پوختەیەک لە تایبەتمەندییەکانی هەوکردنی جۆراوجۆری بڕبڕەی پشت

هەوکردنی بڕبڕەی پشت 2% بۆ 7%ی هەموو هەوکردنەکانی ماسولکەیی و ئێسک و پروسکی پێکدەهێنێت کە بەهۆی بەکتریا و قارچک و بە دەگمەنتر بەهۆی مشەخۆرەکانەوە دروست دەبن. نزیکەی نیوەی هەموو حاڵەتەکانی هەوکردنی بڕبڕەی پشت لە بڕبڕەی پشتی کەمەردایە و کەمێک زیاتر لە یەک لەسەر سێ لە بڕبڕەی پشتی سنگدایە و ئەوەی دەمێنێتەوە لە بڕبڕەی پشتی ملی ڕەحمدایە.

هەوکردنی چڵکدار

هەوکردنی بڕبڕەی پشتی چڵکدار (PS) بەزۆری بەهۆی هەوکردنێکی بڵاوبوونەوەی خوێنەوە دروست دەبێت، کە ستافیلۆکۆکۆسی ئاوریۆس باوترین مادەی نەخۆشخوازە، زۆربەی کات بڕبڕەی پشتی کەمەر دەگرێتەوە، و تیشکی ئێکس تایبەتمەندی و هەستیاری نییە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی نەخۆشییەکەدا. بەرزکردنەوەی MRI ڕێگەی هەڵبژێردراوە بۆ دەستنیشانکردنی پێشوەختەی هەوکردنی بڕبڕەی پشت؛ م.

تێبینی: (ئە) وێنەی تیشکی بڕبڕەی پشتی لایەنی کە لەدەستدانی بەرزی دیسکی L4 -L3 و لەناوچوونی پلاکی کۆتایی سەرەوەی L4 نیشان دەدات (تیر). 

(ب) خلیسکانی پشتەوەی سووک لە L3. لەناوبردنی دیسکی L3 - L4 لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی وەرینی لە کۆتاییەکانی تەنیشت یەکتر (تیرەکان). 

(ج) وێنەی دەنگدانەوە موگناتیسیەکان (MR) کە گۆڕانکارییەکانی وەرینی پلاکی کۆتایی کڕکڕاگە و نیشانەی نائاسایی مۆخی ئێسکی کڕکڕاگەی تەنیشت نیشان دەدات (تیر). شانە نەرمەکانی پێش کڕکڕاگ بە شێوەیەکی بەرچاو ئاوسانیان هەیە و گۆڕانکاری هەوکردنیان هەیە. 

(د) t1ی ساجیتاڵ دوای دەرزی کۆنتراست لە ڕێگەی خوێنبەرەوە سیگناڵی بەرزبوونەوەی لە مۆخی ئێسکدا نیشان دەدات (ئەستێرە)، سیگناڵی بەرزبوونەوەی لە بۆشایی ئێپیدوراڵ و شانە نەرمەکانی پێش کڕکڕاگدا. سەرنج بدەنە چەقاندنی کەناڵی ناوەندی (تیر).

نەخۆشی سیل لە بڕبڕەی پشت

سیل لە بڕبڕەی پشت (TS)، باوترین هەوکردنی بڕبڕەی پشتی گرانولۆماتۆسی ناچڵکدار کە بەهۆی سیل مایکۆباکتریۆمی گرام پۆزەتیڤەوە دروست دەبێت، و تایبەتمەندیەکانی وێنەگرتن کە TS لە PS جیا دەکەنەوە لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراون:

وێنەی تیشکی درەنگ لەناوچوونی ئێسک، کەمبوونەوەی بەرزی دیسک و چەوری شانە نەرمەکان بە کالیسیفیکاسیۆنی شانە نەرمەکانی دەوروبەر یان بەبێ کالیسیفیکیشن نیشان دەدەن.

لە MRI، چڕی نیشانە نزمەکانی t1 و چڕی سیگناڵی بەرزی زنجیرە هەستیارەکانی شلە جەستەی پێشەوەی کڕکڕاگە دەگرێتەوە و لەوانەیە لە ڕێگەی ڕێڕەوی ژێر گەدەیەوە درێژببێتەوە بۆ کڕکڕاگەکانی تر، بەگشتی بەبێ ئەوەی دیسکەکە بگرێتەوە.

