ক্লেভিকল ফ্ৰেক্টৰৰ নিদান আৰু চিকিৎসা

পাতনি

ক্লেভিকল ভাঙন তুলনামূলকভাৱে সাধাৰণ আৰু সাধাৰণতে কান্ধৰ অঞ্চলত প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষ আঘাতৰ ফলত হয়। ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কৰা অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ক্লেভিকেল হাড়ভঙাৰ ননইউনিয়ন হাৰ ১%তকৈ কম, আৰু ৰক্ষণশীল চিকিৎসাৰ ফলত ৰোগীৰ সন্তুষ্টি অধিক হয়; শেহতীয়াকৈ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ বিকাশৰ লগে লগে অস্ত্ৰোপচাৰ চিকিৎসাই উল্লেখযোগ্য ফলপ্ৰসূতা লাভ কৰিছে; সেয়েহে জৰুৰীকালীন বিভাগ বা সাধাৰণ বহিঃৰোগীৰ ক্লিনিকত কাম কৰা চিকিৎসকসকলে এই আঘাতৰ সাধাৰণ প্ৰকাশ আৰু জটিলতা আৰু ইয়াৰ মৌলিক ব্যৱস্থাপনাৰ সৈতে পৰিচিত হ’ব লাগে।

মহামাৰী বিজ্ঞান

ক্লেভিকল ভাঙন সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক ভাঙনৰ ২.৬%-৫% [1,2]। ইউৰোপীয় অধ্যয়নত একেৰাহে ১০০০ টা ক্লেভিকেল হাড়ভঙাৰ ক্ষেত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল [3,4] যে ৬৬%তকৈ অধিক ক্লেভিকল ভাঙন ক্লেভিকলৰ মাজৰ ১/৩ অংশত, প্ৰায় ২৫% পাৰ্শ্বীয় ১/৩ ভাঙন আৰু ৩% মধ্যৱৰ্তী ১/৩ ভাঙন। ক্লেভিকল হাড়ভঙাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱে বাইম’ডাল বিতৰণ দেখুৱাইছিল, যিটো মূলতঃ ৩০ বছৰৰ তলৰ পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত দেখা গৈছিল, তাৰ পিছত ৭০ বছৰৰ ওপৰৰ পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত দেখা গৈছিল।

ক্লিনিকেল এনাটমী

মানুহৰ কংকালৰ আটাইতকৈ আগতীয়াকৈ অস্থিকৰণ আৰম্ভ হোৱাটো হ’ল ক্লেভিকল, যিটো ওপৰৰ বাহু আৰু ডালৰ মাজৰ একমাত্ৰ হাড়ৰ সংযোগ, যিটোৱে এক্ৰ’মিয়ন, এক্ৰ’মাইঅ’ক্লেভিকুলাৰ (AC) গাঁঠিৰ সৈতে দূৰৈত আৰু ষ্টেৰনাম, ষ্টেৰনোক্লেভিকুলাৰ (SC) গাঁঠিৰ সৈতে প্ৰক্সিমেলিভাৱে সংযুক্ত হয়। এই গাঁঠিবোৰক এটিপিকেল চাইন’ভিয়াল গাঁঠি বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াত হাইলাইন কাৰ্টিলেজৰ পৰিৱৰ্তে ফাইব্ৰ’কাৰ্টিলেজৰ ৰেখা থাকে। ক্লেভিকলটো এক্ৰ’মাইঅ’ক্লেভিকুলাৰ আৰু ৰষ্ট্ৰ’ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ দ্বাৰা স্কেপুলাৰ লগত লংঘন কৰা হয় আৰু ষ্টেৰন’ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ দ্বাৰা ষ্টেৰনামৰ লগত সংযুক্ত হয়।

ক্লেভিকল 'S' আকৃতিৰ। প্ৰক্সিমেল হাফ-আৰ্ক আগফালে প্ৰক্ষেপিত হয়, যাৰ ফলত ওপৰৰ অংশৰ নিউৰ’ভেছকুলাৰ বাণ্ডিলৰ বাবে ঠাই থাকে। চাপৰ দূৰৱৰ্তী অৰ্ধেক অংশ পিছলৈ (অৱতল) প্ৰক্ষেপিত হয় আৰু তাৰ পিছত স্কেপুলাৰ সৈতে যোগ হয় (ৰোষ্ট্ৰেল প্ৰক্ৰিয়া আৰু এক্ৰ'মিয়ন)। সাধাৰণতে ক্লেভিকলৰ ভাঙন দুটা চাপৰ সংযোগস্থলত (মধ্য চাপ) হয়, সম্ভৱতঃ এই অঞ্চলত ওচৰৰ হাড়ৰ লগত সংলগ্ন লিগামেণ্টৰ অভাৱৰ বাবে আৰু ই ক্লেভিকলৰ আটাইতকৈ দুৰ্বল অংশ হোৱাৰ বাবে। যেতিয়া ক্লেভিকলৰ ভাঙন স্থানান্তৰিত হয়, তেতিয়া প্ৰক্সিমেল খণ্ডটো প্ৰায় সদায় ষ্টেৰনোক্লিড'মাষ্ট'ইড পেশীৰ দ্বাৰা ওপৰলৈ (cephalad) টানি (ক্লেভিকলৰ প্ৰক্সিমেল মূৰৰ সৈতে সংযুক্ত) আৰু দূৰৱৰ্তী অংশটো ওপৰৰ বাহুৰ ওজনৰ দ্বাৰা তললৈ (caudad) স্থানান্তৰিত হয় আৰু ক্লেভিকল 'চুটি' হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে (অৰ্থাৎ, ভাঙনৰ মূৰবোৰে ইটোৱে সিটোক ছেদ কৰে), প্ৰধানকৈ ছাবস্কেপুলাৰিছ আৰু পেক্টৰেলিছ মেজৰৰ সংকোচনৰ বাবে (যিটোৱে ওপৰৰ বাহুটোক আভ্যন্তৰীণভাৱে ঘূৰায়)। ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে ছাবস্কেপুলাৰিছ আৰু পেক্টৰেলিছ মেজৰ পেশীৰ সংকোচন (যিবোৰে আভ্যন্তৰীণভাৱে ওপৰৰ বাহুটোক ঘূৰাই বুকুৰ ফালে টানি আনে)।

