क्लिनीकल नियाळ · अद्ययावत शिक्षणीक मार्गदर्शक
त्रिज्याच्या त्रिज्याच्या मनगटाच्या तोंकालागीं जावपी मोडण म्हळ्यार भायल्या भग्नावस्थेचो. उपचार पट्टी वा कास्ट ते चमड्यांतल्यान पिन, भायल्यान स्थिर करप वा प्लेट स्थिर करप अशे प्रकार आसूं येतात. योग्य येवजण फ्रॅक्चराची संरेखण आनी स्थिरताय, सांध्यांचो आस्पाव, मृदु-उतकांची स्थिती, हाडांचो दर्जो, पिराय, कार्यात्मक गरजो आनी दुयेंतीची आवड हांचेर आदारून आसता.
डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चर म्हणल्यार कितें?
भायल्या त्रिज्याक लागून मनगटाचे आंगठोचे वटेन मुखेल भार घेवपी पृश्ठभाग तयार जाता. चड करून रेडियोकार्पल सांध्याच्या कांय सेंमी.भितर मोडण जाता आनी तो आर्टिकुलरभायर आसूं येता, सांध्यांत पातळूंक शकता वा भायल्या रेडिओउल्ना सांध्याक आसूं येता. तशेंच उल्ना स्टायलॉयड आनी आदार दिवपी स्नायुबंधांकय जखम जावं येता.
ताणून दवरिल्ल्या हाताचेर पडप ही एक सामान्य यंत्रणा. हाडांचो बळगें उणें आशिल्ल्या जाण्ट्या प्रौढांत उण्या उर्जेचो पडप सादारणपणान जाता, जाल्यार खेळां जखमी जावप, रस्त्यावयल्या येरादारीची घडणूक आनी उंचायेवयल्यान पडप हांकां लागून तरणाट्या दुयेंतींक चड उर्जेचे नमुने निर्माण जावंक शकतात.
शरीररचनाशास्त्र कित्याक म्हत्वाचें
भायल्या त्रिज्याक रूंद आर्टिकुलर पृश्ठभाग आसून तो स्काफोइड आनी लुनेट हांकां आदार दिता. लागसारच्या संरचनेंत मध्य तंत्रिका, फ्लेक्सर आनी एक्सटेंसर स्नायू, रेडियल धमनी, भायलो रेडियोउल्ना सांदो आनी त्रिकोणी फायब्रोकार्टिलेज संकुल हांचो आस्पाव जाता. ह्या रचणुकांची राखण करतना उपेगी संरेखण परतून मेळोवप हें उपचाराचें एक केंद्रीय ध्येय.
बेगोबेग मुल्यांकन करपाची गरज आशिल्लीं लक्षणां आनी चिन्नां
मनगटांत रोखडीच दुखप, सुजप, फोड येवप, कोमलता, हालचाल उणी जावप, पकडपाक कठीण जावप अशीं खाशेलीं लक्षणां दिसतात. विस्थापीत भग्नावस्थेक लागून दिसपी विकृतताय निर्माण जावंक शकता. तशेंच एक वैजकी शास्त्रज्ञ कातीची स्थिती, बोटांचें रक्तसंचार, संवेदना, स्नायू कार्य आनी ताचेकडेन संबंदीत आशिल्लीं जखमां तपासता.
बेगोबेग वैजकी जतनाय घेवची . उक्तो जखम, कातींतल्यान हाड दिसपी, हात फिको वा थंड, सुन्न जावप, बोटां हालोवंक शकना, नेटान वाडपी सुज वा नियंत्रणांत येना अशी खर वेदना हांचे खातीर हे सोद उक्ते मोडण, तंत्रिका रगतपेशींतली तडजोड वा ऊतकांतल्यान धोक्याची दाब दाखोवंक शकतात.
