Akkaataa Itti Hip Implant Sirrii Filachuu Dandeenyu

Hip prosthesis meeshaa yaalaa implantable kan ta’ee fi kutaalee sadii kan of keessaa qabu yoo ta’u: hundee femoral, mataa femoral fi kooppii acetabular. Kutaaleen sadan kunniin lafee jilbaa miidhame bakka bu'uun sochii qaamaa deebisuu fi dhukkubsataa dhukkubsataa salphisu.

01.Qaamoleen a hip prosthesis jedhamu kan hojjetamudha?

Prosthesis hip qaamolee gurguddoo sadii of keessaa qaba:

Hidda qaama saalaa (femoral stem).

erga mataa dhukkubsataa femoral irraa baafamee booda, femoral canal dhukkubsataa reamed fi femoral stem ni galfama. Umurii dhukkubsataa, morfoloojii, idiosyncrasies lafee fi amala hakiimaa irratti hundaa’uun hundeen femoral simintoo ykn simintoo malee (press fit technique) ta’uu danda’a.

Mataa Femoral

Mataan geengoo sibiilaa, poliimarii ykn seraamikii irraa hojjetame dhuma gubbaa hundee femoral irratti kaa’amee mataa femoral dulloomaa miidhame kan baafame bakka bu’a.

Prosthesis aseetabular (ykn prosthesis kooppii) .

lafeen miidhame gubbaa acetabulum, bakka mataan femoral durii ture irraa ni baafama. Bakka isaa ammoo piroosteesii aseetaabuular kan taper ta'etu jira. Bakka isaa qabachuuf iskiriyuu ykn simintoo fayyadamuun ni danda’ama. Keessa kooppii kanaa pilaastikii, seraamikii ykn sibiilaa kan mataa femoral prosthetic wajjin wal qunnamutu jira.

02. Meeshaaleen ijoo prosthesis jilbaatiif oolu maali?

Hip prostheses akkaataa meeshaalee hojjechuuf itti fayyadamaniin adda baasuun ni danda’ama. Yeroo ammaa meeshaaleen kun gosa sadiitti ramadamuu danda’u:

Sibiilota

Sibiilonni murtaa’an kanneen akka sibiilaa hin goggogne, alayidii koobaaltii-kiroomiyeemii ykn titaaniyaamii hundee femoral hojjechuuf fayyadamu.

Poliimaroota

poliitiiliinii, pilaastikii baayyee jabaa fi meeshaa addunyaa irratti baay’inaan itti fayyadamnu. Innis wanta inert fi baayyee biocompatible ta'ee fi bara 1960moota keessa akka qaama prostheses acetabular simintoo ta'etti gara orthopedics kan seenedha. Har’as meeshaan kun dhukkubsattoota tokko tokko irratti kan itti fayyadamu yoo ta’u, wanti gad bu’aa ta’e garuu yeroon darbaa deemuun, balaan qaama namaa kan tolfame pilaastikii keessaa ba’uu waan jiruuf, umriin qaama namaa kanaa gabaabbachuu danda’a. Haa ta’u malee, dhukkubsattoonni tokko tokko qaama namaa kana hanga waggaa 30tti, kaan ammoo waggoota muraasa qofaaf qabachuu waan danda’aniif ammallee balaan kun xiqqeessuu danda’a.

▲Suuraa: PROCOTYL® L Acetabular Cup (Oomishaalee Lafee Weerartuu Xiqqaa Qaban: Delta Ceramic Liners fi A- Class Highly Cross-Linked Polyethylene Liners wajjin kan walsimu)

Naannoo sochii mataa femoral fi femoral cup gidduu jiru waan friction moment jennu uuma. Keessattuu gama uffannaa fi ciccituutiin kutaa qaama namaa isa dadhabaa dha. Lamaan afur ta’uu danda’u:

-Seraamiik-pooliitiileen

-Seraamikii-seeraamikii

-Meetal-polyethylene

-Sibiilaa-sibiilaa

Tokkoon tokkoon lamaan wal-nyaatinsaa faayidaa fi miidhaa kan qabu yoo ta’u, ogeessi baqaqsanii hodhuu lafee umurii dhukkubsataa, sochii qaamaa fi adda ta’uu lafee dabalatee ulaagaalee hedduu irratti hundaa’uun walnyaatinsa wal-nyaatinsaa isa hunda caalaa mijaawaa ta’e ni filata.