বৈশিষ্ট্যসমূহ

ক্লেভিকল ফ্ৰেক্টৰ চিকিৎসাৰ লক্ষ্য হ’ল বিষ কম কৰা আৰু গাঁঠিৰ কাৰ্য্যক্ষমতা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা। ক্লেভিকলৰ বেছিভাগ ভাঙনৰ চিকিৎসা এতিয়াও প্ৰধানকৈ ৰক্ষণশীলভাৱে কৰা হয় (সাধাৰণতে ১৫ মিলিমিটাৰতকৈ বেছি চুটি নহয়); ৰক্ষণশীল চিকিৎসা যেনে ফিগাৰ অৱ আঠ বেণ্ডেজ, আগবাহুৰ স্লিং, ছেয়াৰ বেণ্ডেজ, ভেলপ' ইম'বিলাইজেচন ছুট, আৰু ইম'বিলাইজেচন। তীব্ৰ পৰ্যায়ত ছাচপেনচন ইম’বিলাইজেচন কৰা হয়, আৰু সাধাৰণতে হাড়ভঙাৰ ২-৬ সপ্তাহৰ পিছত যেতিয়া বিষ নাইকিয়া হয় তেতিয়া গতিৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু শক্তিৰ ব্যায়াম প্ৰাৰম্ভিক পৰিসৰ কৰা হয়। ফিগাৰ অৱ ৮ বেণ্ডেজ ব্যৱহাৰ কৰাটো বাঞ্ছনীয় নহয় কাৰণ ইয়াৰ ফলত এক্সিলাৰী চাপৰ ঘা আৰু হাড়ভঙাৰ অধিক অসংলগ্ন হ'ব পাৰে [5,6]।

ইতিহাস আৰু শাৰীৰিক পৰীক্ষা

পতনৰ পিছত কান্ধত প্ৰত্যক্ষ আঘাতৰ ফলত ক্লেভিকল ভাঙন হয় আৰু সাধাৰণতে বাহিৰৰ খেলত ডেকা আৰু বৃদ্ধৰ অজানিতে পৰিলে দেখা যায়। আঘাতৰ ব্যৱস্থাটো নিৰ্ধাৰণ কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। উচ্চ শক্তিৰ আঘাত মূৰ আৰু বুকুৰ আঘাতৰ সৈতে মিলিব পাৰে, আনহাতে সৰু সৰু আঘাতৰ ফলত হোৱা হাড়ভঙা ৰোগজনিত হ’ব পাৰে। বিক্ষিপ্ততাৰ আঘাতৰ বাবে আগতীয়াকৈ আৰম্ভ কৰা আৰু স্কেপুলাৰ বুকুৰ বেৰ পৃথক কৰা, স্নায়ুজনিত আৰু ৰক্তবাহী নলীৰ আঘাত সাৱধানে বাদ দিয়াৰ প্ৰয়োজন হয়। ক্লিনিকেলভাৱে হাড়ভঙা ঠাইত ফুলা আৰু একাইম’ছিছ হয়, ইয়াৰ লগত বিকৃতি আৰু কোমলতাও থাকে। জেক আপৰ বাবে কোমল কলাবোৰৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিব লাগে, যাৰ ফলত ছালৰ নেক্ৰচিছ আৰু আলচাৰ হ’ব পাৰে।

ইমেজিং

বেছিভাগ ভাঙন সৰল এণ্টেৰ’পষ্টেৰিয়াৰ ৰেডিঅ’গ্ৰাফৰ দ্বাৰা নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। ২০° হেড টিল্ট ৰেডিঅ’গ্ৰাফে ওপৰত ওপৰকৈ লগা থ’ৰেচিক কেভিটিৰ প্ৰভাৱ নাইকিয়া কৰে। ৰোগীক আত্মসহায়ক অৱস্থাত ৰেডিঅ’গ্ৰাফী কৰি ল’ব লাগে যাতে হাড়ভঙাৰ স্থানচ্যুতি ভালদৰে দেখা যায়। ৰেডিঅ'গ্ৰাফৰ বাবে ওজন বহন কৰাটো দূৰৱৰ্তী ক্লেভিকল বা এক্ৰ'মাইঅ'ক্লেভিকুলাৰ জয়েন্টৰ আঘাতত ৰোষ্ট্ৰেল ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ অখণ্ডতা মূল্যায়ন কৰাত সহায়ক। বুকুৰ ৰেডিঅ’গ্ৰাফ লোৱাটোৱে ইয়াৰ লগত জড়িত থ’ৰেচিক আঘাত নুই কৰাত সহায় কৰে, আৰু ইয়াক কনট্ৰালেটাৰেল ক্লেভিকলৰ সৈতে তুলনা কৰি চুটি হোৱাৰ মূল্যায়ন কৰিব পাৰি, লগতে স্কেপুল’থ’ৰেচিক বেৰৰ পৃথকীকৰণ নুই কৰিব পাৰি।

