Dogry hip implantasyny nädip saýlamaly

Kalça protez, üç bölekden ybarat implantasiýa edilýän lukmançylyk enjamy: femoral baldak, femoral kellesi we asetabulýar käse. Bu üç bölek zeper ýeten böwregiň ýerini alýar, hereketi dikeldýär we näsag üçin agyryny ýeňilleşdirýär.

01.A komponentleri näme hip protez?

Kalça protezi üç esasy bölekden durýar:

Femoral baldak

näsagyň femoral kellesini aýyrandan soň, näsagyň femoral kanaly üýtgedilýär we femoral baldagy goýulýar. Femoral baldak hassanyň ýaşyna, morfologiýasyna, süňk akylsyzlyklaryna we lukmanyň endiklerine baglylykda sementlenip ýa-da sementlenmedik (press fit tehnikasy) bolup biler.

Femoral kellesi

Metaldan, polimerden ýa-da keramikadan ýasalan sferik kellesi, femoral baldagyň ýokarky ujuna aýrylan köne zeper ýeten femoral kellesini çalyşmak üçin ýerleşdirilýär.

Asetabulýar protez (ýa-da käse protez)

köne femoral kellesiniň ýerleşýän asetabulumyň ýokarsyndan zeperlenen kıkyrdak aýrylýar. Onuň ýerine asetabulýar protez bar. Ony ýerinde saklamak üçin nurbat ýa-da sement ulanylyp bilner. Bu käsäniň içinde protez femoral kellesi bilen aragatnaşyk saklaýan plastmassa, keramiki ýa-da metal örtük bar.

22. Kalp protezleri üçin ulanylýan esasy materiallar haýsylar?

Hip protezlerini ýasamak üçin ulanylýan materiallara görä tapawutlandyryp bolýar. Häzirki wagtda bu materiallary üç görnüşe bölmek bolar:

Metallar

Femoral baldak ýasamak üçin poslamaýan polatdan, kobalt-hrom ergininden ýa-da titandan käbir metallar ulanylýar.

Polimerler

polietilen, gaty gaty plastmassa we dünýäde iň köp ulanylýan material. Bu sementlenen asetabulýar protezleriň bir bölegi hökmünde 1960-njy ýyllarda ortopediýa girizilen inert we örän biokompatisiýa madda. Häzirki wagtda bu material käbir hassalarda ulanylýar, ýöne erbet tarapy, wagtyň geçmegi bilen proteziň plastmassadan könelmegi we proteziň ömri gysgalmagydyr. Şeýle-de bolsa, käbir hassalar bu protezini 30 ýyla çenli, beýlekileri bolsa birnäçe ýyllap saklap bilýändigi sebäpli bu töwekgelçiligi azaldyp bolar.

Oto Surat: PROCOTYL® L Asetabulýar kubogy (Minimal invaziv ortopediki önümler: Delta keramiki çyzyklar we ýokary derejeli biri-birine bagly polietilen çyzyklar bilen utgaşykly)

Femoral kellesi bilen femoral käsäniň arasyndaky hereket meýdany, sürtülme pursady diýýän zadymyzy döredýär. Proteziň esasanam könelmegi we ýyrtylmagy taýdan iň gowşak bölegi. Mümkin dört jübüt bar:

-Keramiki-polietilen

-Keramika-keramika

-Metal-polietilen

-Metal-metal

Her sürtülme jübütiniň artykmaçlyklary we kemçilikleri bar we ortopediki hirurg hassanyň ýaşy, beden işjeňligi we süňk aýratynlygy ýaly birnäçe kriteriýa esasynda iň sürtülme kombinasiýasyny saýlar.

Metal protezleriň adatça maslahat berilmeýändigini bellemelidiris. Şeýle implantlary öndürýän käbir kompaniýalar 2010-2011-nji ýyllarda satmagy bes etmegi karar etdiler we hassalaryň peýdasy üçin ulanylmadyk implantlary yzyna gaýtarmak kararyna geldiler. Mesele implantanyň dürli elementleriniň arasyndaky sürtülmeden gelip çykýar we bu sürtülme gana girýän kiçijik metal bölejiklerini aýryp biler. Kalça bogunlarynda bu ownuk bölejikler allergiki täsire sebäp bolup, lokal agyrylara we lezyonlara sebäp bolup biler.

03. Kalp protezlerini düzetmegiň esasy usullary haýsylar?

Protezler femur ýa-da asetabuluma hirurgiki sementlemek ýa-da süňkleriň ikinji derejeli täzelenmegi (sementlenmedik ýa-da gysyş usullary) arkaly berkidilip bilner. Adatça, sementlenen femoral baldagy sementlenmedik femoral käse bilen baglanyşyklydyr. Bu usulyň aýratynlyklary aşakda düşündirilýär:

Süňk sementlemek hirurgiki usuly ulanylýar

ulanylýan süňk sementi akril polimer . Amal wagtynda 15 minudyň içinde gatylaşýar we düzedişden soň derrew düzülýär.