निदान आनी रेडिओग्राफीक मुल्यांकन
मोडण वळखुपाखातीर आनी विस्थापनाचे मुल्यांकन करपाखातीर मानक पश्चाग्र आनी बाजूच्या मनगटाच्या रेडिओग्राफीचो उपेग करतात. तिरपी दृश्यां वेंचून काडिल्ल्या प्रकरणांत मदत करूंक शकतात. जेन्ना इंट्रा-आर्टिकुलर फ्रॅक्चर जटिल आसता वा जेन्ना ऑपरेशन नियोजनांत कुडक्यांची स्पश्ट व्याख्या करची पडटा तेन्ना संगणकीय टोमोग्राफीक लागून चड तपशील मेळूंक शकता.
| रेडिओग्राफीक खाशेलपण | तातूंत कितें वर्णन केलां | तें कित्याक म्हत्वाचें |
|---|---|---|
| त्रिज्याची उंचाय | सांध्याच्या पृश्ठाचेर आशिल्ल्या संदर्भ बिंदूच्या सापेक्ष भायल्या त्रिज्याची लांबाय. | उंचाय उणी जाल्ल्यान भार संचरण आनी उल्ना व्हेरिएन्सांत बदल जावंक शकतात. |
| रेडियल झुकाव | पीए दृश्याचेर भायल्या त्रिज्याच्या आर्टिकुलर पृश्ठाचो उतार. | उणी जाल्ली झुकाव कोसळप वा बाजूक विस्थापन जावं येता. |
| व्हॉलर/पृष्ठीय तिरपें | बाजूच्या नदरेन आर्टिकुलर पृश्ठाची धनुर्धर अभिमुखताय. | फाटीचो वा व्होलर वा चड तिरपल्यार मनगटाच्या यंत्रणेचेर परिणाम जावं येता. |
| आर्टिकुलर स्टेप-ऑफ वा गॅप | सांध्याच्या पृश्ठाचेर गुळगुळीत संरेखण ना जावप. | इंट्रा-आर्टिकुलर डिस्प्लेसमेंट आनी उपचाराचे ध्येय व्याख्या करपाक मदत करता. |
| उल्नार व्हेरिएन्स | भायल्या उल्ना आनी त्रिज्याची सापेक्ष लांबाय. | त्रिज्या ल्हान जातकच बदलूं येता आनी ताचो परिणाम उल्नोकार्पल लोडिंगाचेर जावं येता. |
डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चरांचें वर्गीकरण कशें करतात
सारकिल्ल्यो वर्णनात्मक संज्ञा कोल्स , स्मिथ , आनी बार्टन फ्रॅक्चर खाशेल्या विस्थापन पद्दतींचो संप्रेषण करतात, पूण दरेक जखमेक तीं धरनात. तशेंच आर्विल्ल्या मुल्यांकनांत मोडण उक्तो वा बंद, आर्टिकुलरभायर वा आर्टिकुलराभितर, विस्थापीत वा अविस्थापीत, स्थिर वा अस्थीर आनी सादो वा कुडकुडिल्लो आसा हाचीय नोंद करतात.
फर्नांडीस यंत्रणेप्रमाण वर्गीकरण
फर्नांडीस पद्दत प्रबल जखमी यंत्रणेप्रमाण फ्रॅक्चरांचे गट करता. ताका लागून वैजकी शास्त्रज्ञांक संबंदीत मृदु ऊतक जखम आनी स्थिरीकरण रणनिती विशीं विचार करपाक मदत जावंक शकता, पूण उपचार फकत वर्गीकरणांतल्यान वेंचून काडना.
उपचार कशे वेंचून काडटात
फकत क्ष-किरण सामान्य दिसपाचो हेतू न्हय. उपचारांत संवेदनाशून्यताय, शस्त्रक्रिया, स्थिरीकरण, ताठरपण आनी उणेंपण उणें जावप ह्या धोक्यांचे समतोल दवरतना सोयीस्कर, स्थिर, कार्यक्षम मनगटाची गरज आसता. वांटून घेतिल्ल्या निर्णयांत विचार करचो पडटलो:
- भग्नावस्थेचें विस्थापन, कुसकुसप, सांध्यांचो आस्पाव आनी उणें जाले उपरांत स्थिरताय;
- उक्ती जखम, तंत्रिका लक्षणां, रक्तसंचार आनी मोव ऊतकांची स्थिती;
- शारिरीक स्थिती आनी कार्यात्मक मागणी खातीर प्रॉक्सी म्हणून दुयेंतीची पिराय-पर्याय न्हय-;
- हाडांचो दर्जो, हेर जखम, वैजकी स्थिती, वेवसाय आनी हाताचे वर्चस्व;
- फालोअप हाजीर रावपाची आनी पुनर्वसनांत वांटो घेवपाची तांक;
- दर एका पर्यायाच्या फायद्या खातीर आनी धोक्यांक दुयेंतीचीं ध्येयां आनी सहिश्णुताय.
