हनुर्धर मोडणाचें निदान आनी उपचार

वळख

क्लॅव्हिकल फ्रॅक्चर तुळेन चड प्रमाणांत जाता आनी चड करून खांद्याच्या वाठाराक प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष आघात जाल्ल्यान जाता. १९६० च्या सुमाराक जाल्ल्या अभ्यासांत हंसली मोडणाचें नॉनयुनियन प्रमाण १% परस उणें आशिल्ल्याचें दिसून आयलें आनी पुरातनवादी उपचाराचो परिणाम म्हूण दुयेंतीचें समाधान चड मेळटा; हालींच्या काळांत वैजकी शास्त्राच्या विकासावांगडा शस्त्रक्रिया उपचाराची म्हत्वाची कार्यक्षमताय मेळ्ळ्या; देखून आपत्कालीन विभागांत वा सामान्य बाह्यरुग्ण दवाखान्यांत काम करपी वैजकी शास्त्रज्ञांक हे जखमेचे सामान्य प्रकटीकरण आनी गुंतागुंत आनी ताच्या मुळाव्या वेवस्थापनाची वळख आसूंक जाय.

रोगजंतूशास्त्र

सगळ्या प्रौढ फ्रॅक्चरांत 2.6%-5% क्लॅव्हिकल फ्रॅक्चर जातात [1,2]. युरोपीय अभ्यासांत सलग 1,000 हंसरी मोडण केशींचो आस्पाव आशिल्लो [3,4] अशें दिसून आयलें की [3,4] 66% परस चड हंसरी भग्नावस्थेचे मदल्या 1/3 भागांत, सुमार 25% बाजूचे 1/3 मोडण आनी 3% मध्यवर्ती 1/3 मोडण जाल्ले. हनुर्धर मोडणाच्या प्रमाणांत द्विधा वितरण दिसून आयलें, मुखेलपणान 30 वर्सां सकयल्या दादल्यांक, उपरांत 70 वर्सां वयर आशिल्ल्या दादल्यांनी दिसून आयलें.

क्लिनीकल अॅनाटॉमी

मनशाच्या हाडांचो सगळ्यांत पयलीं अस्थीभवन सुरू करपी हंसरी म्हळ्यार वयल्या भुजाचो आनी कांड हांचेमदलो एकूच हाडांचो संबंद आसून तो अॅक्रोमियन, अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर (AC) सांध्याकडेन आनी लागींच्यान उरोस्थिकडेन, स्टर्नोक्लेव्हिकुलर (SC) सांध्याकडेन संपर्क सादता. ह्या सांध्यांक हायलाइन कूर्चापरस फायब्रोकार्टिलेज आशिल्ल्यान तांकां अॅटिपिकल सायनोव्हियल सांधे अशें म्हण्टात. एक्रोमायोक्लेव्हिकुलर आनी रोस्ट्रोक्लाव्हिकुलर स्नायुबंधांवरवीं हनुर्धर स्कॅपुलाकडेन नांगरून आसता आनी उरोस्थिर स्नायुबंधावरवीं उरोस्थेक जोडिल्लो आसता.

हनुर्धर 'S' आकाराचो आसता. निकटवर्ती अर्दचाप फुडें प्रक्षेपित जाता आनी ताका लागून वयल्या तोंकाच्या तंत्रिका रगतपेशींच्या गुठल्याक सुवात उरता. चापाचो भायलो अर्दो भाग फाटीं (अवतल) प्रक्षेपित जाता आनी उपरांत स्कॅपुला (रोस्ट्रल प्रक्रिया आनी अॅक्रोमियन) हातूंत मेळटा. चड करून दोन चापांच्या संपर्कस्थानी (मध्य चाप) हंसाचे भग्नावस्थेचे भग्नावस्थेचे भग्नावस्थेचे भग्नावस्थेचे भग्नावस्थेचे भग्नावस्थेचे भग्नावस्थेंत चड करून ह्या वाठारांतल्या शेजारच्या हाडांक जोडिल्ल्या स्नायुबंधांचो उणाव आनी तो हनुर्धराचो सगळ्यांत दुबळो भाग आशिल्ल्यान. हनुर्धराच्या भग्नावस्थेंत विस्थापीत जातकच लागींचो भाग चड करून स्टर्नोक्लेइडोमास्टॉयड स्नायू (हंसाच्या लागींच्या तोंकाक जोडिल्लो) वयर ओडटा आनी भायलो भाग वयल्या भुजाच्या वजनान सकयल (caudad) विस्थापीत जाता आनी हनुर्धर 'ल्हान' (म्हळ्यार भग्नावस्थेचे तोंक एकामेकांक खंडीत जातात), मुखेलपणान उपस्कॅपुलारिस आनी पॅक्टोरालिस मेजर (जें भितरल्यान वयल्या भुजाक घुंवडायता) हांच्या आकुंचनाक लागून जाता. हाका मुखेलपणान उपस्कॅपुलारिस आनी पॅक्टोरालिस मेजर स्नायूंच्या आकुंचनाक लागून (जे भितरल्यान वयल्या भुजाक घुंवडावन छातीकडेन ओडटात).

