Diagnostic mpe Traitement ya ba Fractures ya Clavicule

Maloba ya ebandeli

Fractures ya clavicule esalemaka mingi mpe mbala mingi eutaka na traumatisme directe to indirect na région ya lipeka. Bolukiluki oyo esalemaki na ebandeli ya bambula ya 1960 emonisaki ete motuya ya kobukana ya clavicule oyo ezali na boyokani te ezalaki na nse ya 1%, mpe lisalisi ya kobatela nzoto esalaki ete bato ya maladi básepela mingi; lokola nkisi euti kobima sika, lisalisi ya lipaso ezwi matomba mingi; yango wana, minganga oyo basalaka na departema ya lisalisi ya nokinoki to na clinique générale ya ambulatoire basengeli koyeba malamu bilembo mpe mikakatano oyo emonanaka mingi ya kozoka oyo mpe ndenge ya kotambwisa yango ya moboko.

Epidémiologie ya bato

Ba fractures ya clavicule ezali na 2,6%-5% ya ba fractures nionso ya mikóló [1,2]. Boyekoli ya Europe oyo esangisi ba cas 1.000 ya fracture ya clavicule oyo elandana emoni [3,4] ete koleka 66% ya ba fractures ya clavicule esalemaki na kati ya 1/3 ya clavicule, pene na 25% ezalaki ba fractures latérales 1/3, mpe 3% ezalaki ba fractures médianes 1/3. Bokono ya ba fractures ya clavicule elakisaki bopanzani ya bimodal, esalemaki mingi mingi na mibali ya mibu na se ya 30, elandami na baye baleki mibu 70.

Anatomie ya Clinique

Mikuwa ya moto oyo ebandi kosala ossification ezali clavicule, boyokani kaka moko ya mikuwa kati na lobɔkɔ ya likoló mpe mokuwa, oyo e articuler na distal na acromion, articulation acromioclaviculaire (AC), mpe proximalement na sternum, articulation sternoclaviculaire (SC). Matonga yango babengaka yango matonga ya synovial atypique mpo ezali na fibrocartilage na esika ya cartilage hyaline. Clavicule ekangami na scapula na ba ligaments acromioclaviculaires mpe rostroclaviculaire mpe ekangami na sternum na ligament sternoclaviculaire.

Clavicule ezali na forme ya 'S'. Demi-arc proximal ebimaka liboso, mpe etikaka esika mpo na faisceau neurovasculaire ya extremité ya likolo. Ndambo ya mosika ya arc e projetaka sima (concave) mpe sima esanganaka na scapula (processus rostral mpe acromion). Mbala mingi, kobukana ya clavicule esalemaka na esika oyo ba arcs mibale ekutani (arc ya katikati), mbala mosusu mpo na kozanga ya ba ligaments oyo ekangamaka na mikuwa oyo ezali pembenipembeni na etúká yango mpe mpo ezali eteni oyo eleki bolɛmbu ya clavicule. Tango fracture ya clavicule e déplacé, segment proximale ebendamaka presque toujours likolo (céphalad) na muscle sternocleidomastoïde (ekangisami na suka ya proximal ya clavicule) mpe segment distal e déplacer na se (caudad) na kilo ya loboko ya likolo, mpe clavicule ezalaka na tendance ya 'ko mokuse' (elingi koloba, ba fins ya fracture ezo intersecter moko na mosusu), libosoliboso mpo na kokangama ya subscapularis mpe pectoralis major (oyo na kati ebalusaka lobɔkɔ ya likoló). Yango euti mingimingi na kokangama ya misisa minene ya subscapularis mpe pectoralis (oyo na kati ebalusaka lobɔkɔ ya likoló mpe ebendaka yango epai ya ntolo).

Biteni

Mokano ya lisalisi ya kobukana ya clavicule ezali ya kokitisa mpasi mpe kozongisa mosala ya matonga. Mingi ya ba fractures ya clavicule esalemaka naino libosoliboso na ndenge ya kobatela (mbala mingi ekómaka mokuse koleka 15 mm te); ba traitements conservateurs lokola ba bandages figure-of-eight, ba slings ya liboso ya maboko, bandages ya Sayre, ba costumes ya immobilisation ya Velpeau, mpe immobilisation. Immobilisation ya suspension esalemaka na phase aiguë, mpe ba exercices ya début ya mouvement mpe ba exercices ya force esalemaka mingi mingi 2-6 semaines après fracture tango pasi esili. Kosalela figure ya 8 bandages ezali recommandé te mpo ekoki komema na ba poso ya pression axillaire mpe mingi non-union ya fracture [5,6].