تێبینی: نێرێکی تەمەن ٦٥ ساڵ کە (ئە) چەوری ئەکسیاڵی و (ب) چەوری کەمەر (ئەستێرە) لەگەڵ بەرزبوونەوەی پەرداخ و دیوار (تیری سپی). L3 بۆ S1 بەرزبوونەوەی جەستەی کڕکڕاگەی هەیە. دیسکی نێوان کڕکڕاگەکانی داڕماو بەبێ بەرزبوونەوەی بەرچاو. پاڵەپەستۆی کیسی دوڕاڵ (تیری سپی). (ج) وێنەی بنیاتنانەوەی ct لە لەناوچوونی جەستەی کڕکڕاگەی L3 بۆ S1.

هەوکردنی بروسێلا

بروسێلۆزی زۆنۆزیسێکی جیهانییە کە بەهۆی باسیلۆسی گرام نێگەتیڤەوە دروست دەبێت. زۆرجار بڕبڕەی پشتی کەمەر دەگرێتەوە، بەتایبەتی L4.

نەخۆشییەکە لە بەشی پێشەوەی جەستەی کڕکڕاگەی دیسکی نێوان کڕکڕاگەکان دەست پێدەکات و لەوانەیە زیان بە جومگە بچووکەکان بگەیەنێت. چەوریی پارابڕبڕاڵ کەمتر ڕوودەدات و قەبارەیان بچووکترە لە TS. ئەناتۆمی کڕکڕاگە وەک خۆی دەمێنێتەوە.

تێبینی: هەوکردنی بروسێلا لومبۆرۆم، وێنە تیشکییەکان ئیسکلەرۆزی کڕکڕاگەکانی کەمەر نیشان دەدەن، خلیسکانی کڕکڕاگەی کەمەر بۆ پێشەوە، لەناوچوونی ناڕێک و هەنگاو هاوشێوە لە پەراوێزی پێشەوەی جەستەی کڕکڕاگە، و دروستبوونی کریبریفۆرمی ئێسک لە پەراوێزی پێشەوەی جەستەی کڕکڕاگە.

هەوکردنی قارچکی

هەوکردنی قارچکی بڕبڕەی پشت (FS) دەگمەنە و زۆرترین جار لە نەخۆشانی بەرگری سەرکوتکراودا دەبینرێت. زۆرێک لە قارچکەکان بە ئەگەرێکی زۆرەوە بەشدارن، لەوانە سۆدۆمۆناس، ئاسپێرجیلۆس، باسیلۆس و کۆکسیدیۆیدس. بڕبڕەی پشتی سنگ باوترین شوێنە و هاوشێوەی TS، پرۆسەی تووشبوون لە بەشی پێشەوەی کڕکڕاگەکانەوە دەست پێدەکات و هەندێکجار دەتوانێت بۆ کڕکڕاگەکانی ناتەنیشت یەکتر بڵاوبێتەوە.

تێبینی: وێنەی سی تی سکانی ساجیتاڵی نەخۆشێک کە تووشی کۆکسیدیۆئیدۆمایکۆزی بووە. برینە سنووردارەکانی ئێسک بەبێ پەراوێزی ئیسکلەرۆتیک تایبەتمەندی ئەم ماددە نەخۆشخوازەیە لە پێشکەشکردنەکەدا. لەناوچوونی بەرفراوانی T1 دەبێتە هۆی داڕمانی کڕکڕاگەکان. سەرەڕای برینە بەرفراوانەکەی ئێسک، بۆشایی نێوان کڕکڕاگەی C7-T1 پارێزراو بوو، گۆڕانکارییەکی تایبەتمەند لە کۆکسیدیۆئیدۆمایکۆزی (پانێڵی ڕاست) ساجیتاڵ MRT2WIی هەمان نەخۆش پاراستنی بۆشایی نێوان کڕکڕاگەی C7-T1 لە مانگیدا پشتڕاست دەکاتەوە، لەگەڵ نیشانەیەکی بەرچاوی T2 کە پێشنیاری بەشداریکردنی پێشوەختەی دیسکەکانی C6-C7 دەکات. برینە ئێسکییەکان درێژ بووەوە بۆ ئێسکی ژێر قۆڵۆنی پێشەوەی جەستەی کڕکڕاگە، لە ئەنجامدا هەوکردنی شانە نەرمەکانی پێشەوەی لێکەوتەوە IV. گۆڕانکارییە تووشبووەکان بۆ چەندین ئاست بڵاودەبنەوە، بە ئاسانی شێوازی بڵاوبوونەوەی جۆری ژێر گەدە دەستنیشان دەکرێت، کە دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین برین لە ئاستە ناتەنیشت یەکەکاندا.