প্ৰকাৰসমূহ

AO/OTA ফ্ৰেক্টৰ ডিচলকেচন টাইপিং: ক্লেভিকল ফ্ৰেক্টৰ ক'ড ১৫ তিনিটা স্থানেৰে গঠিত: ১৫.১ প্ৰক্সিমেল (মধ্যৱৰ্তী), ১৫.২ ডায়েফিচিছ আৰু ১৫.৩ ডিষ্টেল (পাৰ্শ্বীয়)। প্ৰক্সিমেল (মধ্যৱৰ্তী) আৰু দূৰৱৰ্তী (পাৰ্শ্বীয়) ভাঙনক টাইপ এ (এক্সট্ৰা-আৰ্টিকুলাৰ), টাইপ বি (আংশিকভাৱে ইন্ট্ৰা-আৰ্টিকুলাৰ), আৰু টাইপ চি (সম্পূৰ্ণভাৱে ইন্ট্ৰা-আৰ্টিকুলাৰ) হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়। ট্ৰাংক ফ্ৰেক্টৰক টাইপ এ (সৰল), টাইপ বি (ৱেজ), আৰু টাইপ চি (কমিনুটেড) হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়। হাড়ভঙা আৰু ডিচলকেচনৰ AO/OTA শ্ৰেণীবিভাজনে হাড়ভঙাৰ বিচ্যুতিৰ মাত্ৰা লক্ষ্য নকৰে, আৰু বৰ্তমান ক্লেভিকল হাড়ভঙাৰ চিকিৎসা আৰু পূৰ্বাভাস নিৰ্ণয় কৰাত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ সীমিত।

অলমেন টাইপিং ভাঙনৰ অৱস্থানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় (I: মধ্যৱৰ্তী, কেডেণ্ট ১/৩, II: পাৰ্শ্বীয় ১/৩, III: মধ্যৱৰ্তী ১/৩) (চিত্ৰ ৭.২.১)।

ক্ৰেগে অলমেনৰ ভিত্তিত এই শ্ৰেণীবিভাজন পুনৰ পৰিশোধন কৰিলে, মই ক্লেভিকলৰ মাজৰ ১/৩ অংশ; দ্বিতীয় প্ৰকাৰ হ'ল ক্লেভিকলৰ বাহিৰৰ ১/৩ অংশ, যিটো তাৰ পিছত হাড়ভঙাৰ বিচ্যুতি আৰু ৰোষ্ট্ৰেল ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৫টা প্ৰকাৰত ভাগ কৰা হয়; আৰু তৃতীয় প্ৰকাৰ হ'ল ক্লেভিকলৰ ভিতৰৰ ১/৩ অংশৰ ভাঙন, যিটো হাড়ভঙাৰ বিচ্যুতিৰ মাত্ৰা আৰু ভাঙনটো ইন্ট্ৰা-আৰ্টিকুলাৰ আছিল নে নাই তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৫ প্ৰকাৰত ভাগ কৰা হৈছিল।

নীৰে পাৰ্শ্বীয় ১/৩ ভাঙনৰ টাইপিঙে ৰষ্ট্ৰেল-ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে: টাইপ I ৰষ্ট্ৰেল-ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ দূৰৈত দেখা যায়, মধ্যৱৰ্তী ভাঙন ব্লকটো উচ্চতৰভাৱে স্থানান্তৰিত হয়; দ্বিতীয় প্ৰকাৰত ৰোষ্ট্ৰেল-ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট জড়িত হৈ থাকে আৰু ফলত মধ্যৱৰ্তী ভাঙন ব্লকটো উচ্চতৰভাৱে স্থানান্তৰিত হয়; আৰু তৃতীয় প্ৰকাৰ এক্ৰ'মাইঅ'ক্লেভিকুলাৰ জয়েন্টলৈকে বিস্তৃত হয় আৰু ৰোষ্ট্ৰেল-ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট অক্ষত অৱস্থাত থাকে।

এডিনবাৰ্গ টাইপিং হৈছে ডাইফিচিছৰ ভাঙন বিচ্যুতি আৰু কমিনুচনৰ মাত্ৰা অনুসৰি শ্ৰেণীবিভাজনৰ ব্যৱস্থা।১ প্ৰকাৰ ১ ভাঙনত মধ্যম অংশ, ২ প্ৰকাৰ ডায়েফিচিছ ভাঙন আৰু ৩য় প্ৰকাৰ পাৰ্শ্বীয় শেষৰ ভাঙন। ডায়েফিচিছৰ ভাঙনসমূহক ভাঙন খণ্ডসমূহৰ মাজত কৰ্টিকেল সংস্পৰ্শৰ উপস্থিতি বা অনুপস্থিতি অনুসৰি A আৰু B প্ৰকাৰত ভাগ কৰা হয় ভাঙনত ডায়েফিছিছৰ মধ্যম অংশ আৰু ৩য় প্ৰকাৰ ডায়েফিচিছৰ পাৰ্শ্বীয় মূৰ। কাষৰীয়া গাঁঠিটো জড়িত নে নহয় সেই অনুসৰি মধ্য আৰু পাৰ্শ্বীয় শেষৰ ভাঙনক উপগোট ১ আৰু ২ ত বিভক্ত কৰা হয়।

একেদৰে ৰকউড টাইপিং, জেগাৰ টাইপিং, ব্ৰেইটনাৰ টাইপিং আদিও আছে।

অস্ত্ৰোপচাৰৰ ইংগিত

নিৰ্দিষ্ট ভাঙন

১, মুকলি ভাঙন; 

২, বিচ্যুতি >২ চে.মি.; 

