Клавикул сынуы, гадәттә ватылган колак сөяге дип атала, гадәттә егылганнан, спорт җәрәхәтеннән, велосипедта яки җилкәгә турыдан-туры тәэсирдән соң була. Күпчелек изоляцияләнгән клавикаль ватыкларны операциясез дәвалап була. Ләкин, ватылу урыны, күчерелү, комминация, тире торышы, җәрәхәтләр, пациент яше, активлык таләпләре барысы да дәвалау планына тәэсир итә ала.
Бу дәлилгә нигезләнгән күзәтү симптомнарны, диагностиканы, классификацияне, оператив булмаган дәвалауны, хирургия вариантларын, катлаулануларны, клавикул ватыкларын торгызу процессын аңлата. Ул гомуми белем өчен эшләнгән һәм квалификацияле сәламәтлек саклау профессионалының бәясен алыштырмый.
Төп алымнар
Урта өченче, яки вал, клавикул сыну өчен иң еш очрый торган урын.
Типик симптомнар арасында авырту, шешү, күкрәк, наз, кулны хәрәкәт итү авыр.
Гади рентген нурлары - төп сурәтләү тесты; КТ катлаулы, урта яки операция алдыннан кулланылырга мөмкин.
Күпчелек минималь күчерелгән ватыклар чана, күзәтү һәм прогрессив реабилитация белән эшкәртелә.
Ачык ватыклар, куркыныч тире, нейроваскуляр җәрәхәтләр, тотрыксыз җилкә каешы, сайланган күчерелгән яки тотрыксыз ватыклар операция таләп итә ала.
Тәлинкәләрне урнаштыру һәм интрамедуляр фиксация икесе дә сайланган олы вал ватыкларында яхшы нәтиҗәләр бирә ала, ләкин аларның һәрберсенең төрле өстенлекләре һәм куркынычлары бар.
Реставрация яшь, ватык үрнәге, дәвалау ысулы, тәмәке тарту торышы, сөякнең савыгу дәлиле буенча үзгәрә.
Клавикаль сыну нәрсә ул?
Клавикул - S формасындагы сөяк, ул күкрәк уртасындагы стернумны җилкәдәге скапула белән тоташтыра. Ул магистраль белән өске әгъзалар арасында структур бәйләнеш ролен башкара, шул ук вакытта аның астыннан үткән нервларны һәм кан тамырларын сакларга булыша.
Клавикул анатомиясе һәм типик ватылу урыннары.
Көч сөякнең көченнән артканда клавикул сынуы барлыкка килә. Гомуми механизмнар турыдан-туры җилкәгә егылу, сузылган кулга егылу, контакт спорт вакытында бәрелешү, югары энергияле велосипед яки автомобиль травмасы. Яшь пациентларда бу җәрәхәтләр еш спорт яисә юл-транспорт һәлакәтләренә туры килә. Олы яшьтәгеләрдә, аеруча сөякнең сыйфаты кимегәндә, түбән энергия төшү җитәрлек булырга мөмкин.
Клавикаль ватыклар якынча 3% - 5% тәшкил итә. Бөлүшү еш кына бимодаль дип сурәтләнә, бер үсмерләр һәм яшьләр арасында, икенчесе олылар арасында.
Клавикаль сыну симптомнары
Симптомнар җәрәхәтнең урнашуына һәм авырлыгына бәйле, ләкин гадәттә:
Injuryәрәхәттән соң яка сөяге өстендә шунда ук авырту
Шешү, күгәрү, локальләштерелгән наз
Тотылган кулны күтәргәндә яки күчергәндә авырту
Күренеп торган бәрелү, адым яки җилкә контурының үзгәрүе
Сыну урынында тарту яки хәрәкәт итү хисе
Каршы кул белән җәрәхәтләнгән кулга булышу тенденциясе
Ашыгыч бәяләүгә мохтаҗ кисәтү билгеләре
Тере өзелгәндә яки кискен фрагмент өстендә нык чатырлангач, ашыгыч медицина бәяләү мөһим. кул яки кул алсу, салкын, зәгыйфь яки йокыга китә; сулыш алу авыр; күкрәк авыртуы бар; яки җәрәхәт югары энергияле травмадан соң. Бу ачышлар ачык сынуны яки үпкә, күкрәк стенасы, нерв яки кан тамырлары белән бәйле җәрәхәтне күрсәтә ала.