मार्गदर्शक तत्व संदर्भ: एएओएस/एएसएच मार्गदर्शन जायत्या बिगर वृद्धारोग्य दुयेंतींक ऑपरेशन फिक्सेशनाक आदार दिता जेन्ना, उणें केल्या उपरांत, रेडियल शॉर्टनिंग 3 मिमी.परस चड आसता, फाटीचो तिरपाव 10° परस चड आसता वा इंट्रा-आर्टिकुलर डिस्प्लेसमेंट/स्टेप-ऑफ 2 मिमी.परस चड आसता. ज्येश्ठ दुयेंती खातीर-सादारणपणान अभ्यासांत पिरायेच्या 65 वर्सां वा ताचे परस चड प्रतिनिधीत्व करतात-शस्त्रक्रिया सादारणपणान शस्त्रक्रिया नाशिल्ल्या काळजीच्या तुळेंत दीर्घकाळ दुयेंतीनी कळयल्ल्या परिणामांत सुदारणा करिना. हे थर वैयक्तीक क्लिनीकल निर्णयाची म्हायती दितात, पूण ताचे सुवातेर येना.
बिगर शस्त्रक्रिया उपचार
अविस्थापीत वा मान्य रितीन संरेखित स्थिर भग्नावस्थेचें वेवस्थापन पट्टी वा कास्ट वापरून करूं येता. विस्थापीत भग्नावस्थेंत पयलीं बंद रिडक्शन जावं येता, उपरांत स्थिरीकरण जावं येता. फ्रॅक्चराची वागणूक आनी वैजकी शास्त्रज्ञाच्या निर्णयाप्रमाण फालोअप तपासणी आनी रेडिओग्राफी वेळापत्रक करतात कारण कांय फ्रॅक्चर सुज उणी जातकच संरेखण वचूंक शकता.
- सुरवातीची राखण: पट्टी वापरून सुरवेक सुज येवपाक सुवात मेळटा; उंचाय आनी बोटांची हालचाल करपाची सल्ला दिवंक शकता.
- गरज पडल्यार उणें करप: फावो त्या वेदनाशामक वा संवेदनाशक वखदांचो उपेग करून मोडण परतून एके वळीन करतात.
- स्थिरीकरण आनी पुनरावलोकन: कास्ट फिट, परिसंचरण, संवेदना आनी संरेखण हांचे परतून मूल्यमापन करतात.
- पुनर्वसन: जेन्ना बरे जावप आनी स्थिरताय मेळटा तेन्ना मनगटाची आनी अग्रभुजाची गती सुरू करतात.
शस्त्रक्रिया करपाचो विचार केन्ना करूं येता?
जेन्ना मान्य संरेखण मेळूंक शकना वा तिगोवन दवरूंक मेळना, सांध्यांचो पृश्ठभाग म्हत्वाचें प्रमाणांत विस्थापीत जाता, मोडण उक्तो आसता, कार्पस अस्थीर आसता वा जखमेचो नमुनो कास्टांत स्थीर उरपाची शक्यताय नासता तेन्ना शस्त्रक्रियाविशीं चर्चा करूं येता. ऑपरेशन आनी इम्प्लांट विशिश्ट तुटके नमुन्या खातीर आनी दुयेंती खातीर वेंचून काडटात-फकत निदान लेबला खातीर न्हय.
डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चर खातीर शस्त्रक्रिया पर्याय
| पद्दत | सामान्य भुमिका | म्हत्वाचीं मर्यादा वा जोखीम |
|---|---|---|
| चमड्यांतल्यान के-तार स्थिरीकरण | पिन आनी पूरक स्थिरीकरणान स्थीर करूं येतात अशे वेंचून काडिल्ले रिडक्टेबल फ्रॅक्चर. | पिन-ट्रॅक्ट संसर्ग, तारांचें स्थलांतर, उणेंपण ना जावप, आनी पिन काळजी घेवपाची गरज. |
| भायलें निश्चीतीकरण | वेंचून काडिल्लीं अस्थीर, उक्ती, चड कुडकुडिल्लीं वा मोव ऊतकांक तडजोड जाल्लीं जखमां; तात्पुरतें वा निश्र्चीत आसूं येता. | पिन-ट्रॅक्ट समस्या, ताठरपण, तंत्रिका/स्नायू चिडचिडेपण, आनी संरेखण ना जावप. |
| वोलर लॉकिंग प्लेट | जायते अस्थीर आर्टिकुलर भायले आनी आर्टिकुलराभितरले नमुने जातूंत थेट उणें करप आनी स्थिर कोन आदाराची गरज आसता. | फ्लेक्सर स्नायू चिडचिडेपण वा फुटप, तंत्रिका लक्षणां, स्क्रू भितर सरप, संसर्ग आनी हार्डवेअर लक्षणां. |
| फाटीची प्लेट | व्होलर वटेनच्यान फावो त्या प्रमाणांत नियंत्रीत नाशिल्ले वेंचून काडिल्ले फाटीचो रिम वा फाटीचो कटाव कुडको. | एक्सटेंसर टेंडन चिडचिडेपण आनी हार्डवेअर प्रमुखता. |
| फाटीची पुलाची प्लेट | जंय प्लेट मनगटाक पातळ्ळ्या आनी लिगामेंटोटॅक्सिस वापरता थंय चड कुडकुडिल्ले भग्नावस्थे. | तात्पुरतें मनगटाचे हालचालीचेर मर्यादा घालता आनी चड करून उपरांत प्लेट काडची पडटा. |
| तुटके-विशिश्ट स्थिरीकरण | जटिल नमुने जातूंत वैयक्तीक आर्टिकुलर स्तंभांक वा रिमाच्या कुडक्यांक लक्ष्य आदाराची गरज आसता. | चड इम्प्लांट आनी पद्दतीन मृदु-उतकांची गुंतागुंत वाडोवंक शकता. |
एएओएस/एएसएच पुरावे अस्थीर वा पुराय आर्टिकुलर फ्रॅक्चर खातीर फिक्सेशन तंत्रांमदीं दीर्घकाळ परिणामांतलो व्हडलोसो फरक ना अशें दाखयतात, जरी व्होलर लॉकिंग प्लेटींनी पयल्या तीन म्हयन्यांत पयलीं कार्यात्मक बरेपण मेळूं येता. निमाणें तंत्र निवड फ्रॅक्चर आनी शस्त्रक्रिया वैज तज्ञतेचेर आदारून आसता.
चमड्यांतल्यान पिन निश्चीत करप
बंद वा मर्यादीत उक्तेपणान उणें केल्या उपरांत गुळगुळीत किर्शनर तारांनी वेंचून काडिल्ले कुडके दवरूं येतात. फ्लुओरोस्कोपी वरवीं रिडक्शन आनी तारांची सुवात पुष्टी जाता. तंत्राप्रमाण पिन कातीभायर सोडूं येतात वा पुरून दवरूं येतात आनी मनगटाची राखण सादारणपणान पट्टी वा कास्टांत करतात.
भायलें निश्चीतीकरण
भायल्या फिक्सॅटरांत भग्नावस्थेच्या वाठाराभायर दवरिल्ले आनी भायल्या चौकटीकडेन जोडिल्ले पिन वापरतात. मनगटाक पातळिल्ली रचना स्नायुबंधन टॅक्सीसावरवीं लांबाय आनी संरेखण सांबाळूंक शकता. तशेंच जटिल जखमांनी तार, ल्हान प्लेटी वा हाडांचो कलम हांचेवांगडाय ताचो मेळ जावं येता. एक उदाहरण पळयात अ मनगटाचो भायलो फिक्सेटर आनी एक नियाळ आर्थोपेडिक भायली स्थिरीकरण प्रणाली.
फाटीची प्लेट निश्चीत करप
फाटीच्या पद्दतीन वेंचून काडिल्ल्या फाटीच्या आर्टिकुलर कुडक्यांक आनी कटाव नमुन्यांची प्रवेश मेळटा. आर्विल्ल्या उण्या दर्ज्याच्या इम्प्लांटांतल्यान बल्क उणें जाता, पूण एक्सटेंसर स्नायू हार्डवेअराक लागीं उरतात आनी तांकां राखण दिवची पडटा. सकयल दिल्ल्या प्रतिमांनी सार्वत्रिक शस्त्रक्रिया क्रमापरस फाटीच्या स्थिरीकरणाच्यो संकल्पना दाखयल्यात.
