Engeri y'okulondamu ekintu ekituufu eky'okuteekebwamu ekisambi

Ekintu ekiyitibwa hip prosthesis kyuma kya bujjanjabi ekiteekebwa mu mubiri nga kirimu ebitundu bisatu: ekikolo ky’ekisambi, omutwe gw’ekisambi n’ekikopo kya acetabular. Ebitundu bino ebisatu bidda mu kifo ky’ekiwanga ky’ekisambi ekyonoonese, ne bizzaawo okutambula n’okumalawo obulumi eri omulwadde.

01.Ebitundu ki ebikola a okusiba ekisambi?

Ekitundu ky’omubiri ekiyitibwa hip prosthesis kirimu ebitundu bisatu ebikulu:

Ekikolo ky’ekisambi

oluvannyuma lw’okuggyawo omutwe gw’omulwadde ogw’ekisambi, omukutu gw’omulwadde ogw’ekisambi gusalibwamu era ekikolo ky’ekisambi ne kiyingizibwamu. Ekikolo ky’ekisambi kiyinza okuba nga kya seminti oba nga tekikoleddwa mu seminti (enkola ya press fit) okusinziira ku myaka gy’omulwadde, enkula y’amagumba, amagumba agatali gamu n’emize gy’omusawo.

Omutwe gw’ekisambi

Omutwe ogw’enkulungo ogukoleddwa mu kyuma, polimeeri oba seramiki guteekebwa ku nkomerero eya waggulu ey’ekikolo ky’ekisambi okudda mu kifo ky’omutwe gw’ekisambi omukadde ogwonooneddwa ogwaggyibwamu.

Acetabular prosthesis (oba omubiri gw’ekikopo) .

eggumba eryonooneddwa okuva waggulu ku acetabulum, omutwe gw’ekisambi omukadde we gwali, guggyibwawo. Mu kifo kyayo mulimu ekisenge ky’omubiri ekiyitibwa tapered acetabular prosthesis. Sikulufu oba seminti osobola okugikozesa okugikwata mu kifo kyayo. Munda mu kikopo kino mulimu ekintu ekikoleddwa mu buveera, seramiki oba ekyuma ekijja okukwatagana n’omutwe gw’ekisambi ogw’ekinnansi.

02. Bintu ki ebikulu ebikozesebwa mu kukola ebitundu by’ekisambi?

Ebitundu by’ekisambi bisobola okwawulwamu okusinziira ku bintu ebikozesebwa okubikola. Mu kiseera kino, ebintu bino bisobola okugabanyizibwamu ebika bisatu:

Ebyuma

Ebyuma ebimu, gamba nga ekyuma ekitali kizimbulukuse, cobalt-chromium alloy oba titanium bye bikozesebwa okukola ebikoola by’ekisambi.

Ebirungo ebikola ebiwujjo (Polymers).

polyethylene, akaveera akakaluba ennyo era nga kye kintu ekisinga okukozesebwa mu nsi yonna. Kiba kirungo ekitakola era ekikwatagana ennyo n’ebiramu ekyayingizibwa mu by’amagumba mu myaka gya 1960 ng’ekitundu ky’ebitundu by’omubiri ebiyitibwa semented acetabular prostheses. Leero, ekintu kino kikyakozesebwa mu balwadde abamu, naye ekibi kiri nti ekiseera bwe kigenda kiyitawo, waliwo akabi nti ekiwanga kino kijja kwambala okuva mu kaveera, n’olwekyo obulamu bw’ekiwanga bujja kukendeera. Wabula akabi kano kakyayinza okukendeezebwa kuba abalwadde abamu basobola okukuuma ekiwanga kino okumala emyaka 30 ate abalala okumala emyaka mitono gyokka.