Клиник экспертиза тире, җилкә контуры, кан әйләнеше, нерв функциясен үз эченә алырга тиеш.
Клавикаль сыну ничек диагноз куела?
Диагноз җәрәхәтләр тарихыннан һәм физик тикшерүдән башлана. Клиник назлы урынны, күренгән деформацияне, тиренең торышын, җилкә хәрәкәтен, зарарланган кулның әйләнеше һәм нерв функциясен бәяли. Energyгары энергияле җәрәхәтләрдә күкрәк, муен, скапула һәм җилкә каешының башка өлешләре дә җентекләп бәяләнүне таләп итә.
Рентген
Гади радиографлар - беренче чираттагы сурәтләү тесты. Алар ватылу урынын раслыйлар һәм күчерүне, ангуляцияне, кыскартуны һәм комминацияне күрсәтергә булышалар. Дөрес радиографлар пациент белән яткан рәсемнәргә караганда күбрәк күчерүне күрсәтергә мөмкин, аеруча урта клавик ватыкларында.
КТ һәм бүтән сурәтләү
Хисапланган томография ватык урта клавикуланы яки стерноклавикуляр буынны үз эченә алганда, ватылу үрнәге катлаулы булганда, җилкә белән бәйләнгән җәрәхәтләр шикләнгәндә, яисә операция алдыннан җентекләп планлаштыру кирәк булганда файдалы булырга мөмкин. Өстәмә сурәтләү һәр клавикаль сыну өчен регуляр рәвештә кулланылмыйча, шикле бәйләнешләр буенча сайланган.
Радиографлар ватылу урынын, күчерүне, кыскартуны һәм комминацияне билгеләргә булышалар.
Клавик ватыкларының төрләре һәм классификацияләре
Иң практик беренче адым - клавикаль сынуны урыны буенча классификацияләү:
| Урын | тасвирламасы | Клиник уйланулар |
|---|---|---|
| Урта ватык | Клавикулның урта өчтән бер өлешен җәлеп итә һәм иң таралган үрнәк. | Күчерү, кыскарту, комминация, тиренең торышы, пациентларның активлыгы дәрәҗәсе дәвалауга ярдәм итә. |
| Дисталь клавикул сынуы | Акромиоклавикуляр кушылма янындагы ян ягыннан катнаша. | Тотрыклылык өлешчә ватык белән коракоклавикуляр бәйләнеш комплексы арасындагы бәйләнешкә бәйле. |
| Медиаль клавикул сынуы | Ахырны стерноклавикуляр кушылма янына җәлеп итә һәм чагыштырмача сирәк. | Арткы күчерү җентекләп бәяләүне таләп итә, чөнки мөһим структуралар урта клавикул артында. |
Гомуми классификация системалары
Алман системасы клавикул сыныкларын урта-өченче, дисталь-өченче һәм урта-өченче җәрәхәтләргә бүлеп бирә. Төгәлрәк системаларга дисталь клавикул сынулары өчен Neer классификациясе, Робинсон яки Эдинбург классификациясе, һәм AO / OTA классификациясе керә. Бу системалар урнашу, күчерү, комминация, артикуляр катнашу, бәйләнеш тотрыклылыгы кебек факторларны тасвирлый.
Классификация исеме генә дәвалануны билгеләми. Клиник шулай ук тире һәм йомшак тукымалар, нейроваскуляр статус, бәйләнешле җәрәхәтләр, пациент яше, медицина торышы, һөнәр, эшчәнлек дәрәҗәсе, дәвалау өстенлекләрен исәпкә алырга тиеш.