هەوکردنی ئێسکەپەیکەری ئەنکیلۆزینگ

هەوکردنی ئیسپۆندیلیتی ئەنکیلۆزینگ (AS) نەخۆشییەکی درێژخایەنی هەوکردنی بەرگری خۆکارە کە بە شێوەیەکی سەرەکی کاریگەری لەسەر بڕبڕەی پشت هەیە و دەتوانێت ببێتە هۆی ئازارێکی درێژخایەنی توند بەهۆی یەکگرتنی بڕبڕەی پشتەوە.

ئاڵۆزیەکی دیکە لە نەخۆشانی تووشبوو بە AS گەشەکردنی نەخۆشی دیسکی سنووردارە، و لە وێنەگرتندا، دەتوانرێت AL لە هەوکردنی ئیسپۆندیلیتی هەوکردن جیا بکرێتەوە بەهۆی کەموکوڕییە فۆکەسییەکان لە یەک یان دوو بڕبڕەی پشتی تەنیشت یەکتر، تەسکبوونەوەی شوێنی دیسکەکە، و ناوچەکانی ئیسکەلەرۆزی کارلێککەر لە دەوروبەری کەموکوڕیەکانی ئێسکە بڕبڕە.

تێبینی: نەخۆشێکی هەوکردنی ئیسپۆندیلیزی ئەنکیلۆزینگ، پیاوێکی تەمەن ٤٤ ساڵ کە ئازاری درێژخایەنی بەشی خوارەوەی پشتی هەیە و مەودای جووڵەی سنووردارە. پەنجەرەی ئێسکی (a) سنگ و (b) ئێسکی بڕبڕەی پشتی کەمەر، پەیوەندی بەستەرە بڵاوبووەکان بە درێژایی بەستەری درێژخایەنی پێشەوە نیشان دەدەن (تیرەکان). هەروەها ئێسکبوون و یەکگرتنی بەستەرەکانی نێوان بڕبڕەی پشتی کەمەر هەیە (تیرەکان نیشان دراون). (ج) وێنەی تاجی لە ئاستی بڕبڕەی پشتی کەمەردا تێکەڵبوونی توخمەکانی دواوە و جومگەکانی جومگەی جومگە نیشان دەدات (تیرەکان).

نەخۆشی هەوکردنی ئێسک و پروسکی

کورتکراوەی SAPHO ئاماژەیە بۆ تێکەڵەیەک لە دەرکەوتنەکانی ماسولکەیی و ئێسک و پروسکی (هەوکردنی جومگە، زیپکە، چڵکن، نەخۆشی ئێسک و پروسکی، و هەوکردنی ئێسک)، کە دیواری پێشەوەی سنگ (لەوانەش جومگەکانی بڕبڕەی پشت، جومگەکانی کۆستۆسنگ، و جومگەکانی ئەژنۆی سترۆنۆئەسیتابولار) زۆرترین جار بەشدارن، دواتر جومگەکانی کەمەر و... باوترین دەرکەوتنەکان لە وێنەی تیشکی تیشکی ئێکس بریتین لە شلبوونەوەی ئێسکەکانی جەستەی کڕکڕاگە لەگەڵ داڕمان یان بەبێ داڕمان، هەروەها ئێسک کەمبوونەوەی ئێسک و ئێسکە بڕبڕەی پشت یەکگرتنی نێوان کڕکڕاگەکانی دیسکەکانی نێوان کڕکڕاگەکان یان پلاکی کۆتایی پێشەوە، و ئاوسانی شانە نەرمەکان.

