिसून आयलें आनी वाडिल्ल्या स्कॅनाचेर (निळो बाण) वाड दिसली. श्रोणिच्या दोनूय वटांनी आशिल्ल्या इलिअम, नितंब, सॅक्रम आनी फेमोरल तकलेच्या हाडांचो संकेत दिसूंक नाशिल्लो आनी भितरल्या आनी भायल्या श्रोणि स्नायूंचे संकेत सामान्य आशिल्ले, स्नायूंत स्पश्ट अंतर आनी सांध्यांचो सामान्य अंतर आशिल्लो, रूंद आनी आकुंचन जावपाचीं लक्षणां नाशिल्लीं.

मेरुरज्जूचो संधिवात

मेरुरज्जूंतल्या संधिवाताचें खाशेलपण म्हळ्यार मेरुरज्जूंत एकस्फटिकी युरेट स्फटिक (MUCs) निक्षेप. मेरुरज्जूचो संधिवात मुखेलपणान कातीच्या मेरुरज्जूचेर जाता. रेडिओग्राफींत अविशिश्ट प्रकटीकरणां दिसतात आनी सीटी हातूंत स्क्लेरोटिक किनाऱ्यांवांगडा हाडांचो क्षरण जावपाचें चड बरें लक्षण दिसून येता. mri प्रकटीकरणां अविशिश्ट आसतात.

टिप: सीटी प्लेन स्कॅनांत सांध्यांचो जागो आकुंचन जावन द्विपक्षीय आर्टिकुलर पृश्ठभाग नाश जाता. निदानाची खात्री करपाखातीर आर्थ्रोसेन्टेसिस करचें पडटा.

न्यूरोस्पोंडिलायटीस हो रोग

तंत्रिकाजनन स्पॉन्डिलायटीस (NS) हो विध्वंसक प्रगतीशील आर्थ्रोपॅथी संवेदना आनी आत्मसंवेदना ना जाले उपरांत जाता. सगळ्यांत चड कारण म्हळ्यार मेरुरज्जूंची आघातकारक जखम, जी ७०% केशींचो आस्पाव जाता. हेर कारणां म्हळ्यार गोडेंमूत, मेरुरज्जूचो गुफा रोग आनी हेर तंत्रिका तंत्राचे विकार जशे की पेरोनियल स्नायू विकृतताय आनी गिलेन-बॅरे सिंड्रोम. वजन घेवपाच्या मळार वक्षस्थल आनी कातीच्या जंक्शनांची भुमिका आशिल्ल्यान तीं चड प्रमाणांत आस्पावतात.

एनएसचीं खाशेलीं लक्षणां म्हळ्यार हाडांचो कुडको, आंतरकशेरुकी सांध्यांमदीं अनियमितताय आनी विसंगती जाका लागून कशेरुकी कुडीची खिळखिळी, जायत्यो शेवट प्लेटी आनी ल्हान सांध्यांचो क्षरण तशेंच स्क्लेरोसिसांत हाडांचो घनताय तिगून उरप आनी तशेंच मृदु ऊतकांचे द्रव्यमान.

टिप: 58 वर्सां पिरायेचो दादलो न्यूरोपॅथीक मेरुरज्जू आशिल्लो. (अ) धनुषी आनी (ब) कोरोनल संगणकीय टोमोग्राफीक पुनर्रचनेंत हाडांचो कुडको आशिल्ले जायते कातीचे कशेरूक निमाणे प्लेट आनी आर्टिकुलर सायनोव्हियल सांध्याचे क्षरण (बाण) दिसतात. आंतरकशेरुकी जागो रूंद जाल्ल्यान L2-L3 आंतरकशेरुकी चक्राच्या एककाचो नाश करप (तारो). (ग) धनुषी आनी (घ) अक्षीय t2-वजन आशिल्ले चुंबकीय अनुनाद क्रम जे L2-L3 आंतरकशेरुकी जाग्याची रुंद जावपाची खात्री करतात. L2-L3-L4 च्या फाटल्यान आशिल्ल्या मेरुरज्जूंत म्हत्वाचे बदल जातात. तशेंच कांट्याच्या प्रक्रियांच्या फाटल्यान आनी फुडल्या मृदु ऊतकांत (तारखे) स्त्राव जाता.