Düzedilmedik ýa-da basyşa laýyk usullar ulanylýar

Dişlenmedik protezler (protez çybyklar ýa-da käseler) süňkleriň täzelenmegi hadysasy sebäpli alty-on iki hepdeden soň durnuklaşýar. Süňkleriň täzelenmegini öňe sürmek üçin proteziň üstü, adatça süňküň mineral düzümi bolan gidroksiapatitiň inçe gatlagy bilen örtülýär. Goňşy süňk gidroksiapatitiň düzüm bölekleriniň biri hökmünde ykrar edýär we proteziň süňk gatlagyndan çalt ösýär. Gidroksiapatit himiki taýdan öndürilip bilner.

44. Kalça protezi näçe wagt dowam eder?

Protezleriň hyzmat ediş möhleti soňky ýyllarda köpeldi: 50 ýaşa çenli näsaglarda, on ýyl ulanylandan soň hem protezleri işleýän näsaglaryň paýy takmynan 99%.

Şuňa meňzeş sanlary garry we şonuň üçin oturýan hassalarda görmek bolýar. Şonuň üçin bagry çalyşmak operasiýasy ähli ýaşdaky näsaglarda geçirilip bilner.

Proteziň hyzmat ediş möhleti esasan aşakdaky faktorlara baglydyr:

- hassanyň ýaşy, bedeniň köpçülik görkezijisi we işjeňlik derejesi

- Protez kellesiniň diametri

- sürtülme pursatynyň görnüşi

Ikinji ýagdaýda proteziň uzak ömrüniň proteziň düzümine baglydygyny bellemelidiris. Femoral kellesi hem, protez käsesi hem metaldan ýa-da keramikadan ýasalanda, esasy artykmaçlyklary gaty pes eşik derejesi we has giň femoral kelläni ulanmak mümkinçiligi bolup, ýerleşmek howpuny çäklendirýär. Metaldan metaldan we keramiki-keramiki protezler jübütlenende proteziň töweregindäki dokumalarda galyndylaryň dargamak howpunyň bardygyny bellemelidiris. Keramiki-keramiki protezler metal-metal protezlerden az döwülýär we metal-metal jübütlere garanyňda sürtülme eroziýasyna has çydamly bolsa-da, olary seresaplylyk bilen ulanmaly.

05. Kalp protezleri bilen baglanyşykly haýsy töwekgelçilikler bar?

Islendik hirurgiki gatyşma (anestezi töwekgelçiligi, hassahanada alnan keseller) mahsus töwekgelçiliklerden başga-da kynçylyklar ýüze çykyp biler:

Göçürilmek töwekgelçiligi

bu hassalarda esasy çylşyrymlylykdyr we töwekgelçilik wagtyň geçmegi bilen üýtgeýär. Operasiýadan soňky ilkinji aýlarda has ýokary bolýar we birinji ýyldan soň azalýar. Soň bolsa wagtyň geçmegi bilen ýuwaş-ýuwaşdan köpelýär. Göçürilmegine sebäp bolup biljek birnäçe faktor bar, bu hassa, operasiýa we implantasiýa ýa-da operasiýadan soňky yzarlama bilen baglanyşykly bolup biler. Göçürmegiň birinji bölüminden soň gaýtalanma töwekgelçiligi ep-esli ýokarlanýar.

Infectionokanç töwekgelçiligi

islendik hirurgiki amal ýokançlyk töwekgelçiligini döredýär we protez goýlanda, keseki bedeniň bedene girmegi bilen bu töwekgelçilik ýokarlanýar. Şeýlelik bilen, immun ulgamy üýtgedilýär we immun ýetmezçiliginiň lokallaşdyrylan meýdany döredilýär. Adatça ýaşamak mümkinçiligi bolmadyk bakteriýalar soňra bu keseki bedeninde ösüp biler. Bu ýokaşma töwekgelçiligi garry adamlarda has ähtimal bolup biler, sebäbi immun goragy has pesdir. Gatnaşyklary çylşyrymlaşdyrýan semizlik ýa-da immuniteti peseldýän süýji we çilim ýaly beýleki faktorlar ýokaşma howpuny ýokarlandyryp biler.

Allergiki täsirleriň töwekgelçiligi

protezlerde ulanylýan käbir materiallaryň allergiki täsirleri döredip biler.

Wersiýa operasiýasynyň töwekgelçiligi

Proteziň şowsuzlygy, könelmegi ýa-da ýyrtylmagy ýa-da ýarylmagy täzeden operasiýa talap edip biler.