৩, চুটি হোৱা >২ চে.মি.; 

৪, ভাঙন খণ্ডৰ ক্ষতি (>৩); 

৫, বহু খণ্ডৰ ভাঙন; 

৬, কোমল কলাৰ আঘাতৰ সৈতে অন্তৰ্নিহিত মুকলি ভাঙন; 

৭, উল্লেখযোগ্য বিকৃতি (বিচ্যুতি আৰু চুটি হোৱা); 

৮, স্কেফ’ইড আঘাত।

যৌগিক আঘাত

১, সংযুক্ত ইপ্সিলেটেৰেল ওপৰৰ অংশৰ আঘাত;

২, ভাসমান কান্ধত আঘাত;

৩, একাধিক আঘাত;

৪, নিউৰ’ভাস্কুলাৰ আঘাতৰ সৈতে সংযুক্ত ভাঙন;

৫, বুকুৰ বেৰৰ বিকৃতিৰ সৈতে সংযুক্ত ইপ্সিলেটেৰেল একাধিক পাঁজৰৰ ভাঙন;

৬, ক্লেভিকল চুটি হৈ পাখিযুক্ত কান্ধ গঠন হয়;

৭, দ্বিপাক্ষিক ক্লেভিকল ভাঙন।

ৰোগীৰ কাৰক

১, একাধিক আঘাতপ্ৰাপ্ত ৰোগীৰ আগতীয়াকৈ ওপৰৰ অংশৰ ওজন বহন কৰাৰ প্ৰয়োজন হয়;

২, দ্ৰুতগতিত কাৰ্য্যক্ষমতালৈ ঘূৰি অহাৰ প্ৰয়োজন হোৱা ৰোগী (যেনে, অভিজাত আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক খেল)।

অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়

অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে নিৰপেক্ষ ইংগিত থাকিলে পলম নকৰাকৈ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব লাগে।

আপেক্ষিক ইংগিতত ২-৩ সপ্তাহৰ পিছত অস্ত্ৰোপচাৰত পলম হ’লে হাড়ভঙা হ্ৰাসৰ অসুবিধা বৃদ্ধি পাব পাৰে, বিশেষকৈ ছালৰ মাজেৰে বন্ধ হ্ৰাস আভ্যন্তৰীণ স্থিৰকৰণৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলোৱাৰ সময়ত।

অস্ত্ৰোপচাৰৰ সুবিধা

ৰোগীক বিচ চেয়াৰ পজিচন বা চেমি ছিটিং পজিচনত ৰখা হয়। অস্ত্ৰোপচাৰৰ সহজতাৰ বাবে ক্লেভিকল ওপৰলৈ তুলিবলৈ আক্ৰান্ত কান্ধটোৰ তলত পেডিং কৰা হয় আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত সংগঠিত হ’ব পৰাকৈ বাহুটো টাৱেল লগোৱা হয়। ক্লেভিকলৰ দীঘল অক্ষৰ কাষেৰে অনুপ্ৰস্থ ছিদ্ৰ বা লেংগাৰ আৰ্হিৰ সমান্তৰালভাৱে চেবাৰ ছিদ্ৰ বাছি ল’ব পাৰি।

টোকা: ট্ৰেন্সভাৰ্ছ ছিদ্ৰে অধিক প্ৰসাৰণ প্ৰদান কৰে, আনহাতে দীৰ্ঘায়িত ছিদ্ৰে সুপ্ৰাক্লেভিকুলাৰ নাৰ্ভৰ আঘাতৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস কৰে আৰু নান্দনিকভাৱে অধিক আনন্দদায়ক।

আভ্যন্তৰীণ স্থিৰতা

৩.৫ ক্লেভিকলৰ ভাঙন ঠিক কৰিবলৈ পদ্ধতিগত সংকোচন প্লেট, পুনৰ্গঠন প্লেট বা প্লাষ্টিকৰ এলচিপি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। প্লেটবোৰ ক্লেভিকলৰ ওপৰত বা আগফালে মসৃণভাৱে ৰখা হয়। প্লেটবোৰ জৈৱযান্ত্ৰিক আঘাতত উচ্চভাৱে স্থাপন কৰিলে অধিক শক্তিশালী হয়, বিশেষকৈ যদি তলত ছিন্নভিন্ন ভাঙন থাকে, আৰু ইয়াক কল্পনা কৰাটো সহজ। স্ক্ৰুবোৰ বাইকৰ্টিকেল ফিক্সেচন কৰাটো প্ৰয়োজনীয়, আৰু ফুটাবোৰ অতি সাৱধানে ড্ৰিল কৰিব লাগে, কাৰণ তলৰ স্নায়ু আৰু ৰক্তবাহী নলীবোৰত আঘাত পোৱাৰ আশংকা থাকে। সুবিধা: আগফালৰ প্লেট স্ক্ৰু চেনেলৰ নিৰাপদ ড্ৰিলিং, প্লেট এপ'জিচন, সহজ কনট্যুৰিং।

বি:দ্ৰ: প্ৰাৰম্ভিক পদ্ধতিৰ বাবে সাধাৰণতে হাড়ৰ গ্ৰাফ্টিংৰ প্ৰয়োজন নহয়; আভ্যন্তৰীণ ফিক্সেচনৰ পিছত প্লেটখন ঢাকিবলৈ আৰু সংক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ মাইঅ'ফেচিয়েল স্তৰটোক পৰ্যাপ্তভাৱে চিলাই কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