Lisoló ya bato mpe ekzamɛ ya nzoto

Fractures ya clavicule esalemaka na impact direct na lipeka sima ya kokweya mpe emonanaka mingi na masano ya libanda na bilenge mpe na kokweya na kozanga koyeba na mibange. Ezali na ntina kolimbola ndenge oyo moto azoka. Ba blessures ya énergie makasi ekoki kosangana na ba blessures ya mutu na ntolo, alors que ba fractures oyo ewutaka na ba traumatismes ya mike ekoki kozala pathologique. Ba blessures ya distraction esengaka initiation ya liboso mpe exclusion ya bokebi ya séparation ya mur ya ntolo scapulaire, ba blessures neurologiques mpe vasculaires. Na clinique, ezali na kovimba mpe échymose na esika ya fracture, esangani na déformité mpe tendresse. Esengeli kotya likebi na ba tissus doux mpo na jacking up, oyo ekoki kosala nécrose ya loposo mpe ulcération.

Kozwa bililingi

Mingi ya ba fractures ekoki koyebana na ba radiographies antéropostérieurs simples. Ba radiographies ya inclinaison ya mutu na 20° elongolaka effet ya ba cavités thoraciques oyo ezo superposer. Esengeli kosala radiographie na ba malades na position oyo ezo se soutenir mpo na komona malamu déplacement ya fracture. Komema kilo mpo na ba radiographies ezali na litomba mpo na kotalela bosolo ya ligament claviculaire rostral na ba blessures ya clavicule distal to ya articulation acromioclaviculaire.CT esalisaka mpo na komona na makanisi ba blessures complexes ya ceinture scapulaire mpe epesaka visualisation ya malamu ya ba blessures possibles ya clavicule proximale na articulation sternoclaviculaire. Kozwa radiographie ya ntolo esalisaka mpo na koboya kozoka ya ntolo oyo esangisi yango, mpe kokóma mokuse ekoki kotalelama na kokokanisaka yango na clavicule contralatérale, mpe lisusu koboya kokabwana ya efelo ya scapulothoracique.

Mitindo ya biloko

Typing ya dislocation ya fracture ya AO/OTA : Code ya fracture ya clavicule 15 ezali na ba sites misato : 15,1 proximal (médial), 15,2 diaphyse, mpe 15,3 distal (latérale). Ba fractures proximales (médiales) mpe distal (latérales) e classifié na type A (extra-articulaire), type B (partiellement intra-articulaire), mpe type C (completement intra-articulaire). Ba fractures ya tronc e classifié na type A (simple), type B (wedge), na type C (comminuted).Classification ya AO/OTA ya ba fractures na ba dislocations ezuaka na compte te degré ya déplacement ya fracture, mpe ezali na tango oyo na usage limité na traitement ya ba fractures ya clavicule pe na détermination ya pronostic.

Typing Allman esalemi na esika ya fracture (I: médial, cadent 1/3, II: latéral 1/3, III: médial 1/3) (Fig. 7.2.1).

Craig abongisaki lisusu classification oyo na moboko ya Allman, na ngai nazalaki 1/3 ya katikati ya clavicule; lolenge II ezali 1/3 ya libanda ya clavicule, oyo na nsima ekabolamaki na mitindo 5 na kotalela déplacement ya fracture mpe boyokani na ligament claviculaire rostral; mpe lolenge III ezali fracture ya 1/3 ya kati ya clavicule, oyo ekabolamaki na mitindo 5 na kotalela degré ya déplacement ya fracture mpe soki fracture ezalaki intra-articulaire to te.

Typing ya Neer ya ba fractures latérales 1/3 e souligner importance ya ligament rostral-claviculaire : type I esalemaka distal ya ligament rostral-claviculaire, na bloc ya fracture médiane déplacé supérieure; type II esangisi ligament rostral-claviculaire mpe esalaka que bloc ya fracture médiane ezala déplacé supérieure; mpe lolenge III ekómaka tii na litonga ya acromioclaviculaire mpe ligament rostral-claviculaire etikali ndenge ezalaki.