تێبینی: پیاوێکی تەمەن ٦٢ ساڵ کە نەخۆشی SAPHO ی هەیە. (ئە) وێنەکانی کێشی t2ی ساجیتاڵ و (ب) تۆمۆگرافی کۆمپیوتەریی (CT) ئێسکبوونی بەستەری درێژخایەنی پێشەوە نیشان دەدەن (تیرەی ڕەش) هیچ نائاسایییەکی بەرچاو لە دیسک یان شلەی پاراکڕکڕاڵدا نییە. L1 زۆر جێگیر دەکرێتەوە دوای شکانی پاڵەپەستۆی کۆن. (ج) سی تی ئەکسیاڵی ئەنکیلۆزی جومگەی ڕاستی کۆستۆڤێرتبراڵ نیشان دەدات (ئەستێرە). (د) بنیاتنانەوەی سی تی تاجەیی مەیل، دوولایەنەی قەفەزی بڕبڕەی پشتی سنگ ئەنکیلۆزی کلیڤیل (ئەستێرەی ڕەش) نیشان دەدات. (هـ) سکانی ئێسک کە وەرگرتنی ڕادیۆترەیسەر لە هەردوو جومگەی تووشبوودا نیشان دەدات (ئەستێرەی سپی).

نەخۆشی سپۆندیلۆئارترۆپاتی پەیوەست بە شۆردنی خوێن

نەخۆشی ئیسپۆندی و جومگەی پەیوەست بە شۆردنی خوێن (DRS) گۆڕانکارییەکی نەخۆشییە لە نەخۆشانی شۆردنی خوێنی درێژخایەن. زۆرترین جار لە بڕبڕەی پشتی ملی ڕەحمدا باو دەبێت و بە شێوەیەکی گشتی لەگەڵ تەسکبوونەوەی بۆشایی نێوان کڕکڕاگەکان، لەناوچوونی پلاکی کۆتایی، نەبوونی ئیسکلەرۆسیس، دروستبوونی ئێسکی نوێ، هەوکردن/چڵەکی پاراسپیناڵ و بەهێزبوونی بۆشاییەکە دەردەکەوێت.

تێبینی: پووکانەوەی بەرفراوانی ئێسکەکانی کەمەر و حەوز. لەناوچوونی پەراوێزی پێشەوەی سەرەوەی بڕبڕەی پشتی 5 کەمەر لەگەڵ زیادبوونی ڕیشاڵی پەراوێزەکان (بە تیرەی سوور نیشان دراوە). زیادبوونی پەڵەی تەنیشت. لەناوچوونی جومگەی چەپی ساکرۆئیلیک لەگەڵ لەناوچوونی ڕووی جومگەی لایەنی ئیلیم، چەندین ئێسکی مردووی ناوەوە، و زیادبوونی شانە هاوشێوەی پەڵەی ناوچەیی (بە تیری شین نیشان دراوە).

تێبینی: بەرزبوونەوەی MR: گەورەبوونی دیسکی 4/5 کەمەر لەگەڵ ئێسکەپەیکەرییەکانی لێواری کڕکڕاگ، زیادبوونی بەستەرەکانی بڕبڕەی پشت، کەمێک تەسکبوونەوەی کەناڵی بڕبڕەی پشت، و پاڵەپەستۆی لێواری پێشەوەی کیسی کۆتر. جەستەی بڕبڕەی پشتی کەمەر 5 بە شێوەیەکی سنووردار قووڵە و دەتوانرێت وەک شریتەکانی درێژی T1 و T2 WI پەستانی چەوری بەرز سیگناڵ ببینرێت، و بەرزبوونەوە دوای بەرزکردنەوە دەبینرێت. چەندین پەچەی سیگناڵی نائاسایی لە ژێر پلاکی کۆتایی کەمەر 5 و ساکراڵ 1 و لە ژێر جومگەکانی ساکرۆئیلیاکدا دەبینرێت، لەگەڵ سیگناڵی نزم لەسەر T1WI و سیگناڵی کەمێک بەرز لەسەر T2WI، و بەرزبوونەوە لە سکانەکانی بەرزکردنەوەدا دەبینرێت (تیرەی سوور). ئەستووربوونی شانە نەرمەکان لە پەراوێزی پێشەوەی بڕبڕەکانی پشت بینرا، و بەرزبوونەوە لە سکانی بەرزکراوەدا بینرا (تیرەی شین). سیگناڵەکانی ئێسکی ئیلیم، شان، ساکرۆم و سەری ڕان لە هەردوو لای حەوزدا هیچ نائاسایییەکی دیاریان نیشان نەدا، هەروەها سیگناڵەکانی ماسولکەکانی ناوەوە و دەرەوەی حەوز ئاسایی بوون، لەگەڵ بۆشایی ماسولکەی ڕوون و بۆشایی جومگەکانی ئاسایی، بەبێ نیشانەی فراوانبوون و تەسکبوونەوەی.