खाशेलपणा

वेदना उणी करप आनी सांध्यांचें काम परतून मेळोवप हो हंसरी मोडणाचेर उपचार करपाचो ध्येय आसता. चडशा हनुर्धराच्या मोडणाचेर अजूनय मुखेलपणान पुरातनवादी पद्दतीन उपचार करतात (सादारणपणान १५ मिमी.परस चड न्हय); आकृती-आठ पट्टी, अग्रभुज गोफणी, सायरे पट्टी, व्हेलप्यू स्थिरीकरण सूट, स्थिरीकरण अशे पुरातनवादी उपचार. सस्पेंशन इमोबिलायझेशन तीव्र टप्प्यांत करतात आनी वेदना सोंपतकच चड करून फ्रॅक्चर जाले उपरांत २-६ सप्तकां उपरांत सुरवातीच्या व्याप्तींत गती प्रशिक्षण आनी बळगें व्यायाम करतात. 8 पट्ट्यो आकृती वापरपाची शिफारस जायना कारण ताका लागून आक्सिलरी दाबाचे फोड आनी फ्रॅक्चर चड नॉन-युनियन जावंक शकतात [5,6].

इतिहास आनी शारिरीक परिक्षा

पडल्या उपरांत खांद्याक थेट परिणाम जाल्ल्यान हंसली मोडण जाता आनी तरणाट्यांक भायल्या खेळांत आनी जाण्ट्यांक अनवळखीपणान पडल्यार चड करून दिसता. जखमेची यंत्रणा व्याख्या करप म्हत्वाचें. उच्च उर्जेची जखम तकली आनी छातीचे जखमेवांगडा मेळूं येता, जाल्यार ल्हान ल्हान आघाताक लागून जावपी मोडण रोगजन्य आसूं येता. विक्षेप जखमी जावपाक सुरवातीची सुरवात करची पडटा आनी स्कॅपुलर छातीची वण्टी वेगळी करप, तंत्रिका आनी रगतपेशींचे जखम काळजीपूर्वक वगडावचे पडटात. वैजकी नदरेन मोडण जाल्ल्या सुवातेर सुज आनी एकाइमोसिस जाता, ताचेवांगडा विकृतताय आनी कोमलताय आसता. जॅक अप करपा खातीर मोव ऊतकांचेर लक्ष दिवचें पडटा, जाका लागून कातीचो क्षयरोग आनी व्रण जावंक शकता.

इमेजिंग करप

चडशे फ्रॅक्चर साद्या अँटेरोपोस्टेरियल रेडिओग्राफीवरवीं निदान करूं येतात. २०° तकली तिल्ट रेडिओग्राफीवरवीं वक्षस्थलांतल्या पोकळ पोकळ्यांचो आडखळ येवपाचो परिणाम ना जाता. फ्रॅक्चर विस्थापनाची चड बरी कल्पना करपाखातीर दुयेंतींचेर स्वताक आदार दिवपी स्थितींत रेडिओग्राफी करची पडटा. रेडिओग्राफीखातीर वजन घेवप हें भायल्या हंसळ वा अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर सांध्याच्या जखमेंतल्या रोस्ट्रल क्लेव्हिकुलर स्नायुबंधाची एकात्मता मोलावपाखातीर उपेगी पडटा.सीटी हें जटिल स्कॅपुलर करड्याच्या जखमेचें दृश्टीकोन करपाक मदत करता आनी उजरो क्लॅव्हिकुलर सांध्याचेर संभाव्य निकटवर्ती हंसली जखमेचें चड बरें दृश्टीकोन दिता. छातीचो रेडिओग्राफ घेतल्यार ताचेकडेन संबंदीत आशिल्ली वक्षस्थलाची जखम ना करपाक मदत जाता आनी ताची तुळा विरुध्द हंसलीकडेन करून तशेंच स्कॅपुलोथॉरॅसिक वण्टी वेगळी जावप न्हयकारून ल्हानपणाचे मुल्यांकन करूं येता.