Typage ya Edimbourg ezali système ya classification ya ba fractures ya diaphyse selon degré ya déplacement na comminution.1 Ba fractures ya type 1 esangisi suka ya médiane, type 2 ezali ba fractures ya diaphyse mpe type 3 ezali ba fractures ya suka ya latérale. Ba fractures ya diaphyse e classifié selon présence to absence ya contact cortical entre ba fragments ya fracture na ba types A na B. Ba fractures ya type 2A e classifié lisusu lokola non déplacé (type 2A1) na angulé (type 2A2),2B fractures e classifié lokola simple to en forme ya wedge (type 2B1) pe comminuted (type 2B2).3 Type 1 ba fractures esangisi suka ya médiane ya diaphyse mpe type 3 ezali suka ya latérale ya diaphyse. Ba fractures ya suka ya médiane na latérale ekabolami na ba sous-groupes 1 na 2 selon soki articulation adjacente ezali na kati.

Ndenge moko mpe ezali na Rockwood typing, Jager typing, mpe Breitner typing.

Ba indications ya lipaso

Ba fractures ya sikisiki

1, kobukana ya polele; 

2, bopanzani >2 cm; 

3, kosala mokuse >2 cm; 

4, kokata biteni ya fracture (>3); 

5, kobukana ya biteni mingi; 

6, fracture ouverte sous-jacente na ba blessures ya tissus doux; 

7, déformité ya monene (déplacement mpe mokuse); 

8, kozoka ya scaphoïde.

Ba blessures ya composé

1, Kozoka ya nsuka ya likoló ya ipsilatéral oyo esangisami;

2, Kozoka ya lipeka oyo ezali kopumbwapumbwa;

3, bazoka mingi;

4, kobukana oyo esangani na kozoka ya misisa ya bɔɔngɔ;

5, ba fractures ya côte multiple ipsilatérale esangani na déformité ya mur ya ntolo;

6, kokóma mokuse ya clavicule mpo na kosala lipeka oyo ezali na mapapu;

7, Ba fractures bilatérales ya clavicule.

Makambo ya Mobɛli

1, Bato ya maladi oyo bazoki mingi basengeli komema kilo ya nsuka ya likoló na ebandeli;

2, Ba maladi oyo basengeli kozonga noki na mosala (ndakisa, masano ya elite mpe ya momekano).

Ntango ya lipaso

Esengeli kosala lipaso kozanga koumela ntango bilembo ya solosolo mpo na lipaso ezali.

Retard ya lipaso koleka poso 2-3 na ba indications relatives ekoki komatisaka difficulté ya réduction ya fracture, surtout tango ya ko préparer fixation interne ya réduction fermée na ba techniques percutanées.

Accès ya lipaso

Batie mobɛli na position ya kiti ya plage to position semi-sitting. Lipeka oyo ezwami na maladi ekɔtisami na nse mpo na kotombola clavicule mpo lipaso ezala pɛtɛɛ, mpe batyaka basashe na lobɔkɔ mpo na kopesa nzela na mobilisation intra-opératoire. Incision transversale na axe molai ya clavicule to incision ya sabre oyo ezali parallèle na modèle ya langer ekoki koponama.

Liyebisi: Kokatama na transversale epesaka bopanzani monene, nzokande kokata na bolai ekitisaka likama ya kozoka ya misisa ya supraclaviculaire mpe ezali kosepelisa mingi na esthétique.

Fixation ya kati

3.5 Ba plaques ya compression systématique, ba plaques ya reconstruction, to ba LCP ya plastique ekoki kosalelama pona kobongisa ba fractures ya clavicule. Ba plaques etiemaka malamu likolo to liboso ya clavicule. Ba plaques ezalaka makasi na ba blessures biomécaniques soki etie yango likolo, mingi mingi soki ezali na fracture comminuée na se, mpe ezali pete pona ko visualiser. Esengeli kokanga ba vis na bicortical, mpe esengeli kotimola mabulu na bokebi mingi, mpamba te ezali na likama ya kozoka na misisa mpe misisa ya makila oyo ezali na nse. Avantages: forage sûr ya canal ya vis ya plaque antérieure, apposition ya plaque, contouring facile.

Liyebisi: Mbala mingi, esɛngaka te kosala greffe ya mikuwa mpo na mosala ya liboso; nsima ya fixation interne, ezali na ntina mingi kosuturer malamu couche myofasciale mpo na kozipa plaque mpe kopekisa infection.