Гомуми клавикаль сыну классификация системалары урнашуны, тотрыклылыкны, күчерүне һәм комминацияне тасвирлый.
Клавик ватыкларын оператив дәвалау
Күпчелек изоляцияләнгән клавикаль ватыклар операциясез идарә ителә, аеруча тигезләү яраклы булганда һәм сыну тотрыклы булып калыр дип көтелә. Гади кул чана, гадәттә, сигез фигурадан өстенрәк, чөнки куллану җиңелрәк һәм ешрак уңайлырак.
Оператив булмаган хезмәт түбәндәгеләрне үз эченә ала:
Уңайлык һәм саклау өчен имобилизация
Сәламәтлек саклау белгече җитәкчелегендә авырту белән идарә итү
Регуляр клиник һәм радиографик күзәтү
Терсәк, беләк һәм кулның иртә хәрәкәте
Авырту һәм сыну тотрыклылыгы рөхсәт иткәндә прогрессив җилкә хәрәкәте
Клиник һәм радиографик дәвалау билгеләреннән соң ныгыту
Оператив булмаган дәвалануның өстенлекләренә кисү, анестезия, инфекция куркынычы һәм имплант белән бәйле проблемалар керә. Мөмкин булган кимчелекләр - өзлексез деформация, тоткарланган союз, нонион, малунион, һәм сайланган күчерелгән ватыкларда эш яки спорт таләп итүгә әкренрәк кайту.
Гади кул чана гадәттә оператив булмаган кайгырту вакытында комфорт һәм саклау өчен кулланыла.
Клавикаль сыну кайчан операциягә мохтаҗ?
Everyәрбер күчерелгән клавикаль сыну өчен хирургия кирәк түгел, һәм бер генә үлчәм дә изоляциядә кулланылырга тиеш түгел. Дәвалау пациент белән дәвалаучы хирург арасында уртак карарлар кабул итү аша индивидуальләштерелергә тиеш.
Хирургик дәвалау тәкъдим ителсә яки булганда каты каралырга мөмкин:
Ачык сыну
Тере компромиссы яки ватык фрагмент өстендә каты чатыр
Кан тамырларына яки нервларга бәйләнгән җәрәхәт
Тотрыксыз җилкә каешы яки күп травма үрнәге сайланган
Олы яшьтәге ватыкта ватылу, кыскарту, яисә коммутация
Коракоклавикуляр бәйләнеш комплексының өзелүе белән тотрыксыз күчерелгән дисталь клавикул сынуы.
Симптоматик нонион яки малунион
Occupөнәр, спорт, гомуми сәламәтлек, пациент өстенлекләрен исәпкә алгач, тигезләнүне һәм тотрыклылыкны торгызу кирәклеге
Күчерелгән урта ватыклары булган олыларда оператив дәвалау профсоюз ставкалары һәм оператив булмаган ярдәмгә караганда пациентларның яхшырак хәбәр итү нәтиҗәләре белән бәйле. Озак вакытлы нәтиҗәләр һәм канәгатьлек, ләкин ике ысул белән дә охшаш булырга мөмкин. Баланс яшүсмерләрдә аерылып тора, аларның дәвалау потенциалы зуррак һәм кем өчен изоляцияләнгән уртача ватык өчен гадәти операция ачык функциональ өстенлек бирә алмый.
Сыну характеристикалары һәм бәйләнешле җәрәхәтләр операциянең урынлы булу-булмавын карар иткәндә бергә карала.