प्रकार

एओ/ओटीए फ्रॅक्चर डिस्लोकेशन टायपिंग: हंसरी फ्रॅक्चर कोड १५ हातूंत १५.१ प्रॉक्सिमल (मध्यम), १५.२ डायफिसिस आनी १५.३ डिस्टल (पार्श्व) अशीं तीन सुवाती आसतात. निकटवर्ती (मध्यम) आनी भायल्या (पार्श्व) भग्नावस्थेचे वर्ग अ प्रकार (आर्टिकुलरभायर), ब प्रकार (अंशतः आर्टिकुलरांत) आनी क प्रकार (पूर्णपणान आर्टिकुलरांत) अशे वर्गीकरण करतात. ट्रंक फ्रॅक्चरांचे वर्गीकरण अ प्रकार (सादें), प्रकार ब (वेज), आनी प्रकार क (कमिनिटेड) अशे करतात.फ्रॅक्चर आनी डिस्लोकेशन हांचे एओ/ओटीए वर्गीकरणांत फ्रॅक्चराच्या विस्थापनाची मापां लक्षांत घेनात, आनी सद्या हंसली भग्नावस्थेचेर उपचार करपाक आनी पूर्वानुमान थारावपाक ताचो मर्यादीत उपेग जाता.

ऑलमन टायपिंग भग्नावस्थेच्या सुवातेर (I: मध्यवर्ती, कॅडेंट 1/3, II: बाजूची 1/3, III: मध्यवर्ती 1/3) आदारीत आसता (आकृती 7.2.1).

क्रेगान ऑलमनाच्या आदाराचेर परतून हें वर्गीकरण परिष्कृत केलें, हांव हनुर्धराचो मदलो १/३ भाग; दुसरो प्रकार म्हळ्यार हनुर्धराचो भायलो १/३ भाग, उपरांत ताचे भग्नावस्थेचें विस्थापन आनी रोस्ट्रल हंसली स्नायुबंधाकडेन आशिल्ल्या संबंदाचेर आदारून ५ प्रकारांत विभागले; आनी तिसरो प्रकार म्हळ्यार हनुर्धराच्या भितरल्या १/३ भागाचें भग्नावस्थेचें, जें भग्नावस्थेच्या विस्थापनाची मापां आनी भग्नावस्थेंतल्यान आर्टिकुलर आशिल्लें काय ना हाचेर आदारून ५ प्रकारांनी विभागिल्लें.

नीर हाणें बाजूच्या १/३ भग्नावस्थेचें टायपिंग केल्ल्यान रोस्ट्रल-क्लाविकुलर स्नायुबंधाचें म्हत्व दिसून येता: पयलो प्रकार रोस्ट्रल-क्लेव्हिकुलर स्नायुबंधाच्या भायल्या भागांत जाता आनी मध्यवर्ती फ्रॅक्चर ब्लॉक वरिश्ठ वटेन विस्थापीत जाता; दुसर् या प्रकारांत रोस्ट्रल-क्लेव्हिकुलर स्नायुबंध आसता आनी ताका लागून मध्यवर्ती भग्नावस्थेचो ब्लॉक वरिश्ठ वटेन विस्थापीत जाता; आनी तिसरो प्रकार अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर सांध्यामेरेन पातळटा आनी रोस्ट्रल-क्लेव्हिकुलर स्नायुबंध अखंड उरता.

एडिंबरो टायपिंग ही डायफिसिसाच्या भग्नावस्थेचें विस्थापन आनी विच्छेदनाच्या प्रमाणाप्रमाण वर्गीकरण करपाची पद्दत आसा.1 प्रकार 1 भग्नावस्थेंत मध्यवर्ती तोंक, प्रकार 2 म्हळ्यार डायफिसिस भग्नावस्थेचो आनी प्रकार 3 हो बाजूच्या तोंकाचो भग्नावस्थेचो आस्पाव जाता. डायफिसिसाच्या भग्नावस्थेचें भग्नावस्थेच्या कुडक्यांमदीं कॉर्टिकल संपर्क आशिल्ल्या वा नाशिल्ल्या प्रमाण अ आनी ब प्रकारांत वर्गीकरण करतात.2 अ प्रकारच्या भग्नावस्थेचें फुडें अविस्थापीत (प्रकार 2A1) आनी कोनशीय (प्रकार 2A2),2B भग्नावस्थेचें वर्गीकरण सादें वा पांयतणां आकाराचें (प्रकार 2B1) आनी खंडीत (प्रकार 2B2) अशें करतात.3 प्रकार 1 भग्नावस्थेंत डायफिसिसाचो मध्यवर्ती तोंक आनी प्रकार 3 हो डायफिसिसाचो बाजूचो तोंक आसता. मध्यवर्ती आनी बाजूच्या तोंकाच्या भग्नावस्थेचे उपसमूह १ आनी २ अशे उपसमूह केल्ले आसतात, ताचेवयल्यान लागसारचो सांदो आसता काय ना.