वोलर लॉकिंग प्लेट फिक्सेशन
व्हॉलर प्लेटींगचो खूब उपेग जाता कारण ताका लागून ताळवे वटेनच्यान उपकंडल हाडाक आदार मेळूंक शकता आनी तेचपरी एक्सटेंसर स्नायू सकयल थेट दवरप टाळूंक मेळटा. फ्लेक्सर कार्पी रेडियल्स इंटरव्हल हो एक सामान्य पद्दत. प्लेटीची सुवात, सांध्याच्या पृश्ठाची पुनर्स्थापना, भायल्या स्क्रूची लांबाय आनी फ्लेक्सर टेंडन क्लियरन्स हांचो बारीकसाणेन सत्यापन करचो पडटा.
एक्ससी मेडिको उदाहरणां मदीं अ 7-होल डिस्टल त्रिज्या लॉकिंग प्लेट , अ 6-होल डिस्टल त्रिज्या लॉकिंग प्लेट , आनी अ डीव्हीआर डिस्टल त्रिज्या लॉकिंग प्लेट . हे उत्पादन दुवे डिव्हायसाची म्हायती खातीर आसात; इम्प्लांट निवड ही प्रशिक्षीत वैजकी शास्त्रज्ञांची जापसालदारकी उरल्या.
फाटीचो पुल (विक्षेप) प्लेटींग
पुलाची प्लेट त्रिज्यासावन मेटाकार्पल मेरेन पातळ्ळ्या आनी ती अंतर्गत विक्षेपक म्हूण काम करता. परंपरीक भायल्या प्लेटीन विस्वासांत घेवपासारको आदार दिवंक मेळनाशिल्ल्या वेंचून काडिल्ल्या चड कुडकुडिल्ल्या जखमांक तो उपेगी पडूं येता. तात्पुरतो मनगटाक हुंपता देखून सादारणपणान प्लेटी बरे जाले उपरांत काडपाखातीर नियोजीत दुसरी प्रक्रिया करची पडटा.
तुटके-विशिश्ट स्थिरीकरण
जटिल आर्टिकुलर फ्रॅक्चरांत रेडियल स्टायलॉयड, व्होलर रिम, फाटीची रिम आनी इम्पॅक्टेड सेंट्रल फ्रॅक्चर आसूं येतात. तुटके-विशिश्ट प्रणालींत थेट नियंत्रणाची गरज आशिल्ल्या घटकांक आदार दिवपाखातीर दवरिल्ल्या ल्हान इम्प्लांटांचो उपेग करतात. तांचें एकटें वा दुसरे स्थिरीकरण पद्दतीन वापरूं येता.
बरे जावप, पुनर्वसन आनी संभाव्य गुंतागुंत
जखम आनी उपचार परवानगी दिल्यार बोटांच्या हालचालीक चड करून सुरवेक प्रोत्साहन दितात. मनगटाचे आनी अग्रभुजाचे व्यायाम स्थिरताय, जखमेची स्थिती आनी रेडिओग्राफीक बरे जावपाप्रमाण सुरू जातात. बळ, कुशळटाय आनी सहनशक्ती मुळाव्या गतीपरस चड ल्हव ल्हव बरे जातात आनी कांय प्रमाणांत सुज वा ताठरपण म्हयनेभर तिगून उरूंक शकता. पुनर्वसन घरांतल्यान वा देखरेखीखाला आसूं येता, तें दुयेंतीच्या गरजे प्रमाण आनी थळाव्या पद्दतीचेर आदारून आसूं येता.
संभाव्य गुंतागुंत म्हळ्यार उणें जावप, विसंगती, संयोग नाशिल्ल्यान, ताठरपण, आघाता उपरांतचो संधिवात, मध्य तंत्रिका लक्षणां, जटिल प्रादेशिक वेदना लक्षण, स्नायू चिडचिडेपण वा फुटप, संसर्ग, पिन-ट्रॅक्ट समस्या आनी लक्षणीय हार्डवेअर हांचो आस्पाव जाता. नवी सुन्नताय, वाडत वचपी वेदना, जोर, निचरो वा बोटांची हालचाल खाशेली उणी जावप हाका लागून वैजकी नियाळ घेवपाची गरज आसता.