ইন্ট্ৰামেডুলাৰী ফিক্সেচন

বৰ্তমানৰ ইন্ট্ৰামেডুলাৰী ফিক্সেচন ডিভাইচসমূহৰ ভিতৰত আছে কিৰ্চনাৰ পিন, ৰকউড পিন, হেগি পিন, টাইটানিয়াম ইলাষ্টিক ইন্ট্ৰামেডুলাৰী পিন, ফুটা স্ক্ৰু, আৰু ইলাষ্টিক লক কৰা ইন্ট্ৰামেডুলাৰী নখ; যেনে, টাইটানিয়াম ইলাষ্টিক নখে ষ্টেটিক লক কৰাৰ অনুমতি নিদিয়ে, দৈৰ্ঘ্য আৰু ঘূৰ্ণন নিয়ন্ত্ৰণৰ অনুমতি নিদিয়ে, আৰু ছিন্নভিন্ন ভাঙনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিলে গৌণ চুটি হ'ব পাৰে। ইন্ট্ৰামেডুলাৰী নেইলিং কৌশল কেৱল সৰল, অনুপ্ৰস্থ বা তিৰ্যক ক্লেভিকল ভাঙনতহে প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।

সুবিধা

সৰু ছিদ্ৰ, অধিক নান্দনিক, কম কোমল কলা ষ্ট্ৰিপিং, এণ্ড'ফাইট ওলাই যোৱাৰ আশংকা কম, আৰু খোলা গঠনৰ সৈতে জড়িত স্থিৰতা।

অসুবিধা

প্ৰৱেশৰ স্থানত ছালৰ বিষ বা দোষ।

বি:দ্ৰ:ক্লেভিকেলৰ ভাঙন বন্ধ কৰি হ্ৰাস কৰাটো কেতিয়াবা কঠিন হয় আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত অপাৰেটৰৰ হাতখন বিকিৰণৰ অতিমাত্ৰা সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ পৰা হাত সাৰিব পাৰি।

নূন্যতম আক্ৰমণাত্মক প্লেট ফিক্সেচন

ক্লেভিকলৰ নূন্যতম আক্ৰমণাত্মক প্লেট অষ্টিঅ'চিন্থেচিছে অধিক জৈৱযান্ত্ৰিক শক্তি প্ৰদান কৰে বুলি ভবা হয় আৰু লগতে মুকলি প্লেট ফিক্সেচন বা ইন্ট্ৰামেডুলাৰী ফিক্সেচনৰ অসুবিধাসমূহ এৰাই চলিব পাৰে।

ক্লেভিকলৰ আগফালে, ভাল হ'লে ক্লেভিকলৰ তলত আগফালে ৩.৫ ব্যৱস্থাৰ এলচিপি অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত স্থাপন কৰিলে সুস্থ ক্লেভিকলৰ উল্লেখ থাকিব পাৰে, যাৰ ফলত প্লেটখন আগতীয়াকৈ আকৃতি দিয়াটো আৰু দীঘলীয়া স্ক্ৰু এপাৰচাৰ পোৱাটো সহজ হয়।

নূন্যতম আক্ৰমণাত্মক প্লেট অষ্টিঅ'চিন্থেছিছৰ আগতীয়া প্ৰয়োগ সুপ্ৰাক্লেভিকুলাৰ নাৰ্ভৰ আঘাত, কাৰ্য্যক প্ৰভাৱিত কৰা তাঁৰৰ যোৰৰ দুৰ্বল প্ৰান্তিককৰণ বা চুটি হোৱা, আৰু প্লেট বেঁকা বা ভাঙন আদিৰ সৈতে জড়িত হ'ব পাৰে।

ক্লেভিকলৰ পাৰ্শ্বীয় মূৰৰ ভাঙন প্লেট ফিক্সেচন

প্লেট ইমপ্লাণ্টৰ বাছনি পাৰ্শ্বীয় হাড়ৰ ব্লকৰ আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। পাৰ্শ্বীয় হাড়ৰ ব্লকৰ বাবে নূন্যতম ৩টা বাইকৰ্টিকেল স্ক্ৰুৰ প্ৰয়োজন হয়। আদৰ্শগতভাৱে তিৰ্যক ভাঙনৰ বাবে টেনচন স্ক্ৰু ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। যদি হাড়ৰ ব্লকটো ফিক্সেচনৰ বাবে অতি সৰু হয় তেন্তে ক্লেভিকল হুক প্লেট ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

এক্ৰ’মাইঅ’ক্লেভিকুলাৰ গাঁঠিৰ বিচ্যুতিৰ চিকিৎসা

স্কেপুলাৰ গাৰ্ডলৰ আঘাতৰ ১২% এক্ৰ’মাইঅ’ক্লেভিকুলাৰ জয়েন্টৰ আঘাত আৰু প্ৰায়ে ভৰ্তি সংস্পৰ্শ খেলুৱৈৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়ে।

আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত মঞ্চায়ন ব্যৱস্থাটো হ’ল ৰকউড মঞ্চায়ন। প্ৰথম প্ৰকাৰ হ’ল এক্ৰ’মাইঅ’ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ মচলা আৰু ৰষ্ট্ৰ’ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট অক্ষত অৱস্থাত; দ্বিতীয় প্ৰকাৰ হৈছে ৰষ্ট্ৰ'ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট অক্ষত অৱস্থাত এক্ৰ'মাইঅ'ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্টৰ ছিদ্ৰ; তৃতীয় প্ৰকাৰটো হৈছে এক্ৰ'মাইঅ'ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট আৰু ৰষ্ট্ৰ'ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট দুয়োটাৰে ছিদ্ৰ; চতুৰ্থ প্ৰকাৰ হৈছে ট্ৰেপেজিয়াছক ঠেলি দিয়া দূৰৱৰ্তী ক্লেভিকলৰ পিছফালৰ বিচ্যুতি; টাইপ V হৈছে এক্ৰ'মাইঅ'ক্লেভিকুলাৰ জয়েন্ট আৰু ৰষ্ট্ৰ'ক্লেভিকুলাৰ লিগামেণ্ট দুয়োটাৰে সম্পূৰ্ণ ফাটি যোৱা, য'ত গাঁঠিটোৰ ১০০ শতাংশতকৈ অধিক বিচ্যুতি ঘটে; আৰু টাইপ VI আঘাত অতি বিৰল, দূৰৱৰ্তী ক্লেভিকল ৰোষ্ট্ৰেল প্ৰক্ৰিয়াৰ তললৈ তললৈ স্থানান্তৰিত হয়।