तेच प्रमाण रॉकवूड टायपिंग, जॅगर टायपिंग, ब्रेटनर टायपिंग हांचोय आस्पाव जाता.

शस्त्रक्रिया करपाचे संकेत

विशिश्ट भग्नावस्थेचे प्रकार

१, उक्ते मोडणें; 

२, विस्थापन >२ सेंमी; 

३, ल्हान जावप >२ सेंमी. 

४, भग्नावस्थेचे कुडके (>३); 

५, बहु-खंड भग्नावस्थे; 

६, मृदु ऊतकाची जखम आशिल्लें मुळावें उक्ते मोडण; 

७, म्हत्वाची विकृतताय (विस्थापन आनी ल्हान जावप); 

८, स्काफोइड जखम जावप.

संयुग जखमी जावप

१, एकत्रीत इप्सिलाटरल वयल्या तोंकाची जखम;

२, तरंगपी खांद्याची जखम;

३, एका परस चड जखमी जावप;

४, तंत्रिका रगतपेशींच्या जखमेवांगडा मेळिल्लें फ्रॅक्चर;

५, छातीचे वण्टीचे विकृततायेवांगडा मेळिल्ले इप्सिलाटरल मल्टीपल रिब फ्रॅक्चर;

६, हनुर्धर ल्हान जावन पाखां आशिल्लो खांदो तयार जाता;

७, द्विपक्षीय हंसली मोडण.

दुयेंती घटक

१, जायत्या जखमी जाल्ल्या दुयेंतींक सुरवातीच्या वयल्या तोंकाक वजन घेवपाची गरज आसता;

२, कामाक बेगीन परत येवपाची गरज आशिल्ले दुयेंती (देखीक- एलिट आनी स्पर्धात्मक खेळ).

शस्त्रक्रिया करपाचो वेळ

शस्त्रक्रिया करपाचे निरपेक्ष संकेत आसतना शस्त्रक्रिया कळाव करिनासतना करची पडटा.

सापेक्ष संकेतांत शस्त्रक्रिया करपाक २-३ सप्तकांपरस चड कळाव जाल्यार फ्रॅक्चर उणें करपाची अडचण वाडूंक शकता, खास करून चमड्यांतल्यान तंत्रान बंद उणें करपाची अंतर्गत स्थिरीकरणाची तयारी करतना.

शस्त्रक्रिया करून प्रवेश

दुयेंतीक दर्यादेगेवेल्या कुर्सीचे स्थितींत वा अर्द बसपाचे स्थितींत दवरतात. शस्त्रक्रिया करपाक सोंपें जावचें म्हणून पिडिल्ल्या खांद्याक सकयल गद्द करतात आनी ताका लागून शस्त्रक्रिया वेळार हालचाल करपाक मेळची म्हणून भुजाक टॉवेल घालतात. हनुर्धराच्या लांब अक्षाभोंवतणी आडवो चीर वा लॅंगर नमुन्याक समांतर असो साबर चीर वेंचूं येता.

टिप: आडव्या चीराक लागून चड विस्तार जाता, जाल्यार रेखांशीय चीर केल्यार सुप्रॅक्लाव्हिकुलर तंत्रिका जखमेचो धोको उणो जाता आनी तो सौंदर्यशास्त्रीय नदरेन चड आवडटा.

अंतर्गत निश्चीतीकरण

3.5 Systematic compression plates, reconstruction plates, or plastic LCPs can be used to fix clavicle fractures. प्लेटी हळुवाराच्या वयर वा फुडें गुळगुळीतपणान दवरतात. जैव यांत्रिक जखमांनी प्लेटी चड बळिश्ट आसतात, खास करून सकयल कुडके जाल्लें मोडण आसल्यार आनी दृश्टीकोन करपाक सोपी आसतात. स्क्रूचें बायकॉर्टिकल फिक्सेशन करप गरजेचें आसता आनी बुराक खूब जतनायेन बोरींग करचे पडटात, कारण सकयल आशिल्ल्या तंत्रिका आनी रगतपेशींक जखमी जावपाचो धोको आसता. फायदे: अग्र प्लेट स्क्रू चॅनलाची सुरक्षीत बोरींग, प्लेट अपोझिशन, सोंपें कंटूरिंग.