हाडांची भलायकी म्हत्वाची: जाण्ट्या प्रौढांत उण्या उर्जेचो मनगटाचो मोडण हो अस्थीपोशणाची शिटकावणी दिवपी लक्षण आसूं येता. फ्रॅक्चर-जोखमीचें मुल्यांकन, हाडांचो घनताय चांचणी, पडप आडावप, व्हिटॅमिन डीचें मुल्यांकन वा हेर हाडां-भलायकेचे उपाय योग्य आसात काय ना हें दुयेंती आपल्या वैजकी शास्त्रज्ञाक विचारूंक शकतात.
वारंवार विचारिल्ले प्रस्न
दर एका विस्थापित डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चराक शस्त्रक्रिया करची पडटा काय?
ना, कांय भग्नावस्थे उणे करूं येतात आनी कास्टांत मान्य रितीन एके वळीन उरूंक शकतात. स्थिरताय, सांध्यांचें विस्थापन, पिराय, कार्यात्मक मागणी, भलायकी आनी दुयेंतींची पसंती ह्या सगळ्यांचो निर्णयाचेर परिणाम जाता.
डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चर बरे जावपाक कितलो वेळ लागता?
हाडांचो सुरवेक बरो जावप सादारणपणान सुमार स सप्तकांत जाता, पूण काळाची रेखा वेगवेगळी आसता. कितलेशेच म्हयने वा ताचेपरस चड काळ हालचाल, बळगें, सुज आनी आत्मविस्वास सुदारत रावूं येता.
व्होलर प्लेट हो सदांच सगळ्यांत बरो शस्त्रक्रिया पर्याय आसा काय?
दर एका फ्रॅक्चराक एकूच इम्प्लांट करप बरे ना. व्हॉलर लॉकिंग प्लेटी सादारणपणान आसतात आनी ताका लागून पयलींच्या अल्पकाळांतल्या कार्याक आदार मेळूं येता, पूण पिन, भायलें स्थिरीकरण, फाटीचें स्थिरीकरण, पुल प्लेटींग वा कुडकेविशिश्ट प्रत्यारोपण कांय नमुन्यांचेर चड जुळूं येता.
उपरांत डिस्टल रेडियस प्लेट काडची पडटली?
नेमान काडपाची सदांच गरज नासता. स्नायूंची चिडचिड, मुखार वा लक्षणीय हार्डवेअर, संसर्ग वा हेर वैजकी कारणांक लागून काडपाचो विचार करूं येता. पुलाची प्लेट सादारणपणान मनगटाक पातळिल्ल्यान नियोजीतपणान काडची पडटा.
हात परत केन्ना सामान्यपणान वापरूं येता?
सुरक्षीत वापर फ्रॅक्चराची स्थिरताय, उपचार, रेडिओग्राफीक बरे जावप, वेदना आनी तातूंत जावपी क्रिया हांचेर आदारून आसता. चड करून जबरदस्तीन पकडप, उखलप, संपर्क खेळ वा जड काम करचे पयलीं दिसपट्ट्यो हळुवार कामां परत येतात. उपचार करपी वैजकी शास्त्रज्ञाच्या निर्बंधांचें पालन करचें.
संबंदीत एक्ससी मेडिको संसाधनां
सकयल दिल्ल्या अंतर्गत संसाधनांनी ह्या मार्गदर्शकांत उल्लेख केल्ल्या इम्प्लांट, उपकरणां आनी संबंदीत आघात प्रणालीं खातीर विशिश्टताय दिल्या.
संदर्भ आनी संपादकीय आदार
- अमेरिकन अॅकॅडमी ऑफ ऑर्थोपेडिक सर्जन. डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चरांचें वेवस्थापन क्लिनीकल प्रॅक्टीस मार्गदर्शक तत्व.
- एएओएस ऑर्थोइन्फो. डिस्टल रेडियस फ्रॅक्चर (मोटलेलें मनगट).