প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় প্ৰকাৰৰ আঘাতৰ বাবে কেন্টিলিভাৰ স্লিঙৰ সহায়ত হ্ৰস্বম্যাদী ব্ৰেকিং কৰি ৰক্ষণশীল চিকিৎসা কৰাটো বাঞ্ছনীয়। তৃতীয় প্ৰকাৰৰ আঘাতৰ ব্যৱস্থাপনা বিতৰ্কিত, কিছুমান সাহিত্যত কোৱা হৈছে যে সক্ৰিয় যুৱ প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বাবে ৰক্ষণশীল চিকিৎসাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে। কাৰ্য্যকৰী আৰোগ্য ভাল যদিও দেখাত বিভিন্ন মাত্ৰাৰ বিকৃতি হ’ব পাৰে। চতুৰ্থ - ষষ্ঠ প্ৰকাৰৰ আঘাত অধিক গুৰুতৰ আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা হস্তক্ষেপ কৰাটো বাঞ্ছনীয়।

বৰ্তমান সাধাৰণতে ব্যৱহৃত অস্ত্ৰোপচাৰ পদ্ধতিসমূহ হ'ল: বছৱৰ্থ ৰষ্ট্ৰেল লক কৰা স্ক্ৰু কৌশল আৰু লিগামেণ্টৰ এক পৰ্যায়ৰ মেৰামতি বা কোনো মেৰামতি নকৰা; টাইটৰ'পৰ টেব প্লেট ফিক্সেচন বা আৰ্থ্ৰস্কোপ বা সৰু ছিদ্ৰৰ জৰিয়তে এংকৰ পিনিং চিলাই; আৰু ৰোষ্ট্ৰেল লক কৰা লিগামেণ্ট চিলাই বা শক্তিশালী ঝুলন, ৰষ্ট্ৰেল এমিনেন্স আৰু ক্লেভিকলৰ মাজত কৃত্ৰিম পদাৰ্থ বা টেণ্ডনৰ সৈতে।

কোনটো অস্ত্ৰোপচাৰ কৌশল অধিক সুবিধাজনক সেয়া স্পষ্ট নহয়, আৰু যদিও কিছু পৰিমাণে পুনৰ ছাৰ্ফেচিঙৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে, এই সকলোবোৰ কৌশলৰ চূড়ান্ত কাৰ্যকাৰিতা সন্তোষজনক।

মধ্যৱৰ্তী শেষৰ ক্লেভিকল ভাঙন আৰু ষ্টেৰনোক্লেভিকুলাৰ গাঁঠিৰ বিচ্যুতিৰ চিকিৎসা

এই আঘাত তুলনামূলকভাৱে বিৰল, আৰু আকৌ প্ৰমাণভিত্তিক চিকিৎসাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চিকিৎসাৰ নিৰ্দেশনাৰ অভাৱ।

মেডিয়াল ক্লেভিকল ফ্ৰেক্টৰ প্ৰায়ে এক্সট্ৰা-আৰ্টিকুলাৰ ফ্ৰেক্টৰ হয় আৰু ইয়াৰ বিচ্যুতি গুৰুত্বহীন আৰু ইয়াৰ চিকিৎসা ৰক্ষণশীলভাৱে কৰিব পাৰি। ক্লেভিকলৰ মধ্যৱৰ্তী অংশৰ এপিফিচিছ সাধাৰণতে ২৩-২৫ বছৰ বয়সত বন্ধ হৈ যায় আৰু ই শৰীৰত বন্ধ হোৱা শেষ এপিফিচিছ। গতিকে বহুতো মধ্যৱৰ্তী আঘাত আচলতে ছালটাৰ-হেৰিছ টাইপ I বা II ৰ এপিফিচিয়াল প্লেট ভাঙন। গতানুগতিক এক্স-ৰে নিৰ্ণয় কৰাটো কঠিন, ইয়াৰ সুবিধাটো হ’ল ৪০° মূৰ হেলনীয়া ৰেডিঅ’গ্ৰাফ আৰু সুস্থ ফালে তুলনা কৰিলে ক্লেভিকলৰ মধ্যৱৰ্তী মূৰৰ বিচ্যুতি দেখা যাব পাৰে আৰু চিটিয়ে সৰ্বোত্তম নিদানমূলক ইমেজিং প্ৰদান কৰে।