टिप: सुरवातीच्या प्रक्रियेखातीर चड करून हाडांचो कलम करपाची गरज नासता; अंतर्गत स्थिरीकरणा उपरांत प्लेट व्यापून दवरपाखातीर आनी संसर्ग जावचो न्हय म्हूण स्नायुकोशिक थर फावो त्या प्रमाणांत शिंवरप म्हत्वाचें आसता.

मज्जातंतूंतल्यान निश्चीत करप

सद्याच्या मज्जातंतूंत स्थिरीकरण उपकरणांत किर्श्नर पिन, रॉकवूड पिन, हॅगी पिन, टायटॅनियम लवचीक मज्जातंतूभितर पिन, पोकळ स्क्रू आनी लवचीक लॉकिंग इंट्रामेडुलर खिळे; देखीक- टायटॅनियम लवचीक खिळे स्थिर लॉकिंग करपाक मेळनात, लांबाय आनी घुंवपाचेर नियंत्रण दवरपाक मेळना आनी कुडकुडिल्ल्या भग्नावस्थेखातीर वापरल्यार दुय्यम ल्हानपण येवंक शकता. मज्जातंतूंतल्यान खिळे मारपाचें तंत्र फकत साद्या, आडव्या वा तिरप्या हंसली भग्नावस्थेचेरच लागू करूं येता.

फायदे

ल्हान चीर, चड सौंदर्य, मृदु ऊतकांची पट्टी उणी, अंतःजीव भायर सरपाचो धोको उणो आनी खवड तयार जावपाक लागपी स्थिरताय.

वायटपणां

प्रवेश बिंदूचेर कातीची चिडचिड वा दोश.

टिप:हंसाच्या मोडणाचें बंद उणें करप केन्ना केन्नाय कठीण आसता आनी शस्त्रक्रिया युक्ती करतना संचालकाच्या हाताक किरणोत्सर्गाचो चड संपर्क येवप टाळटात.

उण्यांत उणें आक्रमक प्लेट स्थिरीकरण

उक्त्या प्लेट स्थिरीकरण वा मज्जातंतूभितर स्थिरीकरण हांचे वायटपण टाळून हंसलीच्या उण्यांत उण्या आक्रमक प्लेट अस्थीसंश्लेशणाक लागून चड जैव यांत्रिक बळगें मेळटा अशें मानतात.

शस्त्रक्रिया वेळार 3.5 प्रणालीची एलसीपी हनुर्धराच्या फुडल्या भागांत, चड करून हनुर्धराच्या फुडल्या भागांत दवरल्यार भलायकेन बऱ्या हनुर्धेचो संदर्भ मेळटा, जाका लागून प्लेटीक आदींच आकार दिवप आनी चड लांब स्क्रू रंध्र मेळोवप सोंपें जाता.

उण्यांत उण्या आक्रमक प्लेट अस्थीसंश्लेशणाचो सुरवातीचो उपेग सुप्रॅक्लाव्हिकुलर तंत्रिका जखम, तारांच्या जोड्यांचो सारको संरेखण वा ल्हान जावप आनी कार्याचेर परिणाम करपी प्लेट वांकप वा मोडप हांचेकडेन संबंदीत आसूं येता.

हनुर्धराच्या बाजूच्या तोंकाच्या भग्नावस्थेचें प्लेट स्थिरीकरण

प्लेट इम्प्लांटांची निवड बाजूच्या हाडाच्या ब्लॉकाच्या आकाराचेर आदारून आसता. बाजूच्या हाडाच्या ब्लॉकाखातीर उण्यांत उणे ३ बायकॉर्टिकल स्क्रू जाय पडटात. आदर्श रितीन तिरपे भग्नावस्थेखातीर ताण स्क्रू वापरचे. हाडांचो ब्लॉक स्थिर करपाक चड ल्हान आसल्यार हनुमत्पादक हुक प्लेट वापरूं येता.

अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर सांध्याच्या विस्थापनाचेर उपचार

अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर सांध्यांचो जखम स्कॅपुलर करड्याच्या जखमांत 12% जखम जाता आनी चड करून भरिल्ल्या संपर्क खेळगड्यांक जाता.