Akka waliigalaatti sibiilonni qaama namaa tolchan akka hin gorfamne hubachuun barbaachisaadha. Dhaabbileen implaantii akkasii oomishan tokko tokko bara 2010-2011tti gurgurtaa dhaabuuf murteessan, faayidaa dhukkubsattootaaf jecha, implaantii itti hin fayyadamne sana yaadachuuf murteessan. Rakkoon kun kan maddu wal-nyaatinsa elementoota adda addaa implaantii gidduu jiru irraa kan kaʼe siʼa taʼu, wal-nyaatinsi kun sibiilota xixiqqoo sana booda gara dhiigaatti seenan buqqisuu dandaʼa. Hip joint keessatti, xixiqqoo kun alarjii fiduu danda'u, kunis dhukkubbii fi madaa naannoo tokkotti fiduu danda'a.

03 . Malleen gurguddoon qaama namaa hip prostheses itti fixan maali?

Prostheses baqaqsanii hodhuu simintoo ykn lafee lammaffaa haaromsuu (tooftaa simintoo hin qabne ykn dhiibbaa)tiin femur ykn acetabulum irratti hidhamuu danda’a. Yeroo baay’ee, hundeen femoral simintoo ta’e kooppii femoral kan simintoo hin qabnee wajjin wal qabata. Amaloonni tooftaa kanaa akka armaan gadiitti ibsamaniiru:

Tooftaan lafee baqaqsanii hodhuu simintoo gochuu fayyadama

simintoon lafee itti fayyadamnu an poliimarii akiraalii . Yeroo adeemsa kanaa daqiiqaa 15 keessatti jabaatee erga fixation ta’ee booda battalumatti ni dhaabata.

Tooftaalee simintoo hin qabne ykn press-fit fayyadamu

Prostheses simintoo hin qabne (ulee prosthetic ykn cups) sababa taatee lafee haaromsuu irraa kan ka’e torban jaha hanga kudha lamaa booda tasgabbaa’a. Lafeen akka haaromfamuu danda’uuf, yeroo baay’ee fuulli qaama namaa kan albuudaa lafee keessatti argamu haayidirooksiipaayitii haphii ta’een ni dibama. Lafeen itti aanu haayidirooksiipaataayitii akka qaamolee isaa keessaa tokkootti kan beeku yoo ta’u, sana booda saffisaan lafee qaama namaa keessaa ba’ee guddata. Haayidrooksiyaapaatiitiin keemikaalaan oomishamuu danda’a.

04. Prosthesis hip yeroo hangamii turuu?

Umuriin tajaajila qaama namaa waggoota dhiyoo asitti dabaleera: dhukkubsattoota umuriin isaanii waggaa 50 gadi ta’e keessatti, dhukkubsattoota qaama namaa tolfame waggoota kudhaniin erga itti fayyadamanii booda ammallee hojjechaa jiran tilmaamaan %99 dha.

Lakkoofsi walfakkaataan dhukkubsattoota umuriin isaanii guddaa ta’ee fi kanaaf taa’anii jiraatan irratti mul’achuu danda’a. Kanaafuu, baqaqsanii hodhuun jilba bakka buusuu dhukkubsattoota umuriin isaanii adda addaa ta’e irratti raawwatamuu danda’a.