کۆئەندامی زاوزێی بڕبڕەی پشت

نەخۆشی زراو بە بڕبڕەی پشت بە نیشتنی کریستاڵە یوراتی تاک بلوری (MUCs) لە بڕبڕەی پشتدا دەناسرێتەوە. زراوی بڕبڕەی پشت بە شێوەیەکی سەرەکی کاریگەری لەسەر بڕبڕەی پشتی کەمەر دەبێت. وێنە تیشکییەکان دەرکەوتنی نادیاریکراو نیشان دەدەن و سی تی باشتر تایبەتمەندی وەرینی ئێسک لەگەڵ پەراوێزی ئیسکلەرۆتیکدا دیاری دەکات. دەرکەوتنەکانی mri نادیاریکراو نین.

تێبینی: سی تی سکانی سادە تەسکبوونەوەی شوێنی جومگەکان و لەناوچوونی ڕووی جومگەی دوولایەنە نیشان دەدات. بۆ پشتڕاستکردنەوەی دەستنیشانکردنەکە پێویستە جومگەکان ببەسترێتەوە.

هەوکردنی دەمارەکان

هەوکردنی ئیسپۆندیلیتی دەمار (NS)، نەخۆشییەکی پێشکەوتووی وێرانکەری جومگەکانە، دوای لەدەستدانی هەستکردن و هەستکردن بە تایبەتمەندی ڕوودەدات. باوترین هۆکار بریتییە لە برینداربوونی زەبر و زەنگ لە بڕبڕەی پشت کە 70%ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. هۆکارەکانی دیکە بریتین لە نەخۆشی شەکرە، نەخۆشی ئەشکەوتی بڕبڕەی پشت و تێکچوونەکانی تری دەمار وەکو وەرینی ماسولکەکانی پەرۆنیال و نەخۆشی گویلان بارێ. بەهۆی ڕۆڵی یەکگرتنی سنگ و بڕبڕەی پشت لە هەڵگرتنی کێشدا، ئەوان باوترین شوێنن کە بەشدارن.

دەرکەوتنە ئاساییەکانی NS بریتین لە پارچە ئێسکەکان، ناڕێکی و ناتەبایی جومگەکانی نێوان کڕکڕاگەکان کە دەبێتە هۆی خلیسکانی جەستەی کڕکڕاگەکان، چەندین پلاکی کۆتایی و وەرینی جومگە بچووکەکان هەروەها پاراستنی چڕی ئێسک لە نەخۆشی ئیسکەلەرۆسیسدا، هەروەها بارستەی شانە نەرمەکان.

تێبینی: پیاوێکی تەمەن ٥٨ ساڵ و بڕبڕەی پشتی نەخۆشی دەمار. (ئە) بنیاتنانەوەی تۆمۆگرافی حیسابکراوی ساجیتاڵ و (ب) تاجی چەندین پلاکی کۆتایی کڕکڕاگەی کەمەر و وەرینی جومگەی جومگەی جومگە (تیر) لەگەڵ پارچە ئێسکەکان نیشان دەدەن. لەناوچوونی یەکەی دیسکی نێوان کڕکڕاگەکانی L2-L3 لەگەڵ فراوانبوونی بۆشایی نێوان کڕکڕاگەکان (ئەستێرە). (ج) زنجیرەکانی دەنگدانەوە موگناتیسییە قورسەکانی t2ی ساجیتاڵ و (د) کە فراوانبوونی بۆشایی نێوان کڕکڕاگەکانی L2-L3 پشتڕاست دەکەنەوە. گۆڕانکاری بەرچاو لە بڕبڕەی پشتی تووشبوو لە پشتەوەی L2-L3-L4. هەروەها ڕژان لە شانە نەرمەکانی پشتەوە و پێشەوەی پرۆسەکانی بڕبڕەی پشت (ئەستێرە)دا هەیە.