আগফালে স্থানান্তৰিত হোৱা ভাঙন বা বিচ্যুতি সাধাৰণতে বন্ধ কৰি পুনৰ স্থানান্তৰিত কৰিব পাৰি, কিন্তু পুনৰ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ বাবে প্ৰায়ে অস্থিৰ আৰু লোব'ট'মাইজ কৰা হয়। স্থায়ীভাৱে স্থানান্তৰিত হোৱা বা স্থানান্তৰিত হোৱাৰ বাবে প্ৰশমনমূলক যত্ন লোৱাটো বাঞ্ছনীয় কাৰণ ইয়াৰ ফলত প্ৰায়ে কাৰ্য্যক্ষমতাৰ অক্ষমতা নাথাকে। ক্লেভিকলৰ মধ্যম অংশৰ পিছফালে স্থানান্তৰিত হোৱাৰ ফলত ওপৰৰ মধ্যস্থলীৰ আঘাত হোৱাটো খুব কমেইহে দেখা যায়, য'ত ভেছকুলাৰ আঘাত বা আনকি শ্বাসনালীৰ বাধা আৰু বায়ুপথৰ সংকোচনও অন্তৰ্ভুক্ত। য'ত মধ্যৱৰ্তী খণ্ডটো অতি সৰু হয়, তেনে ডিচলকেচন আৰু ফ্ৰেক্টৰৰ বাবে প্লেটবোৰ ষ্টেৰনামত স্থিৰ হ'বলৈ গাঁঠিটোৰ ওপৰেৰে দলং কৰিব পাৰি।

অন্যান্য স্থিৰকৰণ পদ্ধতি

যেনে ষ্টেণ্টৰ সহায়ত বাহ্যিক ফিক্সেচন, ক্লেভিকল প্লেটৰ সহায়ত বাহ্যিক ফিক্সেচন ইত্যাদি।

অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছৰ ব্যৱস্থাপনা

ওপৰৰ বাহুটো স্লিংত স্থবিৰ কৰি ৰাখিব লাগে আৰু তৎক্ষণাত কান্ধৰ পেণ্ডুলাম প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিব লাগে। ২ সপ্তাহৰ পিছত ৰোগীক ফ’ল’ আপ কৰি ঘাঁটো পৰীক্ষা কৰি এক্স-ৰে পুনৰীক্ষণ কৰিব লাগে, আনহাতে আগবাহুৰ স্লিংটো আঁতৰাই নিষিদ্ধ গাঁঠিৰ গতিশীলতাৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিব পাৰি, কিন্তু ৰোগীক ক’ব লাগে যে আক্ৰান্ত অংগটোৰে ওজন তুলিব নালাগে। অস্ত্ৰোপচাৰৰ ৬ সপ্তাহৰ পিছত হাড় ভাল হোৱাৰ লক্ষণ দেখা দিলে শক্তি প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিব পাৰি। অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত ৩ মাহৰ বাবে কন্টাক্ট স্প’ৰ্টছ বা চৰম ক্ৰীড়া এৰাই চলিব লাগে যেতিয়ালৈকে ভাঙন সম্পূৰ্ণৰূপে ভাল নহয়।

জটিলতা।

আৰম্ভণিৰ জটিলতা

অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত ঘাঁৰ সংক্ৰমণ ৪.৮% ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত হ’ব পাৰে;

ছাবক্লেভিয়ান অঞ্চলত অজ্ঞান হোৱাটোৱেই আটাইতকৈ সাধাৰণ জটিলতা, এই লক্ষণ থকা ৮৩% ৰোগীৰ প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ অধ্যয়ন কৰা হয়, যিটো সময়ৰ লগে লগে কমি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত বিশেষ বিসংগতিৰ সৃষ্টি নহয়, যদিও অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত ২ বছৰলৈকে ই থাকিব পাৰে;

এণ্ডোফাইটৰ উত্থান আৰু ছালৰ উত্তেজনা, ভাল কোমল কলাৰ আৱৰণ নোহোৱাকৈ আয়তনযুক্ত প্লেট বা নখৰ ঠেং ব্যৱহাৰৰ সৈতে সাধাৰণ;

পুনৰ ভাঙন, যিটো অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু ৰক্ষণশীল চিকিৎসা দুয়োটাৰ পিছত হ’ব পাৰে; অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত পুনৰ আঘাতৰ ফলত এণ্ড'প্ৰস্থেচিছ বেঁকা বা ভাঙিব পাৰে, বা এণ্ড'প্ৰস্থেচিছৰ চাৰিওফালে ভাঙিব পাৰে;

ৰক্ষণশীল চিকিৎসাৰ সৈতে ১৫% ননইউনিয়ন হাৰ আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানান্তৰিত ডায়েফিচিয়াল হাড়ভঙাৰ বাবে অস্ত্ৰোপচাৰ চিকিৎসাৰ সৈতে ২% ননইউনিয়ন হাৰ; 2 চে.মি.তকৈ অধিক চুটি হোৱা, ধূমপান, বয়স বৃদ্ধি, উচ্চ শক্তিৰ আঘাত, পুনৰ ভাঙন (যান্ত্ৰিক অস্থিৰতা), অবাধ্য ডায়েফিচিয়াল ডিচলকেচন, হাড়ৰ মানদণ্ড বেয়া হোৱা, আৰু হাড়ৰ অত্যধিক ক্ষতি।

পলমকৈ হোৱা জটিলতা

এক্ৰ’মাইঅ’ক্লেভিকুলাৰ গাঁঠিৰ অষ্টিঅ’আৰ্থাইটিছ ইন্ট্ৰা-আৰ্টিকুলাৰ ফ্ৰেক্টৰ (এডিনবাৰ্গ টাইপ ৩বি২)ৰ সৈতে অধিক সঘনাই হয়; যেতিয়া লক্ষণযুক্ত আৰু ৰক্ষণশীল চিকিৎসা অকাৰ্যকৰী হয়, তেতিয়া আৰ্থ্ৰস্কপিক বা মুকলি অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা দূৰৱৰ্তী ক্লেভিকল ৰিচেক্ট কৰিব পাৰি;