Umuriin tajaajila qaama namaa baay’inaan wantoota armaan gadii irratti hundaa’a:

-umrii dhukkubsataa, indeeksii ulfaatina qaamaa fi sadarkaa sochii qaamaa

-Dayameetiriin mataa qaama namaa tolfame

-gosa momeentii wal-nyaatinsaa

Haala isa lammaffaa keessatti umriin dheerinni qaama namaa hamma guddaa walnyaatinsa qaama namaa irratti kan hundaa’u ta’uu hubachuun barbaachisaadha. Mataan femoral fi kooppiin prosthetic lamaan isaanii sibiilaa ykn seramic irraa yeroo hojjetaman, faayidaan isaa inni guddaan saffisa uffannaa baayyee gadi aanaa ta'uu fi carraa femoral head bal'aa fayyadamuu, carraa baqachuu daangessuudha. Yeroo sibiilli sibiilaa fi seraamikii gara seraamikii wal-lamee yoo hojjetame balaan caccabni tishuuwwan qaama namaa marsanii jiran keessatti faca’uu akka jiru hubachuun barbaachisaadha. Prostheses seraamik-seraamikii prostheses sibiilaa-sibiilaa caalaa xiqqaa kan cabsuu fi lamaan sibiilaa-sibiilaa caalaa frictional erosion kan dandamatan ta’us, ammas of eeggannoodhaan fayyadamuu qabu.

05. Balaawwan qaama namaa hip prostheses wajjin walqabatan maali?

Balaawwan gidduu seensaa baqaqsanii hodhuu kamiyyuu keessatti uumamaniin alatti (balaa anesthesia, dhukkuboota hospitaala irraa argaman), rakkooleen uumamuu danda’u:

Balaa buqqa’iinsa qaamaa (dislocation).

kun rakkoo dhukkubsattoota irratti mul’atu isa guddaa yoo ta’u balaan isaas yeroon garaagarummaa qaba. Keessattuu baqaqsanii hodhuu booda ji’oota jalqabaa keessatti ol’aanaa ta’ee waggaa jalqabaa booda hir’ata. Sana booda yeroon darbaa deemuun suuta suutaan deebi’ee dabalaa deema. Wantoonni gara buqqa’uutti geessuu danda’an hedduun jiru, kunis dhukkubsataa, baqaqsanii hodhuu fi implants, ykn hordoffii baqaqsanii hodhuu boodaa wajjin kan walqabatu ta’uu danda’a. Balaan deddeebi’ee dhufuu erga yeroo jalqabaaf bakka buqqa’ee booda baay’ee dabalaa deema.

Balaa dhukkuba kanaan qabamuu

baqaqsanii hodhuun kamiyyuu balaa infekshinii kan qabu yoo ta’u, yeroo meeshaan qaama namaa tolfame kaa’amu ammoo qaamni ormaa qaama keessa seenuun balaan kun dabalaa deema. Haala kanaan sirni ittisa qaamaa gara biraatti kan jijjiiramu yoo ta’u, naannoon hanqina ittisa qaamaa naannootti argamu ni uuma. Baakteeriyaawwan akka idileetti carraa lubbuun jiraachuu hin qabne sana booda qaama alagaa kana irratti guddachuu danda’u. Balaan dhukkuba kanaan qabamuu kun namoota dullooman irratti mul’achuu danda’a sababiin isaas ittisa ittisa qaamaa isaanii gadhee waan ta’eef. Wantoonni biroo kanneen akka furdina garmalee, kan gidduu seenummaa walxaxaa taasisu, ykn dhukkuba sukkaaraa, kan dandeettii dhukkuba ofirraa ittisuu gadi buusu, fi tamboo xuuxuun carraa dhukkuba kanaan qabamuu dabaluu danda’a.

Balaa alarjii qabaachuu

meeshaaleen qaama namaa tolchan keessatti fayyadaman tokko tokko alarjii fiduu danda’u.

Balaa baqaqsanii hodhuu irra deebiin ilaaluu

Kufaatiin, ciccituu fi ciccituun ykn ciccituun qaama namaa baqaqsanii hodhuu irra deebi’anii ilaaluu barbaachisuu danda’a.