Fixation intramédullaire na kati ya nzoto

Ba appareils ya fixation intramédullaire ya lelo ezali ba broches ya Kirschner, ba broches ya Rockwood, ba broches ya Hagie, ba broches intramédulaires élastiques ya titane, ba vis creux, na ba ongles intramédulaires ya blocage élastique; ndakisa, ba ongles élastiques ya titane epesaka nzela te na blocage statique, epesaka nzela te na contrôle ya longueur mpe rotation, mpe ekoki kosala que secondaire ezala mokuse tango esalelami mpo na ba fractures comminutes. Technique ya clouage intramédullaire ekoki kosalelama kaka na ba fractures ya clavicule simple, transversale to oblique.

Matomba oyo ezali na yango

incision ya moke, esthétique mingi, dépouillement ya tissus doux mingi te, risque ya protrusion ya endophyte moke, mpe stabilité oyo ezo sangana na formation ya scab.

Mabe na yango

irritation ya loposo to ba défauts na point ya entrée.

Note:Kokita ya kokangama ya ba fractures ya clavicule ezalaka tango mosusu mpasi mpe koleka ndelo ya loboko ya opérateur na radiation e éviter na tango ya ba manœuvres ya lipaso.

Fixation ya plaque minimalement invasive

Osteosynthèse ya plaque minimalement invasive ya clavicule ekanisami epesaka makasi biomécanique mingi tout en évitant ba inconvénients ya fixation ya plaque ouverte to fixation intramédullaire.

Placement intra-opératoire ya système 3,5 LCP anterior ya clavicule, préférablement antérieur en se ya clavicule, epesaka nzela na référence na clavicule ya santé, kosala que ezala facile ko shape plaque d’avance mpe kozua ouverture ya vis ya molayi.

Kosalela liboso ya osteosynthèse ya plaque oyo e invasive mingi te ekoki kozala na boyokani na kozoka ya nerf supraclaviculaire, alignment ya mabe to mokuse ya ba paires ya ba fils oyo ezali ko affecter fonctionnement, mpe kogumbama to kobukana ya plaque.

Fixation ya plaque ya ba fractures ya fin latérale ya clavicule

Pona ba implants ya plaque etali taille ya bloc latéral ya mikuwa. Esengeli na minimum ya 3 vis bicorticales mpo na bloc latéral ya mikuwa. Na lolenge ya malamu, esengeli kosalela ba vis ya tension mpo na ba fractures obliques. Soki bloc ya mikuwa ezali moke mingi mpo na kokangama, bakoki kosalela plaque ya crochet ya clavicule.

Traitement ya dislocation ya articulation acromioclaviculaire

Ba blessures ya articulation acromioclaviculaire esali 12% ya ba blessures ya ceinture scapulaire mpe mingi mingi esalemaka na ba sportifs ya contact remplissant.

Système ya scène oyo basalelaka mingi ezali scène ya Rockwood. Lolenge I ezali kozoka ya ligament acromioclaviculaire na ligament rostroclaviculaire oyo ebebi te; lolenge II ezali kopasola ya ligament acromioclaviculaire na ligament rostroclaviculaire oyo ebebi te; lolenge III ezali kopasola ya ligament acromioclaviculaire mpe ligament rostroclaviculaire; type IV ezali déplacement postérieur ya clavicule distal oyo ekangami na trapèse; lolenge V ezali kopasola mobimba ya litonga ya acromioclaviculaire mpe ya ligament rostroclaviculaire, na koleka 100 % ya litonga oyo epanzani; mpe ba blessures ya type VI ezalaka très rare, na clavicule distal déplacée na se na se ya processus rostral.

Traitement conservateur na freinage ya ntango mokuse na sling cantilever ezali recommandé mpo na ba blessures ya type I mpe type II. Bokambami ya bampota ya lolenge III ezali na ntembe, na mikanda mosusu oyo ezali kolakisa ete lisalisi ya bobateli ezali kolakisa mpo na bilenge mikóló oyo bazali kosala mosala. Récupération fonctionnelle ezali malamu atako ekoki kozala na ba degrés ya déformité ekeseni na ndenge ya komonana. Ba blessures ya type IV - VI ezali makasi mingi mpe intervention chirurgicale ezali recommandé.

Sikoyo, ba procédures ya lipaso oyo basalelaka mingi ezali : Technique ya vis rostral rostral Bosworth na réparation ya étape moko to na réparation ya ligament te;, fixation ya plaque ya crochet clavicule, ndenge moko na fin latérale ya fracture ya clavicule; Fixation ya plaque ya onglet ya tightrope to suture ya kokanga ancre na nzela ya arthroscope to incision ya moke; mpe suture ya ligament ya blocage rostral to suspension renforcée, na matériel artificiel to tendon entre éminence rostral na clavicule.