хирургик фиксацияне
| дәвалау. | каралган | Потенциаль өстенлекләр өчен | потенциаль |
|---|---|---|---|
| Слайд һәм реабилитация | Күпчелек урынсыз, минималь күчерелгән һәм тотрыклы ватыклар | Хирургиядән һәм имплант белән бәйле катлауланулардан сакланыгыз | Сайланган күчерелгән ватыкларның нонион, малион, яисә әкренрәк торгызылу куркынычы зуррак |
| Тәлинкә һәм винтовка | Сайланган күчерелгән, кыскартылган, коммутацияләнгән, ачык яки тотрыксыз ватыклар | Турыдан-туры кыскарту, көчле фиксация, һәм югары союз ставкалары | Сызык, инфекция, йокысызлык, аппаратның күренеклелеге, имплантны бетерү |
| Эчтәлекле фиксация | Сайланган клавикул валының яраклары | Кайбер очракларда кечерәк кисәкләр һәм аз йомшак тукымалар | Имплантация ачуы, миграция, бетерү, һәм кайбер кушылган үрнәкләр өчен азрак яраклылык |
Хирургик дәвалау вариантлары
Тәлинкә һәм винтовка
Ачык кыскарту һәм тәлинкә белән эчке фиксация - клавикул сынулары өчен гомуми хирургик ысул. Хирург тигезләнүне торгыза һәм ватыкны тәлинкә һәм винталар белән тәэмин итә. Заманча ортопедик блоклау тәлинкәләре сайланган сыну үрнәкләре өчен тотрыклы почмак вариантларын тәкъдим итә. Сыныкны туктатканда яки озынлыкны һәм әйләнешне саклау мөһим булганда тәлинкәләрне урнаштыру аеруча файдалы булырга мөмкин.
Алдан контурланган имплантатлар S формасындагы клавикулны ябу тәлинкәсе клавикуланың иярүенә туры китереп эшләнгән, әмма соңгы имплант сайлау һәм контурлау аерым анатомиягә һәм сыну конфигурациясенә бәйле. Потенциаль җитешсезлекләр үз эченә кисү, имплант күренеше, йомшак тукымаларның ачуы, инфекция һәм симптоматик аппаратны бетерү өчен соңрак процедура мөмкинлеген кертә. Heәрбер дәваланган сынудан соң имплантны бетерү автоматик рәвештә таләп ителми.
Тәлинкә фиксациясе тигезләнүне торгыза һәм ватык савыкканда клавикуланы тотрыклыландыра.
Интрамедуляр фиксация
Сайланган ватыкларны тотрыклыландыру өчен, клавикул каналына кертелгән җайланмалар кертелә. Пластинка белән чагыштырганда, бу техника кечерәк кисәкләрне кулланырга һәм кайбер йомшак тукымаларның тәэсирен киметергә мөмкин. Ләкин, һәрбер ватык, интрамедуляр фиксация өчен яраклы түгел, аеруча комминация озынлыкны яки әйләнүне контрольдә тотуны кыенлаштырганда. Тәлинкәләр дә, тырнаклар да киңрәк өлешне тәшкил итә ортопедик травма көйләү системасы.
Өлкәннәрнең клавикул вал ватыклары өчен, кадак кадаклау һәм бер тәлинкә белән урнаштыру охшаш озак вакытлы клиник нәтиҗәләр һәм катлаулану темпларын китерергә мөмкин. Тәлинкәләрне урнаштыру комминация булганда өстенлек бирергә мөмкин.
Сайланган клавикул валының ватылу үрнәкләре өчен интрамедуляр фиксация каралырга мөмкин.
Минималь инвазив тәлинкә остеосинтезы
Минималь инвазив тәлинкә остеосинтезы тәлинкә белән сынуны тотрыклыландырганда кечерәк кисәкләр һәм чикләнгән экспозиция куллана. Техника йомшак тукыманы һәм ватык биологиясен сакларга омтыла, ләкин супраклавикуляр нервларны төгәл киметү һәм саклау мөһим булып кала.
Клавикул ватыклары өчен минималь инвазив тәлинкә фиксациясенә мисаллар.