বিকৃতি নিৰাময়, যিটো ৰক্ষণশীলভাৱে চিকিৎসা কৰা সকলো স্থানচ্যুত ভাঙনত বিভিন্ন মাত্ৰাত ঘটে; ডিষ্টেল ফ্ৰেক্টৰ ব্লকৰ ঘূৰণৰ সৈতে স্কেপুলাৰ গাৰ্ডল চুটি হোৱাৰ ফলত কান্ধৰ চূড়ান্ত শক্তি আৰু সহনশীলতা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ কান্ধৰ অপহৰণত; থ'ৰেচিক আউটলেট সংকুচিত হোৱাৰ ফলত ব্ৰেকিয়াল প্লেক্সাছ কম্প্ৰেছনৰ লক্ষণ দেখা দিব পাৰে; আৰু স্কেপুলোথ'ৰেচিক বেৰৰ গাঁঠিৰ অসংলগ্নতাই স্কেপুলাৰ আগফালৰ হেলনীয়া হ'ব পাৰে আৰু কান্ধৰ বিষ আৰু মাইয়ালজিয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, যদিহে স্পষ্ট হয় যে লক্ষণসমূহ বিকৃতিৰ পৰা হয়।

পূৰ্বাভাস আৰু ফলাফল

ইউৰোপৰ এক আনুষংগিক অধ্যয়নত ৰিপ’ৰ্ট কৰা হৈছে যে স্থানচ্যুত মিডক্লেভিকুলাৰ হাড়ভঙাৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ চিকিৎসা ফলপ্ৰসূ, আৰু ইয়াৰ মেটা-বিশ্লেষণে দেখুৱাইছে যে অস্ত্ৰোপচাৰক ৰক্ষণশীল চিকিৎসাৰ সৈতে তুলনা কৰিলে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা গোটত ৰক্ষণশীল চিকিৎসা কৰা গোটতকৈ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা গোটত যথেষ্ট কম; ইয়াৰ উপৰিও অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা গোটটোৱে আৰম্ভণিতে বিষ হ্ৰাস কৰিছিল, আৰু কনষ্টেণ্ট আৰু DASH কাৰ্য্যকৰী স্ক'ৰৰ উন্নতি অধিক স্পষ্ট আছিল।

সাৰাংশ লিখা

বেছিভাগ ক্লেভিকল ভাঙন প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষ হিংসাৰ ফলত হয় আৰু এই চিকিৎসাক ৰক্ষণশীল বা অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা কৰা চিকিৎসা হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰি। চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত যদিও উল্লেখযোগ্য বিচ্যুতি নথকা বেছিভাগ ক্লেভিকল হাড়ভঙাৰ চিকিৎসা ৰক্ষণশীলভাৱে কৰিব পাৰি, উল্লেখযোগ্য বিচ্যুতি থকা হাড়ভঙাৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিকল্প বিতৰ্কিত। স্থানচ্যুত ক্লেভিকেল হাড়ভঙাৰ বাবে ৰক্ষণশীল চিকিৎসাৰ তুলনাত অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা হাড়ৰ আৰোগ্য আৰু আৰম্ভণিৰ কাৰ্য্যক্ষম ফলাফলৰ হাৰ বেছি।

তথ্যসূত্ৰসমূহ

[1] পোষ্টাচিনি এফ, গুমিনা এছ, ডি ছান্টিছ পি, আলবো এফ. জে শ্বোল্ডাৰ এলবো চাৰ্জ ২০০২; ১১:৪৫২।

[2] আইফ, এম পি, হেচ, ইত্যাদি। ক্লেভিকল আৰু স্কেপুলা ভাঙন। ইন: ফ্ৰেক্টৰ মেনেজমেণ্ট ফৰ প্ৰাইমেৰী কেয়াৰ, ২য় সংস্কৰণ, ডব্লিউ বি চণ্ডাৰছ, ফিলাডেলফিয়া ২০০২। পৃষ্ঠা ১৯৮।

[3] ৰবিনছন চি এম। প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ক্লেভিকেলৰ ভাঙন। মহামাৰী বিজ্ঞান আৰু শ্ৰেণীবিভাজন। জে ব’ন জইণ্ট চাৰ্জ ব্ৰ ১৯৯৮; ৮০:৪৭৬।

[4] নীৰ চি এছ ২য়। ক্লেভিকলৰ দূৰৱৰ্তী তৃতীয় অংশৰ ভাঙন। ক্লিন অৰ্থপ ৰিলেট ৰেচ ১৯৬৮; ৫৮:৪৩।

[5] এণ্ডাৰছন কে, জেনচেন পি অ', লৰিটজেন জে. ক্লেভিকুলাৰ ফ্ৰেক্টৰৰ চিকিৎসা। ফিগাৰ-অফ-এইট বেণ্ডেজ বনাম এটা সাধাৰণ স্লিং। এক্টা অৰ্থপ স্কেণ্ড ১৯৮৭; ৫৮:৭১।

[6] আৰ্চেন এ, আটালাৰ এ চি, বিৰিচিক এফ, ইত্যাদি। মিডশ্বাফ্ট ক্লেভিকুলাৰ ফ্ৰেক্টৰৰ বাবে সৰল আৰ্ম স্লিং আৰু আঠটা ক্লেভিকুলাৰ বেণ্ডেজৰ ফিগাৰৰ তুলনা: এটা ৰেণ্ডম নিয়ন্ত্ৰিত অধ্যয়ন। হাড়ৰ গাঁঠি জে ২০১৫; ৯৭-বি:১৫৬২।