सगळ्यांत चड वापरांत आशिल्ली माचयेची पद्दत म्हळ्यार रॉकवूड माचयेची पद्दत. पयलो प्रकार म्हळ्यार अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर स्नायुबंधांतलो मोडण आनी रोस्ट्रोक्लेव्हिकुलर स्नायुबंध अखंड आसता; दुसरो प्रकार म्हळ्यार अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर स्नायुबंधाचें फाडप आनी रोस्ट्रोक्लाव्हिकुलर स्नायुबंध अखंड आसता; तिसरो प्रकार म्हळ्यार अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर स्नायुबंध आनी रोस्ट्रोक्लेव्हिकुलर स्नायुबंध ह्या दोनूय प्रकारांचें फाडप; चवथो प्रकार म्हळ्यार ट्रॅपेझियसाक फांशी दिवन भायल्या हनुर्धराचें फाटल्यान विस्थापन; पंचम प्रकार म्हळ्यार अॅक्रोमायोक्लेव्हिकुलर सांधे आनी रोस्ट्रोक्लेव्हिकुलर स्नायुबंध ह्या दोनूय प्रकारांचें पुरायपणान फाडप आसून तातूंत सांध्याचें शंबर टक्क्यांपरस चड विस्थापन जाता; आनी सव्या प्रकाराची जखम खूब उणी आसता, भायले हंसपेशी रोस्ट्रल प्रक्रिया सकयल सकयल स्थलांतरीत जातात.

पयल्या आनी दुसऱ्या प्रकारच्या जखमींखातीर कँटीलीव्हर गोफणीन अल्पकाळ ब्रेकिंग करून पुरातनवादी उपचार करपाची शिफारस करतात. तिसऱ्या प्रकारच्या जखमेचें वेवस्थापन वादग्रस्त आसा, कांय साहित्यांतल्यान सक्रिय तरणाट्या प्रौढांक पुरातनवादी उपचार करपाची गरज आसा अशें दिसून येता. दिसपाक वेगवेगळ्या प्रमाणांत विकृतताय आसूं येता तरी कार्यक्षमताय बरी आसता. चवथो - सव्या प्रकाराच्यो जखम चड खर आसतात आनी शस्त्रक्रिया करून हस्तक्षेप करपाची शिफारस करतात.

सद्या चड करून वापरांत आशिल्लीं शस्त्रक्रिया पद्दत अशीं: बॉसवर्थ रोस्ट्रल लॉकिंग स्क्रू तंत्र आसून तातूंत स्नायुबंधाची एक टप्पो दुरुस्ती वा दुरुस्ती जायना;, हनुर्धर हुक प्लेट स्थिर करप, हंसरी भग्नावस्थेच्या बाजूच्या तोंकासारकें; आर्थ्रोस्कोप वा ल्हान चीरांतल्यान टाइटरोपाची टॅब प्लेट स्थिर करप वा एंकर पिन करप शिंवर; आनी रोस्ट्रल लॉकिंग लिगामेंट शिंवर वा प्रबलीत निलंबन, रोस्ट्रल एमिनन्स आनी हनुमत्पाद हांचेमदीं कृत्रीम पदार्थ वा स्नायू आसता.

खंयचें शस्त्रक्रिया तंत्र चड फायदेशीर आसा हें स्पश्ट ना आनी रिसर्फेसिंगाचें कांय प्रमाणांत लुकसाण जावं येता तरी ह्या सगळ्या तंत्रांची निमाणी कार्यक्षमताय समाधानकारक आसा.

मध्यवर्ती शेवटाक हंसली भग्नावस्थेचेर आनी उरोस्थिकोशिकेच्या सांध्याच्या विस्थापनाचेर उपचार

हे जखमी तुळेन दुर्मिळ आसतात आनी परतून पुराव्याचेर आदारिल्ल्या वैजकीचेर आदारिल्ल्या उपचार मार्गदर्शक तत्वांचो उणाव आसा.

Medial clavicle fractures are often extra-articular fractures with insignificant displacement and can be treated conservatively. हनुर्धराच्या मध्यवर्ती तोंकाचो एपिफिसिस सादारणपणान २३-२५ वर्सां पिरायेचेर बंद जाता आनी तो कुडींत बंद जावपी निमाणो एपिफिसिस आसता. देखून जायत्यो मध्यवर्ती जखम प्रत्यक्षांत सॉल्टर-हॅरिस प्रकार I वा II च्या एपिफिसियल प्लेट फ्रॅक्चर आसतात. परंपरीक क्ष-किरणांचें निदान करप कठीण आसता, ताचो फायदो म्हळ्यार 40° तकली तिल्ट रेडिओग्राफ आनी भलायकेन बऱ्या वटेनची तुळा केल्यार हनुर्धराच्या मध्यवर्ती तोंकाचें विस्थापन दिसून येता आनी सीटी वरवीं सगळ्यांत बरी निदानात्मक प्रतिमा मेळटा.