Eyebani polele te mayele nini ya lipaso ezali na litomba mingi, mpe atako ekoki kozala na mwa ndelo ya kobungisa kozongisama ya mabele, bokasi ya nsuka ya mayele wana nyonso ezali kosepelisa.

Traitement ya ba fractures ya clavicule ya suka médian na ba dislocations ya articulation sternoclaviculaire

Ba blessures wana ezalaka relativement rare, mpe lisusu ezali na kozanga ya ba guidelines ya traitement oyo esalemi na ba kisi oyo esalemi na ba preuves.

Ba fractures ya clavicule médiane ezalaka mingi mingi ba fractures extra-articulaires na déplacement insignifiant mpe ekoki ko traité na ndenge ya conservateur. Epiphyse ya suka ya médiane ya clavicule ekangamaka mingi mingi na 23-25 ​​ans mpe ezali épiphyse ya suka oyo ekangamaka na nzoto. Yango wana, ba blessures médiane mingi ezali vraiment ba fractures ya plaque épiphysique ya Salter-Harris type I to II. Ba rayons X ya momesano ezali mpasi mpo na koyeba, na litomba ete radiographie ya inclinaison ya motó na 40° mpe kokokanisa na ngámbo oyo ezali malamu ekoki komonisa déplacement ya nsuka ya katikati ya clavicule, mpe CT epesaka bililingi ya diagnostic ya malamu koleka.

Ba fractures to ba dislocations oyo e déplacé na liboso ekoki mingi mingi kokangama mpe ko repositionner, kasi mbala mingi ezalaka instable mpe e lobotomisé mpo na re-déplacement. Soins palliatifs epesameli toli mpo na ba dislocations to ba déplacements oyo ewumeli mpo mbala mingi esalaka te ete mosala ezala malamu te. Dislocation ya fin médiane ya clavicule na sima esali rarement na ba blessures ya médiastinal ya likolo, y compris ba blessures vasculaires to même obstruction ya trachéale mpe compression ya voie respiratoire. Mpo na ba dislocations mpe ba fractures esika fragment médian ezali moke mingi, ba plaques ekoki kozala pont na articulation mpo na fixation na sternum.

Ba méthodes mosusu ya fixation

ndakisa fixation ya libanda na stent, fixation ya libanda na plaque ya clavicule, etc.

Bokambami ya sima ya lipaso

Esengeli ko immobiliser loboko ya likolo na sling mpe esengeli kobanda mbala moko entraînement ya pendule ya lipeka. Poso 2 sima, esengeli kolanda mobeli mpo na kotala mpota mpe kotala lisusu ba rayons X, nzokande ekoki kolongola sling ya liboso ya loboko mpe kobanda formation ya mobilité articulaire sans restriction, kasi esengeli koyebisa mobeli atombola kilo te na enama oyo ezokaki. Entraînement ya makasi ekoki kobanda na poso 6 sima ya lipaso tango bilembo ya kobika ya mikuwa ebimi. Esengeli koboya masano ya boyokani to masano ya makasimakasi na boumeli ya sanza 3 nsima ya lipaso tii ntango fracture ekobika mobimba.

Mikakatano oyo ekoki kobima.

Mikakatano ya ebandeli

Ba infections ya ba mpota sima ya lipaso ekoki kobima na 4,8% ya ba cas;

Etumbu na région subclavienne ezali complication oyo emonanaka mingi, na études ya histoire naturelle ya jusqu’à 83% ya ba malades oyo bazali na symptôme oyo, oyo ekiti na tango mpe ememaka te na dysfonctionnement ya monene, atako ekoki kowumela kino mbula 2 sima ya lipaso;

Kobima ya ba endophytes mpe koningana ya loposo, oyo emonanaka mingi na kosalela ba plaques volumines to mikila ya nsuki oyo ezangi couverture ya malamu ya ba tissus doux;

kobukana lisusu, oyo ekoki kosalema nsima ya lisalisi ya lipaso mpe ya kobatela nzoto; kozoka lisusu nsima ya lipaso ekoki kosala ete endoprothèse egumbama to ebukana, to ebukana zingazinga ya endoprothèse;

nonunion, na taux ya 15% ya nonunion na traitement conservateur mpe taux ya nonunion ya 2% na traitement ya lipaso mpo na ba fractures diaphysique déplacées entièrement; déplacement complet ya fracture, kozala mokuse koleka 2 cm, komela likaya, kobakisama ya mbula, ba blessures ya énergie makasi, re-fracture (instabilité mécanique), ba dislocations recalcitrants ya diaphyse, qualité ya mikuwa ya mabe, mpe kobungisa mikuwa eleki ndelo.