Дисталь клавикул фиксация
Дисталь клавикул сынулары сыну урынын, фрагмент зурлыгын, артикуляр катнашуны, коракоклавикуляр бәйләнеш комплексының бөтенлеген бәяләүне таләп итә. Вариантлар а дисталь клавикулны ябу тәлинкәсе , коракоклавикуляр тотрыклылык, яки билгеле бер үрнәк өчен сайланган бүтән фиксацияләү техникасы. Дәлилләр һәр дисталь сыну өчен бер техниканы хупламый.
Дисталь клавикул фиксация фрагмент зурлыгына һәм бәйләнеш тотрыклылыгына карап сайлана.
Медиаль клавикаль ватыклар
Күпчелек минималь күчерелгән медаль клавикул сынулары операциясез идарә ителергә мөмкин. Күчерүне билгеләү авыр булганда яки арткы күчерүдә шик булганда КТ еш кыйммәтле. Трахея, кызыл эч, төп суднолар һәм башка медиастиналь структуралар якын урнашканлыктан, арткы күчерелгән урта җәрәхәтләр ашыгыч белгеч бәясен таләп итә.
Катлаулы клавикул җәрәхәтләре аерым сыну үрнәгенә туры китерелгән стратегия таләп итә ала.
Клавик ватыкларын торгызу һәм реабилитацияләү
Everyәрбер клавикаль сыну өчен бер генә торгызу расписаниесе юк. Яше, ватылу урыны, күчерү, дәвалау ысулы, тәмәке тарту торышы, бәйле җәрәхәтләр, радиографик дәвалау барысы да алгарышка тәэсир итә. Күпчелек пациентлар 6-12 атна эчендә файдалы функциягә кире кайталар, ләкин сөякләрне тулысынча дәвалау, көчне торгызу, югары ихтыяҗга кире кайту озаграк китәргә мөмкин.
Саклау этабы: Чана комфорт һәм саклау өчен кулланыла. Кул, беләк һәм терсәк хәрәкәте гадәттә башка җәрәхәтләр комачауламаса дәртләндерелә.
Иртә хәрәкәт этабы: Нечкә җилкә күнегүләре авырту кимегәндә башланырга мөмкин һәм дәвалаучы клиник хәрәкәтнең дөреслеген раслагач.
Көчләндерү этабы: Каршылык күнегүләре җитәрлек клиник һәм радиографик дәваланудан соң кертелә.
Эшкә кайту этабы: Авыр күтәрү, контакт спорт төрләре, егылу куркынычы зур булган чаралар сыну савыкканчы, көч һәм хәрәкәт торгызылганчы көтәргә тиеш.
Эзләү мөһим, чөнки деформациянең артуы, өзлексез авырту, яки радиографик прогрессия булмау күчүне, берләшүне тоткарлауны яки нонионны күрсәтергә мөмкин. Тәмәке тарту сынуны дәвалый ала һәм дәвалау планы кысаларында хәл ителергә тиеш.
Мөмкин булган кыенлыклар
Оператив булмаган дәваланудан соң катлауланулар
Нонион: ватык дәвалана алмый, бу өзлексез авырту яки көчсезлеккә китерергә мөмкин.
Малунион: ватык кыскартылган, ачуланган яки күчерелгән хәлдә дәвалана.
Күренеп торган күренеклелек: дәваланган ватык өстендә бөке калырга мөмкин.
Erилкә каты яки зәгыйфьлек: функцияне торгызу өчен реабилитация таләп ителергә мөмкин.
Нейроваскуляр симптомнар: бу бик сирәк, ләкин тиз бәяләнүне таләп итә.
Хирургиядән соң авырлыклар
Яралар инфекциясе
Кисү тирәсендә үзгәрүчәнлек
Hardwareиһазландыру яки күренеклелек
Имплант йомшарту, бөкләү яки өзелү
Соңга калган союз, нонион, яисә малунион
Имплантацияне бетергәннән соң, сындыру
Башка операция кирәк, еш симптоматик аппарат аркасында
Катлаулану куркынычы сынуга һәм пациентка бәйле. Radiгары радиографик союз дәрәҗәсе хирургия һәркем өчен иң яхшы сайлау дигән сүз түгел, операциядән саклану соңрак интервенция мөмкинлеген бетермәгән кебек.