फुडें विस्थापीत जाल्ले भग्नावस्थेचे वा विस्थापन चड करून बंद करून परतून सुवातेर दवरूं येतात, पूण चड करून परतून स्थलांतरीत जावपाखातीर अस्थीर आनी लोबोटोमायझ जातात. खर विस्थापन वा विस्थापन जाल्यार उपशामक जतनाय घेवपाची शिफारस करतात कारण ताका लागून चड करून कार्यक्षमताय इबाडना. फाटल्यान हंसलीच्या मध्यवर्ती तोंकाक विस्थापन जाल्यार क्वचितच वयल्या मध्यस्थींत जखम जाता, तातूंत रगतपेशींची जखम वा श्वासनलिका आडखळ लेगीत आनी वायुमार्ग संपीडन हांचो आस्पाव जाता. जंय मध्यवर्ती कुडको चड ल्हान आसता थंय विस्थापन आनी भग्नावस्थेखातीर प्लेटी उरोस्थेक स्थिर करपाखातीर सांध्याचेर पुल करूं येतात.

हेर स्थिरीकरण पद्दती

देखीक- स्टँटान भायलें स्थिरीकरण, हंसरी प्लेटीवरवीं भायलें स्थिरीकरण आदी.

शस्त्रक्रिया उपरांतचें वेवस्थापन

वयलो हात गोफणांत स्थिर करचो आनी खांद्याच्या पेंडुलमाचें प्रशिक्षण रोखडेंच सुरू करचें. २ सप्तकां उपरांत दुयेंतीक फालोअप करून जखम तपासून क्ष-किरणांचो नियाळ घेवचो, जाल्यार अग्रभुजाचो गोफण काडून सांध्यांचो अनिर्बंध हालचालीचें प्रशिक्षण सुरू करूं येता, पूण दुयेंतीक पिडिल्ल्या अवयवा वांगडा वजन उखलचें न्हय अशें सांगचें. शस्त्रक्रिया उपरांत 6 सप्तकांनी हाडां बरे जावपाचीं लक्षणां दिसल्यार बळगें प्रशिक्षण सुरू करूं येता. शस्त्रक्रिया केल्या उपरांत 3 म्हयने संपर्क खेळ वा चडांत चड खेळ टाळचे, जो मेरेन मोडण पुरायपणान बरे जाय.

गुंतागुंत.

सुरवातीचीं गुंतागुंतां

शस्त्रक्रिया उपरांत जखमेची लागण ४.८% परस चड केशींनी जावंक शकता;

उपक्लेव्हियन वाठारांत सुन्न जावप ही सगळ्यांत चड प्रमाणांतली गुंतागुंत आसून, ही लक्षण आशिल्ल्या ८३% दुयेंतींचेर सैमीक इतिहासाचो अभ्यास करतात, जें काळाप्रमाण उणें जाता आनी ताका लागून म्हत्वाचें विकृतताय निर्माण जायना, जरी शस्त्रक्रिया उपरांत २ वर्सांमेरेन ती तिगून उरूंक शकता;

अंतःजीव भायर सरप आनी कातीची हालचाल, बरी मोव ऊतक आच्छादन नासतना खंडीत प्लेटी वा खिळ्यांची शेंपडी वापरप सादारणपणान जाता;

रि-फ्रॅक्चर, जें शस्त्रक्रिया आनी रुढीवादी उपचारा उपरांत जावंक शकता; शस्त्रक्रिया उपरांत परतून जखमी जाल्ल्यान अंतःकृत्रिम आंग वांकप वा मोडप वा अंतःकृत्रिम आंगाच्या भोंवतणीं मोडण येवंक शकता;

नॉनयुनियन, पुरातनवादी उपचारावांगडा १५% नॉनयुनियन दर आनी पुरायपणान स्थलांतरीत जाल्ल्या डायफिसीयल फ्रॅक्चराचेर शस्त्रक्रिया उपचारावांगडा २% नॉनयुनियन दर; मोडणाचें पुरायपणान विस्थापन, २ सेंमी.परस चड ल्हान जावप, धूम्रपान, पिराय वाडप, चड उर्जेची जखम, परतून मोडण (यांत्रिक अस्थिरताय), आडखळ करपी डायफिसीयल विस्थापन, हाडांचो दर्जो उणो जावप आनी हाडांचो चडसो नुकसान जावप.