▲Ekifaananyi: PROCOTYL® L Acetabular Cup (Ebikozesebwa mu kujjanjaba amagumba ebitayingirira nnyo: Bikwatagana ne Delta Ceramic Liners ne A- Class Highly Cross-Linked Polyethylene Liners)

Ekitundu ky’entambula wakati w’omutwe gw’ekisambi n’ekikopo ky’ekisambi kitondekawo kye tuyita ekiseera ky’okusikagana. Kye kitundu ekisinga obunafu mu kitundu ky’omubiri eky’omubiri naddala mu ngeri y’okwambala n’okukutuka. Waliwo okugatta nnya okusoboka:

-Seramu-polyethylene

-Ceramic-ekyuma ekikolebwa mu bbugumu

-Ekyuma-polyethylene

-Ekyuma-ekyuma

Buli pair y’okusikagana erina ebirungi n’ebibi, era omusawo alongoosa amagumba ajja kulonda omugatte gw’okusikagana ogusinga okutuukirawo okusinziira ku misingi egiwerako, omuli emyaka gy’omulwadde, emirimu gy’omubiri, n’amagumba ag’enjawulo.

Kikulu okumanya nti okutwalira awamu ebyuma ebikozesebwa mu kukola ebitundu by’omubiri ebitali birungi. Kkampuni ezimu ezikola ebyuma ng’ebyo byasalawo okulekera awo okubitunda mu 2010-2011, era olw’okugasa abalwadde, ne basalawo okuzzaawo ebyuma ebyo ebiteekebwa mu mubiri ebitakozesebwa. Obuzibu buva ku kusikagana wakati w’ebintu eby’enjawulo eby’ekintu ekissiddwa, era okusikagana kuno kuyinza okugoba obutundutundu obutonotono obw’ebyuma oluvannyuma ne buyingira mu musaayi. Mu kinywa ky’ekisambi, obutundutundu buno obutonotono busobola okuleeta alergy, ekivaako obulumi mu kitundu n’ebiwundu.

03 . Enkola ki enkulu ez’okunyweza ebitundu by’omubiri ebikola ekisambi?

Ebitundu by’omubiri ebikolebwa mu kifuba bisobola okussibwa ku kisambi oba ku acetabulum nga balongoosebwa okusiigibwa seminti oba okuzzaawo amagumba mu ngeri ey’okubiri (obukodyo obutaliimu seminti oba obw’okunyigiriza). Ebiseera ebisinga, ekikolo ky’ekisambi ekiriko seminti kikwatagana n’ekikopo ky’ekisambi ekitaliiko seminti. Ebifaananyi by’enkola eno byogerwako wansi:

Enkola y’okulongoosa amagumba ey’okusiba seminti ekozesebwa

seminti w’amagumba akozesebwa ye... ekirungo kya acrylic . Kikaluba mu ddakiika 15 nga kikolebwa era kinywera amangu ddala nga kimaze okunyweza.

Obukodyo obutaliimu seminti oba press-fit bwe bukozesebwa

Ebitundu by’omubiri ebitali bya seminti (emiggo egy’ekinnansi oba ebikopo) bitebenkera oluvannyuma lwa wiiki mukaaga oba kkumi na bbiri olw’ekintu eky’okuddamu okukola amagumba. Okusobola okutumbula okuddamu kw’amagumba, kungulu w’ekiwanga ekikoleddwa mu ngeri ey’ekinnansi kitera okusiigibwako oluwuzi olugonvu olwa hydroxyapatite, ekitundu ky’amagumba eky’eby’obuggagga eby’omu ttaka. Eggumba eririraanye litegeera hydroxyapatite ng’ekimu ku bitundu byayo n’oluvannyuma ne likula mangu okuva mu layeri y’amagumba ey’ekiwanga. Hydroxyapatite esobola okukolebwa mu ddagala.

04. Ekintu ekikolebwa mu kisambi kimala bbanga ki?

Obulamu bw’obuweereza bw’ebitundu by’omubiri ebitali bimu bweyongedde mu myaka egiyise: mu balwadde abali wansi w’emyaka 50, ekitundu ky’abalwadde abalongoosa abakyakola oluvannyuma lw’emyaka kkumi nga bazikozesa kiri nga 99%.

Emiwendo egy’enjawulo giyinza okulabibwa mu balwadde abakadde n’olwekyo abatudde. N’olwekyo, okulongoosa ekisambi kuyinza okukolebwa mu balwadde ab’emyaka gyonna.