Ba complications ya tard

Arthrose ya articulation acromioclaviculaire esalemaka mingi na ba fractures intra-articulaires (Edimbourg type 3B2); ntango lisalisi ya bilembo mpe ya kobatela ezali malamu te, bakoki kokata clavicule distal na nzela ya arthroscopie to na lipaso ya polele;

Kobikisama ya déformité, oyo esalemaka na ba degrés ekeseni na ba fractures nionso oyo e déplacé oyo esalemi na ndenge ya conservateur; kozala mokuse ya ceinture scapulaire elongo na rotation ya bloc ya fracture distal ekoki kosala que makasi ya suka ya lipeka ekita mpe endurance, mingi mingi na enlèvement ya mapeka; kokita ya esika ya kobima ya ntolo ekoki kobimisa bilembo ya compression ya plexus brachial; mpe malalignement ya ba articulations ya mur scapulothoracique ekoki kosala inclinaison antérieure ya scapula mpe kobimisa mpasi ya mapeka mpe myalgie, soki ezali polele ete bilembo ewutaka na déformité Tango kobika esalemi, correction ya osteotomie mpe fixation ya plaque ezali possible selon ba besoins ya malade.

Pronostic mpe mbano oyo ekobima

Boyekoli moko oyo eyokani na yango na Mpoto emonisaki ete lisalisi ya lipaso mpo na kobukana ya midclaviculaire oyo elongolamaki na esika na yango ezalaki malamu, mpe méta-analyse na yango emonisaki ete motángo ya maladi ya malunion oyo ememaka na nonunion ya fracture mpe malunion oyo ebimisaka bilembo ezalaki mpenza moke na etuluku ya lipaso koleka na etuluku oyo ezwaki lisalisi ya kobatela ntango bakokanisaki lipaso na lisalisi ya kobatela; en plus, groupe ya lipaso ekitisaki mpasi na ebandeli, mpe amélioration ya ba scores fonctionnels ya Constant na DASH emonanaki mingi.

Lobelá na mokuse

Mingi ya ba fractures ya clavicule esalemaka na mobulu direct to indirect, mpe traitement ekoki kozala na catégorie ya traitement conservateur to ya lipaso. Na oyo etali traitement, atako mingi ya ba fractures ya clavicule oyo ezali na déplacement ya monene te ekoki ko traité na ndenge ya conservateur, option ya traitement ya lipaso mpo na ba fractures oyo ezali na déplacement ya monene ezali na polemique. Mpo na ba fractures ya clavicule déplacée, traitement ya lipaso ezali na taux ya likolo ya kobika ya mikuwa mpe ba résultats ya fonctionnement ya liboso soki tokokanisi yango na traitement ya conservateur.

Ba références

[1] Postacchini F, Gumina S, De Santis P, Albo F. Epidémiologie ya ba fractures ya clavicule. J Surg ya Coude ya Mapeka 2002; 11:452.

[2] Eiff, M. P., Hatch, mpe basusu. Fractures ya clavicule na scapula. Na: Bokambami ya bobukani mpo na bobateli ya yambo, 2e ed, W. B. Saunders, Philadelphie 2002. p.198.

[3] Robinson C. M., mpe basusu. Fractures ya clavicule na mokóló. Epidémiologie mpe botangi ya biloko. J Surg ya matonga ya mikuwa Br 1998; 80:476.

[4] Neer C. S. 2e. Fractures ya troisième distal ya clavicule. Clin Orthop Relat Res 1968 mpe na 1968; 58:43.

[5] Andersen K, Jensen PO, Lauritzen J. Bosalisi ya ba fractures ya claviculaire. Bandage ya figure-ya mwambe contre sling ya pete. Scand ya Acta Orthop 1987, mpe na 1987; 58:71.

[6] Ersen A, Atalar A. C., Birisik F, mpe basusu. Comparaison ya sling ya loboko simple na figure ya bandage claviculaire mwambe pona ba fractures claviculaire ya arbre milieu: étude contrôlé randomisée. Litonga ya mikuwa J 2015; 97-B:1562.