उशीराक जावपी गुंतागुंत

अॅक्रोमायोक्लेव्हिक्युलर सांध्याचो अस्थिसंधिवात चड करून आर्टिकुलर फ्रॅक्चर (एडिनबर्ग प्रकार ३ बी२) जाल्यार जाता; लक्षणां आनी रुढीवादी उपचार निष्प्रभावी आसतना आर्थ्रोस्कोपीक वा उक्त्या शस्त्रक्रियावरवीं भायलो हंसरी कापून उडोवंक मेळटा;

विकृतताय बरे जावप, जें सगळ्या पुरातनवादी उपचार केल्ल्या विस्थापीत भग्नावस्थेंत वेगवेगळ्या प्रमाणांत जाता; भायल्या फ्रॅक्चर ब्लॉकाच्या घुंवपावांगडाच स्कॅपुलर कमरटी ल्हान जाल्ल्यान खांद्याची निमाणी तांक आनी सहनशक्ती उणी जावंक शकता, खास करून खांद्याच्या अपहरणांत; वक्षस्थलाचो निर्गम आकुंचन जाल्ल्यान ब्रॅकियल प्लेक्सस संपीडनाचीं लक्षणां दिसूं येतात; आनी स्कॅपुलोथॉरॅसिक वण्टीच्या सांध्यांचो विसंगत जाल्ल्यान स्कॅपुलाचें अग्रभाग वांकून खांद्याक दुखप आनी स्नायुवेदना निर्माण जावंक शकता, जर लक्षणां विकृततायेपसून आसात हें स्पश्ट दिसलें जाल्यार बरे जातकच अस्थीविच्छेदन दुरुस्ती आनी प्लेट स्थिर करप शक्य जाता.

पूर्वानुमान आनी परिणाम

युरोपांतल्या एका संबंदीत अभ्यासांत स्थलांतरीत मध्यकलेविकुलर फ्रॅक्चराचेर शस्त्रक्रिया उपचार प्रभावी आशिल्ल्याचें सांगलां आनी ताच्या मेटा-विश्लेशणावरवीं शस्त्रक्रिया करपाची तुळा पुरातनवादी उपचाराकडेन केल्यार शस्त्रक्रिया गटांत शस्त्रक्रिया गटांत रुढीवादी उपचार केल्ल्या गटापरस खूब उणी आशिल्ल्याचें दिसून आयलें; तेभायर शस्त्रक्रिया गटान सुरवेकच वेदना उणी जाल्ली आनी कॉन्स्टंट आनी डॅश कार्यात्मक गूणांत सुदारणा चड दिसून आयली.

सारांश सांगात

चडशे हंसाचे मोडण प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष हिंसाचाराक लागून जातात आनी उपचाराचे रुढ वा शस्त्रक्रिया उपचार अशें वर्गीकरण करूं येता. उपचाराचे नदरेन चडशा हंसली मोडणाचेर म्हत्वाचें विस्थापन नाशिल्ल्यान जरी पुरातनवादी उपचार करूं येतात तरी म्हत्वाचें विस्थापन आशिल्ल्या भग्नावस्थेचेर शस्त्रक्रिया उपचाराचो पर्याय वादग्रस्त आसा. विस्थापीत हंसली मोडणाखातीर शस्त्रक्रिया उपचारांत हाडां बरे जावपाचें प्रमाण आनी सुरवेच्या काळांत कार्यात्मक परिणाम रुढीवादी उपचारापरस चड आसतात.

संदर्भ आसात

[1] पोस्टॅचिनी एफ, गुमिना एस, डी सांतिस पी, आल्बो एफ. जे शोल्डर एल्बो सर्ग 2002; 11:452 अशें म्हण्टात.

[2] एइफ, एमपी, हॅच, इ. हंसरी आनी स्कॅपुला मोडप. इन: फ्रॅक्चर मॅनेजमेंट फॉर प्रायमरी केअर, 2 वी संस्करण, डब्ल्यूबी सॉंडर्स, फिलाडेल्फिया 2002. पृ.198.

[3] रॉबिन्सन सी.एम. प्रौढांत हंसली मोडप. रोगजंतूशास्त्र आनी वर्गीकरण. जे बोन जोइंट सर्ग ब्र 1998; ८०:४७६ हें नांव.

[4] नीर सीएस 2 वी. हनुर्धराच्या भायल्या तिसऱ्या भागाचे मोडण. क्लिन ऑर्थोप रिलेट रेस 1968; ५८:४३ अशें म्हण्टात.

[5] अँडरसन के, जेन्सन पीओ, लॉरित्झेन जे. आकृती-आठ पट्टी विरुद्ध सादी गोफण. एक्टा ऑर्थोप स्कॅंड 1987; ५८:७१ अशें म्हण्टात.

[6] एर्सन ए, अटालर एसी, बिरिसिक एफ, इ. मध्यशाफ्ट क्लॅव्हिकुलर फ्रॅक्चर खातीर साद्या भुजाच्या गोफणाची आनी आठ हंसली पट्टेची आकृती तुळा: एक यादीक नियंत्रीत अभ्यास. हाडांचो सांदो जे 2015; 97-बी: 1562 हें नांव.