Obulamu bw’obuweereza bw’ekiwanga ky’omubiri (prosthesis) businziira nnyo ku bintu bino wammanga:

-emyaka gy’omulwadde, omuwendo gw’omubiri n’omutindo gw’emirimu gy’akola

-Diameter y'omutwe gw'ekinnansi

-ekika ky’ekiseera ky’okusikagana

Mu mbeera ey’oluvannyuma, kikulu okumanya nti obuwangaazi bw’ekiwanga ky’ekinnansi kisinziira nnyo ku butonde bw’ekiwanga. Omutwe gw’ekisambi n’ekikopo ky’ekiwanga byombi bwe biba bikoleddwa mu kyuma oba ebya seramiki, ebirungi ebikulu bye byambala ebitono ennyo n’okusobola okukozesa omutwe gw’ekisambi omugazi, ekikendeeza ku bulabe bw’okusengulwa. Kikulu okumanya nti waliwo akabi k’okusaasaana kw’ebisasiro mu bitundu ebyetoolodde ekitundu ky’omubiri eky’omubiri ng’ebitundu by’omubiri ebikolebwa mu kyuma okudda mu kyuma n’ebya seramiki okudda ku seramiki bigatta. Wadde ng’ebitundu by’omubiri eby’ekika kya ceramic-ceramic bimenya kitono okusinga ebitundu by’ekyuma-ekyuma era nga bigumira nnyo okukulugguka kw’okusikagana okusinga ebibiri eby’ekyuma-ekyuma, bikyalina okukozesebwa n’obwegendereza.

05. Obulabe ki obuli mu kulongoosa ekisambi?

Ng’oggyeeko obulabe obubeera mu kulongoosa kwonna (obulabe bw’okubudamya, endwadde ezifunibwa mu ddwaaliro), ebizibu biyinza okubaawo:

Obulabe bw’okusengulwa

kino kye kizibu ekisinga okutawaanya abalwadde era akabi kaawukana okumala ekiseera. Buba bungi nnyo naddala mu myezi egisooka oluvannyuma lw’okulongoosebwa era bukendeera oluvannyuma lw’omwaka ogusooka. Olwo ne kiddamu okweyongera mpola mpola okumala ekiseera. Waliwo ensonga eziwerako eziyinza okuvaako okusengulwa, eziyinza okuba nga zeekuusa ku mulwadde, okulongoosebwa n’okuteekebwa mu mubiri, oba okugoberera oluvannyuma lw’okulongoosebwa. Obulabe bw’okuddamu okulwala bweyongera nnyo oluvannyuma lw’ekitundu ekisooka eky’okuseeseetula.

Obulabe bw’okukwatibwa obulwadde

okulongoosa kwonna kuleeta akabi k’okukwatibwa obuwuka, era bwe bateekebwamu omubiri ogw’ekinnansi, akabi kano keyongera ng’omubiri omugwira guyingira mu mubiri. Mu ngeri eno, abaserikale b’omubiri bakyusibwa era ekitundu eky’omu kitundu eky’obutafaali obuziyiza endwadde ne kitondebwawo. Bakitiriya mu budde obutuufu tezirina mukisa gwa kuwangaala olwo zisobola okukula ku mubiri guno omugwira. Obulabe buno obw’okukwatibwa obulwadde buyinza okuba nga businga mu bantu abakadde kubanga abaserikale b’omubiri balina obubi. Ensonga endala, gamba ng’omugejjo, akaluubiriza okuyingira mu nsonga, oba ssukaali, akendeeza ku busimu bw’omubiri, n’okunywa sigala, bisobola okwongera ku bulabe bw’okukwatibwa obulwadde.

Obulabe bw’okulwala alergy

ebimu ku bintu ebikozesebwa mu bitundu by’omubiri ebikola omubiri birina obusobozi okuleeta alergy.

Obulabe bw’okulongoosebwa okuddamu okutunula

Okulemererwa, okwambala oba okukutuka kw’ekitundu ky’omubiri eky’omubiri kiyinza okwetaagisa okuddamu okulongoosebwa.