Киләсе күзәтү дәвалау проблемаларын һәм имплант белән бәйле авырлыкларны ачыкларга ярдәм итә ала.
Еш бирелә торган сораулар
Клавикул сынуы операциясез дәвалана аламы?
Әйе. Күпчелек изоляцияләнгән клавикаль ватыклар операциясез эшкәртелә һәм чана ярдәме, күзәтү һәм прогрессив реабилитация ярдәмендә дәвалана. Оператив булмаган оператив ярдәм күрсәтү ихтималы сыну тотрыклылыгына, күчерелүенә, урнашуына, урнашуына, пациент яшенә һәм башка клиник факторларга бәйле.
Клавикул сынуы савыгу өчен күпме вакыт ала?
Күпчелек пациентлар якынча 6-12 атна эчендә нормаль яки гадәти эшкә кайталар, ләкин дәвалау вакыты үзгәрә. Олылар, тәмәке тартучылар, шактый күчерелгән яки өзелгән ватыклары булган кешеләр, һәм башка медицина шартлары булган пациентларга озаграк кирәк булырга мөмкин. Контакт спортына кире кайту расланган дәвалау һәм медицина чистартуны таләп итә.
Клавикул сынуның иң таралган төре нинди?
Иң еш очрый торган клавикул ватыклары. Дисталь ватыклар ешрак, һәм урта клавикул сынулары чагыштырмача сирәк.
Клавикул сынганнан соң күренгән бәрелеш нормальме?
Күренекле күренеш дәвалау вакытында киң таралган һәм сөяк берләшкәннән соң калырга мөмкин. Балаларда һәм яшүсмерләрдә ул вакыт узу белән шактый үзгәртелергә мөмкин. Aсеп барган деформация, куркыныч тире, авырту көчәя, йокы, көчсезлек тиз арада бәяләнергә тиеш.
Тәлинкәләрне урнаштыру интрамедуляр фиксациядән яхшыракмы?
Ике ысул да һәр пациент өчен иң яхшысы түгел. Икесе дә сайланган олы вал ватыкларында яхшы озак вакытлы нәтиҗәләр бирә ала. Плитаны фиксацияләү өзелгән үрнәкләр өчен өстен булырга мөмкин, ә интрамедуляр фиксация яраклы кисәкләрдә кисү күләмен киметергә мөмкин. Карар сынган морфологиягә, хирург тәҗрибәсенә, пациент өстенлекләренә, имплант белән бәйле куркынычларга бәйле.
Клавикул аппаратларын һәрвакыт бетерергә кирәкме?
No.к. Чыгару өзлексез ачулану, күренеклелек, авырту, имплант проблемалары яки бүтән операция куркынычлары турында сөйләшкәннән соң каралырга мөмкин.
Клавикул сынуы дәваламаска нинди билгеләр бар?
Сыну урынында өзлексез авырту, дәвамлы хәрәкәт яки наз, функциональ камилләшү, алга таба сүрәтләүдә алга китеш булмау берләшүне яки нонионны тоткарларга мөмкин. Бу ачышлар дәвалаучы клиник тарафыннан бәяләнүне таләп итә.
Йомгаклау
Клавикаль сынуны дәвалау бер рентген күренешенә генә бәйле. Күпчелек тотрыклы яки минималь күчерелгән ватыкларны операциясез уңышлы башкарырга мөмкин. Сайланган күчерелгән, кыскартылган, коммутацияләнгән, ачык яки тотрыксыз җәрәхәтләр оператив фиксациядән аеруча олыларда файда китерә ала. Сыну үрнәген, тире һәм нейроваскуляр статусны, бәйләнешле җәрәхәтләрне, пациент яшен, эшчәнлек таләпләрен, дәвалау максатларын җентекләп бәяләү уртак карар кабул итү өчен бик мөһим.
